Кіріспе

Аберейрон (валли тілінде: Aberaeron), бұрын Аберайрон деп ағылшынша аталған, Уэльстің Середижон аймағындағы қала, қауым және сайлау округі. Аберистуит пен Кардиган арасындағы жағалауда орналасқан, 2021 жылғы халық санауы бойынша тұрғындар саны 1 274 адамды құрады. Қаланың атауы валли тілінде "Аэронның сағасы" деген мағынаны білдіреді. Ол орта валли тіліндегі aer (қан төгілу, соғыс) сөзінен туындаған, бұл сөз кейбіреулер Уэльстің соғыс құдайы деп санайтын Аэронға атын берген. Аберейрон қаласында Середижон округі кеңесінің кеңселерінің бірі орналасқан.

Тарих және дизайн

1800 жылы мұнда маңызды жағалаулық елді мекен болған жоқ. Қазіргі қала 1805 жылдан бастап пастор Албан Томас Джонс Гвинн жоспарлап, дамытқан. Ол порт ретінде жұмыс істейтін және 19 ғасырда кеме жасау өнеркәсібін қолдаған портын салды. Порттың солтүстік жағында жұмысшылардың үйлері мен мектеп салынды, бірақ олар теңіздің құрсауына қайта оралды. Бу кемелері 1920 жылдарға дейін портқа келіп тұрды, бірақ кейінгі жылдары ол демалыс кемелері үшін шағын, жартылай толқыны бар портына айналды. Өзен сағасын ағаштан жасалған жаяу көпірі кесіп өтеді. 19 ғасырда қолөнер ауыл өмірінің маңызды бөлігі болды. Сауда тізімдеріндегі мәліметтерге сәйкес, 1830 жылы Аберарон порт ретінде толыққанды дамымаса да, онда бір жүн өндіруші, бір аяқкиімші, бір нан пісіруші, бір бидай ұнтақтаушы, бір темірші, бір темірші және күрек жасаушы, екі кеме жасаушы, бір ағаш шебер және бір шляпа жасаушы болған. 1890 жылдардың соңында, су тасқынынан көпір қираған кезде, жұмысшыларды порт арқылы тасымалдау үшін қолмен иіліп жұмыс істейтін канат жолы – Aeron Express салынды. Бұл құрылыс 1988 жылы туристік нысан ретінде қайта жаңғыртылды және 1994 жылдың жазының соңына дейін жұмыс істеді, содан кейін қауіпсіздік талаптарына байланысты жабылды. Аберарон сәулеті Уэльстің осы ауылдық аймағы үшін ерекше, ол порттың төңірегінде орналасқан, Регент стиліндегі ғимараттардың басты алаңы – Альбан алаңынан тұрады. Бұл жұмыс Шрусбериден келген сәулетші Эдвард Хейкок ағаның еңбегі болды. Оның жобаларына бұрынғы Аберарон қалалық әкімшілігі де кірді, ол 1846 жылы аяқталып, 1910 жылы Аберарон округтік залына айналды. Кейбір сәулеттік ескерткіштер британдық пошта маркаларында бейнеленуге лайық болды.

Кастелл Кадуган

Каделл Кадуган, 12 ғасырдағы ағаш құрылымды қоршаған сақина тәрізді бекініс, Аберерон жағасында орналасқан, бірақ қазір теңіз оны өз иелігіне алған. Құрылыстың іздері жер үйінділері мен қоршаудың қалдықтарында сақталған. Генри Гастиноның "Уэльс суреттер сериясында" (1810) кітабында осы орын туралы былай делінген: "Қаланың жанында 1148 жылы Кадуган патша салған деп есептелетін Каделл Кадуган деген ежелгі бекіністің қалдықтары бар". Дегенмен, Кадуган 1111 жылы қаза тапқандығы жазылған. "Уэльс жырлары: Теңіз астындағы жер" (1824) кітабында: "Сарн Ддеви жағалаудан сәл шығып тұрған жерде Каделл Кадуган деп аталатын ескі бекініс орналасқан" делінген.

Жергілікті билік

Аберерон салыстырмалы түрде жаңа қоныс және округтегі басқа қалалар сияқты қала мәртебесіне ие болған жоқ. 1894 жылдан 1974 жылғы жергілікті басқарудың қайта ұйымдастырылуына дейін қала қалалық аудан ретінде жіктелген. Кардиганшир округі кеңесінде Абереронның алғашқы өкілі Джон Морган Хауэлл болды, ол округтің саяси өміріндегі белгілі бір тұлғаға айналды. 1889 жылғы қаңтарда сайланғаннан кейін оның жеңісін тойлау үшін оттар жақылды. 1995 жылдан бері қала Аберерон және Аберарт сайлау округінің құрамына кіреді, ол Сердигион округі кеңесіне бір кеңесші сайлайды. 2008 жылдан бері бұл округті Уэльс либералдық демократтары партиясынан Элизабет Эванс өкілдік етеді.

Білім

Қала және оның төңірегіндегі аймақтар Ysgol Gyfun Aberaeron екі тілді жалпы орта білім беретін мектеппен қамтамасыз етілген. Қалада жоғары білім беруге мүмкіндік болмаса да, үш университет қаласына оңай сапар шегуге болады: Аберистуит (13 миль (21 км) қашықтықта), Лампетер (16 миль (26 км) қашықтықта) және Кармәртен (33 миль (53 км) қашықтықта) – Уэльс Тринити Сент-Дэвид университетінің бөлімшелері.

Орналасуы және ерекшеліктері

Аберерон Кардиган мен Аберистит арасында A487 тас жолында, оңтүстік-шығысқа қарай Лампетер университеттік қаласына жетектейтін A482 тас жолымен қиылыста орналасқан. Ол Уэльс жағалау жолының бөлігі – Цередигион жағалау жолында жатыр. Жағалауы көбінесе тік, дауылды кемелді тастардан тұрады, бірақ төмен су деңгейінде ұсақ құмды да көруге болады. Аберарон Оңтүстік жағажайы 2005 жылы «Көк Ту» ауылдық жағажай сыйлығымен марапатталды. Жақын жерде «Харбормейстер» қонақ үйі орналасқан. Климаты жұмсақ және қоңыржай, көбінесе салыстырмалы түрде жақын, терең емес теңіздің ықпалында. Дегенмен, Аберерон кейде қысқы аязды күндерді бастан кешіреді, ол кезде суық ауа Цередигионның таулы аймақтарынан Аэрон аңғарына төмен түседі. Дилан Томас Аберарон, Нью-Кей және Талсарнмен байланысы туралы мәліметтер бар. Дилан Томас жолы Цередигион арқылы өтеді, Аберароннан өтіп, Нью-Кейде аяқталады. Аберарон қауымдастығында 248 тізілген ғимарат бар, олардың көпшілігі қаланың өзінде орналасқан. Вельс понилері мен кобтарының жыл сайынғы фестивалі әр тамыз айында Албан алаңында өтеді. Дэвид Майер жасаған Вельс кобылының толық өлшемді мүсіні 2005 жылы фестиваль тарапынан қалаға сыйға тартылды. Жыл сайынғы карнавал тамыз айындағы демалыс күні өтеді, онда әртүрлі платформалар шерумен өтеді және карнавал патшайымы жағалаудан Албан алаңына қарай жол тартады.

Көлік

1866 жылы Лампетерде көлік жақсарып, Кармартен мен Аберистуитті байланыстыратын темір жол ашылды. 1911 жылы Лампетер, Аберейрон және Нью-Кей жеңіл темір жолының тармағы Абереронға дейін салынды. Темір жол ұлттықтандырылғаннан кейін, 1951 жылы Абереронға жолаушылар тасымалы тоқтатылды; соңғы жүк вагоны 1965 жылғы 2 сәуірде қаладан шықты. Қала Аберистуит, Лампетер және Кармартенмен тұрақты автобус қатынасы арқылы байланысады, сондай-ақ Суонси, Бридженд және Кардиффке күнделікті бірнеше рейс жұмыс істейді. Тағы бір автобус қызметі дүйсенбіден сенбіге дейін Нью-Кей, Аберпорт және Кардиганмен байланысқан.