Кіріспе

Американдық телеарна қайраткері (1913–1982)

Дэвид Каннингэм Гарроуэй (13 шілде 1913 – 21 шілде 1982) – американдық телеарна қайраткері. Ол 1952 жылдан 1961 жылға дейін NBC арнасының «Today» бағдарламасын бастаушы және оның жүргізушісі болды. Оның көңілді және аяушыл мінезі өмір бойы депрессиямен күрескенін көрсетті.

Ерте өмір

Нью-Йорк штатының Шенеқтади қаласында дүниеге келген Гарроуэйдің тегі шотландтық. 14 жасқа келген кезде ол отбасымен 13 рет көшіп, соңында Миссури штатының Сент-Луис қаласына қоныстанды, онда ол University City High School және Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университетінде оқыды, содан кейін аномалды психология саласында диплом алды. Телерадиоға қабельдік жұмысты бастамас бұрын Гарроуэй Гарвард университетінің зертханасында көмекші, кітап сатушы және поршень сақиналарын сатушы болып жұмыс істеді. Екеуін де сәтті сата алмағаннан кейін Гарроуэй радиода өзін сынап көруге бел буды.

Алғашқы жылдар

Гарроуэй өзінің хабар тарату карьерасын 1938 жылы NBC телеарнасында жас маман ретінде бастады; ол NBC-дің дикторлар мектебінің 24 түлектің арасында 23-ші орынды алды. Бітірген соң, 1939 жылы Питтсбург қаласындағы KDKA радиостанциясында жұмысқа орналасты. KDKA-да екі жыл жұмыс істегеннен кейін Гарроуэй Чикагоға кетті.

Радио

1941 жылы АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда Гарроуэй АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қатарға шақырылып, офицер болып қызмет етті. Гонолулудағы қызмет кезінде бос уақытында радиода бағдарлама жүргізіп, джаз пластинкаларын қойып, Чикагодағы өткен шақтарды еске алды. Уақыт өте келе Гарроуэй «The 11:60 Club», «The Dave Garroway Show» және «Reserved for Garroway» сияқты бірнеше радио бағдарламаларын жүргізді. Оның радио бағдарламаларындағы ерекшеліктерінің бірі – студиядағы тыңдаушылар әнге қол соқпай, саусақтарын щықылдатып жауап беруі болды. Гарроуэй джаз концерттерін ұйымдастыруға да белсенділік танытып, 1947 жылы жергілікті клубтардың «Джаз тізбегін» құрып, осы музыка жанрына деген қызығушылықты қайта жаңғыртты. 1948 және 1949 жылғы Billboard сауалнамаларында оның әріптестері оны елдегі ең үздік радиожүргізуші деп таныды. 1951 жылы ол осы марапатты тағы да жеңіп алды. Гарроуэй 1955 жылдың 12 маусымында эфирге шыққан NBC радиосының «Monitor» бағдарламасындағы алғашқы «коммуникатор» болды. 1955 жылдан 1961 жылға дейін ол жексенбі кешкі жаңалықтар мен музыка бағдарламасын жүргізуші болып қызмет етті. Гарроуэй 1964 жылы WCBS радиосында жұмыс істеді, ал 1970 жылдың соңы мен 1971 жылдың басында Лос-Анджелестегі KFI радиосында кешкі сағаттағы эфирді жүргізді. Бұл бағдарлама NBC арнасынан 1949 жылдың 18 маусымынан 1951 жылдың 24 маусымына дейін таратылды. Гарроуэйдің эфирдегі бейресми стильі оның айрықша белгісіне айналды. 1960 жылы «The New York Times» газетінің сыншысы Ричард Ф. Шепард: «Ол жалған қуанышпен және мақтансақтың дауысымен үйге кірмейді. Ол жағымды, салмақты, білімді және тым көп көңіл көрсетпейді» деп жазды. Телевизияда Гарроуэй «Тыныштық» деп қол көтеріп, сәлемдесу рәсімімен танымал болды. Артур Годфри, Арлин Френсис, Стив Аллен және Джек Пармен қатар Гарроуэй теледидарлық ток-шоулардың негізін қалаушылардың бірі болды. Телевизия комментаторы Стивен Д. Старк осы стильдің бастауын Чикаго қаласына жатқызады. Гарроуэй, Стэдс Теркель және Хью Даунс 1950-ші жылдардың басында осы қалада демалысқа, әңгімелеуге және импровизациялауға мүмкіндік беретін бағдарламалар жүргізді. Бұрынғы радио және теледидар дауыстары көпшілік алдында сөйлеуге ұқсайтын, сөйлемнің соңғы сөзін музыкалық интервалмен төмендетуші «хабарлаушының» айқын интонациясымен сөйлейтін. Гарроуэй теледидарға әңгімелесу стилін және дыбысын енгізген хабар таратушылардың бірі болды, кейбір бағдарламаларын көрермендер онымен бірге студияда отырғандай бастады, мысалы, 1957 жылдың 20 қарашасындағы «Today» бағдарламасының кіріспесінде: «Бүгін әлем туралы не ойлайсыз? Оның қандай күйде екенін көрейік, үміт бар». NBC президенті Сильвестр «Пэт» Уивер 1952 жылы Гарроуэйді өзінің жаңа таңғы жаңалықтар мен ойын-сауық жобасы «Today» бағдарламасының жүргізушісі ретінде таңдады. Бағдарламаның тұңғыш эфирінде 1952 жылдың 14 қаңтарында оған жаңалықтар редакторы Джим Флеминг және диктор Джек Лескули қосылды. Бастапқыда сыншылар бағдарламаны сынағанмен, Гарроуэйдің стилі таңертеңгі уақытта оның қарапайымдылығын ұнататын көп көрерменді тартты. Оның таныс «қосымша жүргізушісі» – J. Fred Muggs есімді шимпанзе оның мейірімді мінез-құлқына оң әсер етті, бірақ жаңалықтарды берудегі оның бір мезгілдегі салмақтылығы және абстрактілі ұғымдарды түсіндіру қабілеті оған «Коммуникатор» деген лақап атты алып келді және ақырында сыншылар мен көрермендердің мақтауына ие болды. 1955 жылдың 16 қазанында ол NBC арнасындағы бейсенбі күні түстен кейін тікелей эфирде көрсетілетін «Wide Wide World» деректі фильмін жүргізуді бастады, бұл серия 1958 жылдың 8 маусымына дейін жалғасты. 1960 жылы «Dave's Place» атты тағы бір жұма күнгі кешкі бағдарлама эфирге шықты. Ол сонымен қатар радиода «Dial Dave Garroway» бағдарламасын жүргізді, ол әр таңертең «Today» бағдарламасы аяқталғаннан кейін эфирге шықты. «Dial Dave Garroway» бағдарламасы 1946 жылы Гарроуэй әлі де Чикагодағы WMAQ стансасында жұмыс істеген кезде басталған. Гарроуэй «Today» бағдарламасын өзінің қызметі кезінде түрлі орындарға алып шықты: 1959 жылы Париж, 1960 жылы Рим; автомобиль көрмелері мен технологиялық көрмелер; театрлар мен кинотеатрлар; және Әуе күштерінің B-52 ұшағымен бомбалау жаттығуларына. Телевизия арқылы Гарроуэй көрермендерге саясаткерлер, жазушылар, суретшілер, ғалымдар, экономистер және музыканттар сияқты түрлі адамдармен танысуға мүмкіндік берді. «Today» бағдарламасының жүргізушісі ретінде Гарроуэй бағдарламаның бірнеше демеушілері үшін жарнама жасады. Олардың арасында «Admiral» теледидары, «Alcoa» және «Sergeant's» иттің тағамы болды. Көптеген жарнамалар газеттер мен журналдардағы басылымдар түрінде болды. 1960 жылы «Dave Garroway's Today Game» деп аталатын үстел ойыны да шығарылды. 1961 жылы Гарроуэй Билли Грэм Евангелистикалық қауымдастығы үшін 1949 жылдан 1960 жылға дейінгі Билли Грэмнің миссионерлік сапарларын көрсететін арнайы түсірілген бағдарлама жүргізді. Гарроуэйдің теледидардағы тыныш мінезі оның депрессиясын жасырды. Кәсіби өмірінің соңына қарай ол қызметкерлермен келіспеушіліктерге ұшырады; кейбір күндері Гарроуэй «Today» бағдарламасының ортасында жоғалып кететін, әріптестеріне тікелей эфирді аяқтауды тапсыратын. Гарроуэйдің екінші әйелі Памела 1961 жылдың 28 сәуірінде рецепт бойынша берілген дәрінің артығынан қайтыс болғаннан кейін Гарроуэй терең эмоционалдық күйзеліске түсті. 1961 жылдың мамыр айының соңында Гарроуэй «Today» бағдарламасынан кетіп, келісімі аяқталған қазан айында немесе мүмкін болса одан ертерек кеткісі келетінін хабарлады, балаларымен көбірек уақыт өткізу үшін. 1961 жылдың 16 маусымында Гарроуэй оның негізін қалауға көмектескен таңғы бағдарламадан кетті.

Кейінгі мансап

Today телеарнасынан кеткеннен кейін Гарроуэй 1962 жылдың соңында National Educational Television (PBS-тің алдағысы) телеарнасында «Ғаләмді зерттеу» атты ғылыми сериясымен теледидарға оралды. Кейін ол радиода жұмыс істеуге қайта оралды, Нью-Йорктегі WCBS (AM) үшін «Garroway AM» (күннің ортасы) және «Garroway PM» (бес кеш) деп аталатын «екі ауысымды» бағдарламалар жасады. Гарроуэй сонымен қатар «National FM Radio» журналын іске қосты; алайда, бұл жоба қымбатқа түсті және Гарроуэй өзінің бизнесмен емес екенін түсінді. 1969 жылдың сәуірінде Гарроуэй WNAC телеарнасында «Tempo Boston» күндізгі ток-шоуына бастама жасады, оның ұлттық таралымға ілігіп кетеді деп үміттенді. Нью-Йорк және Филадельфиядағы телеарналар бағдарламаны таратуға келісті, бірақ 1970 жылдың басындағы шағын таралым тоқтатылды және «Tempo» жабылды. Бағдарлама перспективалы болғанмен, басшылық оның орнына қымбат жергілікті бағдарламалардың орнына ескі фильмдерді көрсетуге шешім қабылдады. Ол CBS жазғы алмастыру бағдарламасы «Жаңа келгендермен» теледидар әлеміне қайта оралуды жоспарлады, бірақ бағдарлама 1971 жылдың жазынан асып кетпеді. Лос-Анджелесте болғанда Гарроуэй актерлық шеберханаларға қатыса бастады; ол 1972 жылы «Alias Smith and Jones» батыс сериалының бір эпизодында судья рөлін ойнады. Гарроуэй басқа теледидар бағдарламаларында эпизодтық түрде пайда болды, бірақ «Today» бағдарламасында қол жеткізген жетістік пен танымалдылық деңгейіне жете алмады. Ол 1960 және 1970 жылдарының көп бөлігінде көпшілік назарынан тыс қалды, бірақ «Today» мерейтойларына оралып тұрды. Оның соңғы рет 1982 жылдың 14 қаңтарында өткен 30 жылдық тойда көрінді. 1960 жылы Гарроуэй балаларға арналған «Fun on Wheels» атты саяхат кітабын жазды. Кітап 1962 және 1964 жылдары қайта қаралып, қайта басылды. Өмірінің соңына қарай Гарроуэй өзінің өмірбаянын жазуды жоспарлады. Алайда кітап зерттеу кезеңінен аса алмады; сақталған жазбалар, қолжазбалар, аудиотаспалар және жаңалықтар бұрынғы зерттеуші Ли Лоуренске жіберілді. 2003 жылы Лоуренс қайтыс болғаннан кейін, қораптар Америка радио хабарларын тарату кітапханасына, арнайы коллекцияларға, Мэриленд университетінің кітапханаларына тапсырылды, және 2009 жылға дейін сол жерде сақталды.

Некелер мен балалар

Гарроуэй үш рет үйленді және үш баласы болды. Оның алғашқы некесі 1945 жылы Адель Дуайермен болды. Олардың Пэрис есімді қызы дүниеге келгеннен кейін бір жылдан соң ажырасып кетті. 1956 жылы ол бұрынғы актриса және балерина Памела Уайлдке үйленді. 1958 жылы олардың Дэвид Каннингэм Гарроуэй кіші ұлы дүниеге келді. Кейін Гарроуэй Уайлдтің алғашқы некесінен туған Майклды асырап алды. Гарроуэй 1980 жылдың ақпанында астроном Сара Ли Липпикоттқа үйленді. Олар Гарроуэй 1982 жылы қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді.

Мүдделер

Гарроуэй астрономияға үлкен қызығушылық танытты, және Ресей телескоптарын аралап жүрген кезінде үшінші әйелі, астроном Сара Ли Липпинкоттпен танысты. Өмірінің соңғы жылдарында ол Свартмор колледжінде астрономия симпозиумдарына қатысып, Спраул обсерваториясында уақыт өткізді. Гарроуэй бірнеше автомобиль жарнамаларында түсті, оның ішінде 1953 жылғы алғашқы Chevrolet Corvette және 1964 жылғы Ford Falcon жарнамалары да бар. Музыканы жақсы көретін және әуесқой барабаншы Гарроуэй 1950-ші жылдардың соңы мен 1960-шы жылдардың басында жарық көрген джаз, классикалық және поп музыкасының бірнеше жазбаларына есімін берді. Олардың арасында "Wide, Wide World of Jazz", 1957 жылы шыққан "Some of My Favorites" және 1958 жылы шыққан "Dave Garroway's Orchestra: An Adventure in Hi Fi Music" болды.

Өлім

1981 жылы Гарроуэй ашық жүрек операциясынан өтті, нәтижесінде ол стафилококк инфекциясына шалдықты. 1982 жылдың 14 қаңтарында Today бағдарламасы 30 жылдығына арналған арнайы шығарылымды көрсетті, онда барлық маңызды, бұрынғы және қазіргі қызметкерлер қатысты. Жақында амфетаминге тәуелділігі үшін емделген Гарроуэй бағдарлама кезінде көңілді және жақсы көңіл-күйде болды. Ол сондай-ақ 1987 жылы бағдарламаның 35 жылдығында болатынын айтты. Бірақ бірнеше айдан кейін Гарроуэй операция кезінде жұққан инфекцияның салдарынан денсаулығы нашарлады. Ол бірнеше апта ауруханада жатып, үйде медбике күтімінде болды. 21 шілдеде ол Пенсильвания штатындағы Свартмор қаласындағы үйінде өзін-өзі атып өлтірген күйде табылды. Қапалы болғанда ерекше күйзеліске түскенін медбикесі есіне алмады. 28 шілдеде оның отбасы Филадельфияда жекелеген жерлеу рәсімін өткізді. 22 шілдедегі Today бағдарламасы Гарроуэйге арналған еске алу шығарылымы болды. Оның әріптесі Джек Лескули, жаңалықтар редакторы Франк Блэр және бұрынғы тұтынушылар тілшісі Бетти Фурнес бағдарламада құрмет көрсетті. Гарроуэйдің қазасы NBC Nightly News бағдарламасында Том Брокоу және Роджер Маддпен бірге жарияланды. Комментатор Джон Ченселл 21 жыл бұрын Today бағдарламасында Гарроуэйді алмастырған адам еді. NBC News Overnight бағдарламасын жүргізуші Линда Эллерби әдеттегі "Осылай болады" деген сөздің орнына "Бейбітшілік" деп аяқтады. Гарроуэйдің психикалық денсаулыққа қосқан үлесінің арқасында оның үшінші әйелі Сара Пенсильвания университетінде Дев Гарроуэй атындағы депрессияны зерттеу зертханасын құруға көмектесті.

Пародиялар мен ойдан шығарылған бейнелер

Роберт МакКимсонның 1960 жылғы мультфильмі "Жайғай жабайы әлем" тас дәуірінен түсірілген видеокадрларды көрсетіп тұрған "Пещера Дарроуэйді" бейнелейді. Mad журналының бір санында (26-шы саны, 1955 жылдың қарашасы) оны "Дэйв Гарроунвей Шоу" деп пародиялады. Роберт Редфордтың 1994 жылғы "Квиз Шоу" фильмінде Гарроуэй рөлін Барри Левинсон сомдады.