Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз велоспортшысы (1960–2010)
French cyclist (1960–2010)
Лоран Патрик Финьон көптеген классикалық жарыстарда жеңіске жетті, оның ішінде 1988 және 1989 жылдары қатарынан Милан-Сан-Ремо жарысын ұтып алды. Ол 2010 жылы қатерлі ісіктен көз жұмды.
Laurent Patrick Fignon Fignon won many classic races, including taking Milan–San Remo back to back in 1988 and 1989. He died from cancer in 2010.
Ерте өмір және әуесқойлық мансабы
Финьон Париждің Монмартр ауданында дүниеге келген. 1963 жылы оның отбасы Турнан-ан-Бриге көшіп, ол 23 жасқа толғанға дейін сонда тұрды. Оның алғашқы спорты футбол болды және ол өзінің департаменті немесе аймағының құрама командасында ойнады. Достары оны велосипед спортына баулыды және ол 1976 жылы өзінің алғашқы ресми жарысын жеңіп алды. Ол ата-анасына университеттен кетіп, жыл соңында әскери қызметке шақырылатынын айтты. Оны спорттық дайындығымен танымал Жоинвиль батальонына жіберді. Осыдан кейін Финьон кәсіби спортшы мамандығын таңдауға бекінді.
Fignon was born in Montmartre, Paris. His family moved to Tournan en Brie in 1963, where he lived until he left for Paris at age 23. His first sport was football and he got as far as playing for his département or area. Friends encouraged him into cycling and he rode his first official race in 1976, which he won.|group=N He told his parents that he was leaving the university and would join the army at the end of the year to do his military service. He was posted at the Bataillon de Joinville, known for its sporting reputation. After this, Fignon was sure he wanted to pursue a professional career.
1983: Турдағы алғашқы жеңісі
1983 жылы Финьон Бернар Хиноға 1983 жылғы Испания тұңғыш турнирін жеңуге көмектескен команданың мүшесі болды. Гимар Финьоны «Тур де Франс» жарысына жібергісі келмеді, себебі 22 жастағы жарысқа қатысушы үшін екі «Гранд Тур» тым көп болуы мүмкін. Алдыңғы бес турдың төртеуінің жеңімпазы болған Хино жарақаттанғандықтан жарысқа қатыспайтынын мәлімдегенде, «Рено» командасы көшбасшысыз қалды. Финьон 1983 жылы «Рено» командасының «Тур де Франс» жарысына қосылды, ал команда Финьон немесе Марк Мадиот ең үздік дебютант атанбақ деген үмітпен кезеңді жеңуді шешті. Тоғызыншы кезеңнен кейін, алғашқы тау кезеңінен соң, Финьон Паскаль Саймоннан кейін екінші орынға ие болды және оған команда басшысы болуға рұқсат берілді. Оныншы кезеңде Саймон құлап, иық сүйегін сындырды. Саймон жарысты жалғастырды, бірақ келесі кезеңдерде аз ғана уақыт жоғалтты. Он бесінші кезеңдегі таулық уақыт сынағында Финьон көп уақытты қайтарып алды, Саймоннан бір минутқа жақындады. Он жетінші кезеңде Саймон жарыстан шығып, Финьон жаңа көшбасшы атанды. Келесі кезеңдерде Финьон қарсыластарының барлық шабуылдарына тойтарыс берді және 21-ші кезеңдегі уақыт сынағында жеңіске жетті. 22 жасында Финьон 1933 жылдан бері «Тур» жеңімпазы атанған ең жас спортшы болды. Финьон кейіннен 1983 жылғы «Турды» жеңгені үшін өте бақытты болғанын айтты: егер Хино қатысқан болса, ол оған көмектесер еді, өйткені Хино команданың басшысы еді. Кейін ол бұл тәжірибе оны шынықтырғанын және алдағы қиындықтарға дайындағанын айтты. 1984 жылғы «Тур де Франс» Финьон мен оның бұрынғы команда жетекшісі Хино арасындағы күрес болды. Хино прологты жеңіп алды, бірақ Финьон үшінші кезеңде командалық уақыт сынағында жеңіске жеткенде уақытты қайтарып алды. Бесінші кезеңдегі үлкен қашқындаудан кейін Финьонның командаласы Винсент Барто жарысқа жетекшілік етті. Жетінші кезеңде Финьон уақыт сынағында Хиноны 49 секундке жеңіп, жеңіске жетті. Барто әлі де жарысқа жетекшілік етіп тұрды және Пиреней тауларынан кейін де көшбасшылығын сақтап қалды. Он алтыншы кезеңде Финьон тағы да уақыт сынағында Хиноны жеңіп, бұл жолы 33 секундке басым түсті. Он жетінші кезеңде Хино соңғы көтерілісте бес рет шабуыл жасады, бірақ Финьон әр жолы оны қуып жете алды. Содан кейін Финьон Хиноны артта қалдырып, одан тағы үш минутқа жеңіске жетті. Барто осы кезеңде тым алыс қалғандықтан, Финьон жаңа көшбасшы атанды. Финьон сол жылы тағы үш кезеңді жеңіп, барлығы беске жеткізді және «Турды» он минут айырмашылықпен жеңді. Егер «Джиро» жарысында болған күмәнді оқиғалар болмағанда, ол жылды «Джиро-Тур» екі жеңісімен аяқтамақ еді. Интервьюларда бей-жайлық танытып, өте күшті өнер көрсеткені үшін ол Францияның жаңа жұлдызы деп мойындалды.
In 1983, Fignon was a part of the team that helped Bernard Hinault to win the 1983 Vuelta a España. Guimard did not want to send Fignon to the Tour de France, because two grand tours could be too much for a 22 year old rider. When Hinault, winner of four of the five previous Tours, announced that he would not start due to injury, the Renault team was without a leader. Fignon was added to the 1983 Tour de France selection for the Renault team, and the team decided to go for stage wins, with hopes of having Fignon or Marc Madiot compete for the best debutant category. After stage nine, the first mountain stage, Fignon was in second place, behind Pascal Simon, and he was allowed to be team leader. On the tenth stage, Simon crashed and broke his shoulder blade. Simon continued, and only lost a little time on the next stages. On the fifteenth stage, a mountain time trial, Fignon was able to win back so much time that he was within one minute of Simon. On the seventeenth stage, Simon had to give up, and Fignon became the new leader. On the next stages, Fignon was able to answer all attacks from his opponents, and he won the time trial on the 21st stage. At 22 years old, Fignon was the youngest man to win the Tour since 1933. Fignon later said that he was lucky to have won the 1983 Tour: if Hinault had been present Fignon would have helped him, as Hinault was the team leader. He later said the experience made him tougher, and prepared him for the hardships to come. The 1984 Tour de France was a battle between Fignon and his former team leader Hinault. Hinault won the prologue, but Fignon won back time when his team won the team time trial in stage three. After a large escape in the fifth stage, Fignon's teammate Vincent Barteau was leading the race. In the seventh stage, Fignon won the time trial, beating Hinault by 49 seconds. Barteau was still leading the race, and remained the leader after the Pyrenées. In the sixteenth stage, Fignon again beat Hinault in a time trial, this time winning 33 seconds. In the seventeenth stage, Hinault attacked five times on the penultimate climb, but every time Fignon was able to get back. Then, Fignon left Hinault behind, and won almost three more minutes on Hinault. Barteau was so far behind in this stage, that Fignon became the new leader. Fignon won three more stages, for a total of five that year, and won the Tour with a ten minute margin. Had it not been for the questionable incidents which occurred at the Giro Fignon would have ended the year having won the Giro Tour double. With his air of indifference in interviews and his crushing dominance, he was hailed as France's newest superstar.
1985 және 1986 жылдар: жарақат алған жылдар
1985 жылғы маусымға келгенде Финьон өзін бұрынғыдан да күшті сезінді. Келесі маусымда командасы жаңа демеуші алды және Système U велокомандасы аталды. 1986 жылы Финьон «Ла Флеш Валоне» жарысын жеңіп алды. Дельгадо прологтың бастауын үш минутқа кешіктіргеннен кейін, жарыс Грег Лемонд пен Финьон арасындағы күреске ұласты. Лемонд бесінші кезеңдегі уақыт сынағында бір минутты жеңіп алды, ол жаңа және аэродинамикалық позицияны қамтамасыз ететін аэробарларды қолданды (бұрын тек триатлондарда қолданылғандықтан «три-бар» деп те аталады), уақыт сынағында жас тамшы пішіндес аэродинамикалық шлем мен артқы дискілі дөңгелектерді пайдаланды. Финьон стандартты жол рулін және алдыңғы және артқы дискілі дөңгелектері бар велосипедті қолданды, бұл оны көлденең желдің әсеріне көбірек сезіндірді. Лемонд жалпы есепте 5 секундқа көшбасшылықты алды. Оныншы кезеңде Финьон Лемондты 12 секундқа жеңіп, 7 секунд көшбасшылыққа шықты. 15-ші кезеңдегі уақыт сынағында Лемонд Финьоннан тағы уақыт жеңіп, көшбасшылықты қайта алды. Финьон Альп-д’Юз тауында Лемондты басып озу арқылы көшбасшылықты қайтарып алды, ал келесі күні Вильяр-де-Ланста жеке жеңіске жеткеннен кейін екі арасындағы айырмашылық 50 секундке жетті. Соңғы кезеңге дейін, 24,5 шақырымдық қысқа уақыт сынағына дейін, Лемонд пен Финьон арасындағы уақыт айырмашылығы 50 секундті құрады, бұл еңсеруге өте қиын көрінді. Жеңіске жету үшін Лемонд бір шақырымға екі секундтан жылдам болуы керек еді. Француз газеттері Финьонның суретін бас жағына басып, оның жеңісіне дайындық ретінде арнайы басылымдар шығарды. Лемондтың 24,5 шақырымдық қашықтықта 50 секундті қайтарып алуы екіталай болды, бірақ ол 2015 жылға дейін ең жылдам уақыт сынағын көрсетті. Финьон 19-шы кезеңде отырық жарасына шалдығып, ауырсыну сезімінен ұйықтауға мүмкіндік болмады. Лемондтан кейін старт алған Финьон кезең барысында 58 секунд жоғалтты. Финьон өте жылдам уақыт сынағын жүргізіп, кезеңде үшінші орын алды, бірақ бәрібір Лемондқа жалпы көшбасшылықты жоғалтты. Кейіннен Финьонның шашын қысқа қырқып тастаса, ауа кедергісінің азаюы оның Турды жеңуіне жеткілікті болуы мүмкін деген пікір айтылды. Тур кезінде ол журналистермен жаман қарым-қатынаста болды. Ол көбінесе суретке түсу үшін күлімсіремеді, ал бірде сұхбат сұраған оператордың объективіне түкірді. Осы әрекеттері үшін баспасөз Финьонға «Prix Citron» («Лимон жүлдесі») сыйлығын берді, бұл жүлде баспасөздің ең ұнатпайтын велошабандызына беріледі. 1989 жылғы Турдың жеңілісі Финьон үшін ауыр соққы болды, ал автобиографиясында ол «мұндай оқиғадан қайғыру ешқашан тоқтамайды» деді. Ол сол жылы «Тур де Франс» жарысынан кейін «Гран-при де Нэшнс» уақыт сынағында жеңіске жетті, бұл сол кезде уақыт сынағының әлем чемпионаты деп есептелді. Бұл жолы ол аэродинамикалық рульді кеңейткіштерді қолданды. Ол сондай-ақ өзінің жан-жақтылығын көрсетіп, «Полинорманде», «Критериум де Ас» (әрбір шабандоз дернидің артында жүретін жарыс) және екі шабандыздан құралған «Трофео Баракки» (командаласы және француздық Тиерри Маримен бірге жеңіп алған) жарыстарын жеңіп алды.
Coming into the 1985 season Fignon felt stronger than ever, The following season his team took on a new sponsor, and became the Système U cycling team. In 1986 Fignon won La Flèche Wallonne After Delgado was nearly three minutes late for the start of the prologue time trial, the race ended up a battle between Greg LeMond and Fignon. LeMond won a minute in the time trial in stage five, using aerobars which enabled a new and more aerodynamic riding position (also known as tri bars as they had previously only been used in triathlons), a new type of teardrop shaped aerodynamic helmet in the time trials and a rear disc wheel, Fignon used normal road handlebars and a bicycle with both front and rear disc wheels, which left him more affected by cross winds. LeMond led the general classification after that stage by 5 seconds. In the tenth stage, Fignon beat LeMond by 12 seconds, and became the new leader, 7 seconds ahead of LeMond. In the time trial of stage 15, LeMond again won time on Fignon, and took back the leading position. Fignon came back by dropping LeMond on Alpe d'Huez, taking back the lead, and after he won alone at Villard de Lans the next day, the margin was 50 seconds. Before the final stage, a short time trial of 24.5 km, the time difference between LeMond and Fignon was 50 seconds, a seemingly insurmountable amount. To win, LeMond would have to take two seconds a kilometer on one of the fastest time trialists in the Tour. French newspapers prepared special editions, with Fignon's picture on the front page, in preparation for his victory. It was considered unlikely that LeMond would be able to win back 50 seconds on the 24.5 km, but he rode the fastest time trial until 2015. Fignon had developed saddle sores in stage 19, which gave him pain and made it impossible to sleep in the night before the time trial. Fignon, who rode after LeMond, lost 58 seconds during the stage. Fignon rode a very fast time trial, and came in third for the stage, but still ended up losing the overall lead to LeMond. It was suggested afterwards that if Fignon had cut off his ponytail, the reduction in drag might have been sufficient for him to have won the Tour. During that Tour, he was on bad terms with the journalists. He often refused to smile for photographs, and at one point spat into the lens of a cameraman who asked for an interview. For his efforts the press awarded Fignon the "Prix Citron" ("Lemon Prize"), a prize the press awarded to whom they thought the least likable rider. The loss of the 1989 Tour was a heavy burden for Fignon, and in his autobiography he said "you never stop grieving over an event like that". He came back after the Tour de France that year to win decidedly the Grand Prix des Nations time trial, an event that was considered at the time to be the world championships of time trials. This time he used aero handlebar extensions. He also showed his versatility winning the Polynormande, Critérium des As (a race in which each rider motorpaces behind a derny), and the two man Trofeo Baracchi (which he won with teammate and fellow Frenchman Thierry Marie).
1990-1993: кейінгі жылдар
Финьон 1990 жылғы Турдан бас тартты, бірақ 1991 жылы 6-шы орынды иеленді. Осыдан кейін Финьон итальяндық Gatorade командасына көшті, жас дарын Джанни Бугноның бірлескен капитаны және кеңесшісі болу үшін. Финьонның кәсіби велосипедші ретіндегі соңғы жеңісі 1993 жылы маусымның басында өткен Рута Мексика жарысында болды, ол Франсиско Виллалобоспен қызықты бәсекеден кейін және мас адам басқарған сүйрегіш көлігінің салдарынан болған ауыр соқтығыстан аман қалды. Финьон 1993 жылдың соңында кәсіби велосипедшіліктен зейнеткерлікке шықты. Өзінің өмірбаяндық кітабында Финьон ойын-сауық үшін есірткі қолданғанын және 1980-ші жылдары кейде стимуляторлар пайдаланғанын мойындады. Ол мұның кең таралғанын және бұл тәжірибе велосипедшінің қабілетін күрт өзгерте алмайтынын айтты. Ол 1990-шы жылдардың басында спортта адам өсу гормоны мен қанды жақсартатын ЭПО қолданысының кеңінен таралуымен байланысты маңызды өзгерістерге назар салды. Финьон өнімділікті арттыру үшін гормондар қабылдау идеясынан жиренді және осындай ұсынысты бірден қабылдамады. 1993 жылы велоспорттың өзгергенін және оған енді орны қалмағанын түсінген соң, ол жарыстан зейнеткерлікке шықты.
Fignon withdrew from the 1990 Tour, but finished 6th in 1991. Following this Fignon moved over to the Italian Gatorade team to act as co captain and advisor to promising young talent Gianni Bugno.|group=N Fignon's last victory as professional cyclist was in the early season Ruta Mexico in 1993, after a tight duel with Francisco Villalobos and surviving a massive collision that saw the group hit by a tow truck driven by a drunken man. Fignon retired as a professional cyclist late 1993. In his autobiography, Fignon admitted to using recreational drugs, and occasionally using stimulants in the 1980s. He noted this was widespread, and that the practice would not dramatically change the capabilities of a rider. He noted major changes in the sport in the early 1990s with the onset of routine use of Human Growth Hormone and the blood booster, EPO. Fignon stated he was revolted by the idea of taking hormones to enhance performance, and the mere suggestion he refused out of hand. He retired from competition in 1993 when he realized that cycling had changed, and that he no longer had a place in it.
Зейнетақыға шыққаннан кейін
1995 жылы Финьон "Лоран Финьон ұйымын" құрды, ол жарыстарды ұйымдастырумен айналысты, әсіресе Париж-Ницца жарысын 2000 жылдан бастап, 2002 жылы Tour de France ұйымдастырушысы Amaury Sport Organisation (ASO) сатып алғанға дейін. Финьон Париж-Коррезе сияқты жарыстарды ұйымдастыруды жалғастырды. Француз велошабандыларының соңғы жылдары жетістікке жете алмауының себебі қатаң допинг бақылауында деген пікірге жауап ретінде Финьон ашық түрде былай деді: "Спорт директорлары енді бұрынғыдай жақсы жұмыс істемейді. Олардың біліктілігі жетіспейді және шабандыларына тиісті билік ете алмайды. Француз командаларының нәтижесіздігінің себебі тек допингке ғана байланысты емес".
In 1995, Fignon founded the "Laurent Fignon organisation", to organize races, notably Paris–Nice, from 2000 until it was taken over by Amaury Sport Organisation (ASO), the organiser of Tour de France, in 2002. Fignon remained an organiser for races such as Paris–Corrèze. In response to assertions that French riders were less successful over recent years due to the tight doping controls that French riders are subject to, Fignon responded frankly: "The sports directors don't do a good job any more. They lack competence and don't have authority over their riders. The non results of French teams are not only the consequences of doping."