Мересмус – балаларда кездесетін ауыр азықталмау түрі. Салмақ қалыпты деңгейден кеміп, энергия тапшылығына алып келеді. Квашиоркордан айырмасы – протеин емес, жалпы энергия жетіспеушілігі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Мерасмус" деген ойдан шығарылған зұлым сиқыршы.
the fictional wizard villain "Merasmus"
Марасмус – энергия тапшылығымен сипатталатын ауыр тамақтанудың бір түрі. Бұл кез келген ауыр тамақтанбаған адамға да соғу мүмкін, бірақ көбінесе балаларда кездеседі. Дене салмағы жасына сәйкес қалыпты (күтілетін) салмақтың 62%-дан төмен болады. Марасмус 1 жасқа дейін, ал квашиоркор 18 айдан кейін жиірек кездеседі. Квашиоркор энергия жеткілікті мөлшерде түскендегі ақуыз тапшылығымен ерекшеленсе, марасмус – ақуызды қоса, барлық түрдегі энергияның жеткіліксіздігі. Дегенмен, марасмус пен квашиоркордың нақты ажыратылуы әрқашан клиникалық тұрғыдан анық байқала бермейді, себебі квашиоркор көбінесе калория жетіспеушілігімен байланысты болады және аралас клиникалық картиналар, яғни марасмикалық квашиоркор кездесуі мүмкін. Квашиоркордағы ақуыздың жоғалуы әдетте ісіну мен асцитке алып келеді, ал марасмустың негізгі клиникалық белгілері – бұлшықеттердің әлсіреуі және тері астындағы майдың жоғалуы, нәтижесінде қабырғалар мен буындар көзге түседі. Прогнозы квашиоркорға қарағанда жақсы. Марасмус – АИТВ-қа ең тікелей байланысты тамақтанудың нашарлау түрі, ол балалардың ЖҚТБ-ның соңғы сатыларында дамиды, ал марасмус және АИТВ-мен бірге ауыратын балалардың жағдайы өте ауыр болады. "Марасмус" сөзі грек тіліндегі μαρασμός (marasmos) – "сарысу" деген сөзден шыққан.
Marasmus is a form of severe malnutrition characterized by energy deficiency. It can occur in anyone with severe malnutrition but usually occurs in children. Body weight is reduced to less than 62% of the normal (expected) body weight for the age. Marasmus occurrence increases prior to age 1, whereas kwashiorkor occurrence increases after 18 months. It can be distinguished from kwashiorkor in that kwashiorkor is protein deficiency with adequate energy intake whereas marasmus is inadequate energy intake in all forms, including protein. This clear cut separation of marasmus and kwashiorkor is however not always clinically evident as kwashiorkor is often seen in a context of insufficient caloric intake, and mixed clinical pictures, called marasmic kwashiorkor, are possible. Protein wasting in kwashiorkor generally leads to edema and ascites, while muscular wasting and loss of subcutaneous fat are the main clinical signs of marasmus, which makes the ribs and joints protrude. The prognosis is better than it is for kwashiorkor. Marasmus is the form of malnutrition most highly associated with HIV, developing in the last stages of pediatric AIDS, and the prognosis for children with co morbid marasmus and HIV is very poor. The word "marasmus" comes from the Greek μαρασμός marasmos ("withering").
Белгілері мен симптомдары
Маразм көбінесе әлсіреген, салмақтан айырылған көрініс, бұлшықет және тері асты майы массасының жоғалуымен сипатталады. Макроэлементтер мен калориялық түліктің жетіспеушілігіне байланысты, әсіресе ақуыз және дамуға әсер ететін ересектерде. Маразмның басқа ұзақ мерзімді салдары – асқазан безінің бета-жасушаларының дисфункциясының жоғарылауы, бұл глюкозаға төзбеушілікке және 2-типті қант диабетіне алып келеді. Бұл бұлшықет массасының азаюына және ішкі майдың артуына себеп болуы мүмкін. Сонымен қатар, метаболизмге қатысты салдары бар, оның ішінде инсулинге сезімталдықтың төмендеуі және глюкоза метаболизмінің бұзылуы. Бұған қоса, басқа да ЖҚА (Жұқпалмаған аурулар) және ЖҚҚФ (Жүрек-қан тамырлары қауіп факторлары) қаупі артады. Маразмнан аман қалғандар ғана емес, олардың ұрпақтары да зардап шегеді. Аман қалғандар мен олардың балаларының төмен салмақпен тууы арасында байланыс бар. Гендік метилирлеуге байланысты ұзақ мерзімді әсерлер де бар. Маразмнан аман қалған ересектерде иммунитет, өсу және глюкоза метаболизміне қатысты гендік экспрессияда өзгерістер болуы мүмкін.
Marasmus is commonly represented by a shrunken, wasted appearance, loss of muscle mass and subcutaneous fat mass. Due to the deficiency in macronutrients and caloric intake, specifically protein and adult survivors that impact development. Other long term effects of marasmus are the increased risks for pancreatic beta cell dysfunction which leads to glucose intolerance and type 2 diabetes. This may lead to reduced muscle mass, and increased visceral fat. Moreover, there are metabolic implications including reduced insulin sensitivity and impaired glucose metabolism. There is also an increased risk of other NCDs (Non communicable diseases) as well as CVRFs (Cardiovascular risk factors). Not only are the survivors of marasmus impacted, but their offspring as well. There is an association with survivors and their offspring having a low birth weight. There are also long term effects related to gene methylation. Marasmus adult survivors may have changes in gene expression in regards to immunity, growth and glucose metabolism.
Диагностика
Марзмусты диагностикалаудың алғашқы қадамдары физикалық тексеру және антропометриялық есептеулер болып табылады. Физикалық тексеруде анықталатын белгілердің кейбіреулері – қанағаттандырмас денсаулық және бойдың өсуінің тоқтауы, қалыптыдан тым жұқа көріну. Денсаулықтың нашарлауы салмақтың бойға қатынасын өлшеу арқылы есептеледі. Егер баланың салмағы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) стандартынан 2 стандарттық қатеулікпен төмен болса, ол денсаулығы нашарлаған деп есептеледі. Бойдың өсуінің тоқтауы да осылай есептеледі, бірақ ол жасқа қатынастағы бойдың көрсеткіштеріне негізделген. Ортаңғы қол айналымын өлшеу де жүргізіледі. Физикалық тексеру мен өлшеулерден кейін, ақуыз жетіспеушілігін, сондай-ақ басқа да маңызды минералдар мен витаминдердің жетіспеушілігін анықтау үшін қан талдаулары жасалуы мүмкін. Бұл баланың тамақтану жағдайын анықтауға және марзмус белгілерінің бар-жоқтығын білуге көмектеседі. Жұқтымның өте ауыр жағдайларында нәжіс сынақтары мен қан есептері алынады. Марзмус – көбінесе квашиоркормен байланысты болатын тамақтану жағдайының бір түрі болғандықтан, кейбір мамандар оның марзмус екенін растау үшін ісінудің бар-жоқтығын тексереді. Ісінудің болуы марзмусқа емес, квашиоркорға тән.
The first steps in the diagnosis of marasmus are through physical examination and anthropometric calculations. Some of the features that are diagnosable in a physical exam are severe wasting and stunting, appearing abnormally thin. Wasting is calculated through measuring weight for height. If the child is 2 standard deviations from the WHO standard, they are considered wasted. Stunting is calculated the same way, however, it is based on height for age ratios. Measurements are also taken via the middle upper arm circumference (MUAC). After physical examination and measurements, blood tests can be done to determine protein deficiency as well as deficiencies in other major minerals and vitamins. This helps determine the nutritional status and if there are any indicators of marasmus. In extreme cases of infection, stool samples and blood counts are conducted. Since marasmus is a type of nutritional condition that is often associated with kwashiorkor, some providers will see if edema is present to confirm that it is marasmus. Presence of edema is associated with kwashiorkor, not marasmus.
Емдеу
Аурудың себептері мен асқынуларын емдеу қажет, соның ішінде инфекциялар, сусыздану және қан айналымының бұзылуы. Олар жиі өлімге алып келеді және егер оларды назардан тыс қалдырса, жоғары өлім-жітімге себеп болады. Бастапқыда балаға қайнатылған сумен араластырылған құрғақ майсыздатылған сүт беріледі. Қайта тамақтандыру синдромын болдырмау үшін тамақтандыруды баяу жасау керек. Балалар жақсара бастағаннан кейін, олардың тамақтану қажеттіліктерін қанағаттандыратын, дұрыс теңгерілген диета алуы керек. Маразммен ауырған балалар көбінесе инфекцияға шалдығады, сондықтан олар антибиотиктермен немесе басқа да дәрілермен емделеді. Соңында, маразм организмнің белок синтездеу қабілетін жоғалтқанда, қайта оралмайтын жағдайға жете алады. Осы кезде тамақ немесе белок беру арқылы ауруды түзетуге тырысу бекер болады және өлім сөзсіз.
Both the causes and complications of the disorder must be treated, including infections, dehydration, and circulation disorders, which are frequently lethal and lead to high mortality if ignored. Initially, the child is fed dried skim milk that has been mixed with boiled water. Refeeding must be done slowly to avoid refeeding syndrome. Once children start to recover, they should have more balanced diets which meet their nutritional needs. Children with marasmus commonly develop infections and are consequently treated with antibiotics or other medications. Ultimately, marasmus can progress to the point of no return when the body's ability for protein synthesis is lost. At this point, attempts to correct the disorder by giving food or protein become futile, and death is inevitable.
Алдын алу
Маразмды алдын алудың ең тиімді жолы – әртүрлі және жеткілікті тамақтану. Бұған қоса, тамақтандыруға қатысты басқа да шаралар – ЖЖС (жедел тамақтану жетіспеушілігі) емдеу, ЖКО (жалпы емдеу орталығы) және ақуыз бен микроэлементтермен толықтыру арқылы жүзеге асырылады. Аналар мен отбасыларға жүктілік кезеңіндегі күтім, тамақтану және баланың дамуы туралы білім беру де маңызды. Ана мен баланың қажетті дәрежеде тамақтануын қамтамасыз ету үшін энергия, ақуыз және микроэлементтермен толықтыру өте қажет. 6 ай бойы таза емшек сүтімен тамақтандыру және 2 жасқа дейінгі балалар үшін қосымша тамақтану ретінде 24 айға дейін емшек сүтін беру маразм мен басқа да балалардың тамақтануының нашарлауының алдын қалуға ұсынылады. Тамақтанудан бөлек, таза суға, санитариялық жағдайға және гигиенаға қол жеткізуді қамтамасыз ету балалардың аурулары мен іш өтпесінің алдын алуда маңызды, себебі бұл аурулар маразм мен басқа да ауыр, жедел тамақтану жетіспеушілігіне себеп болуы мүмкін. Сондай-ақ, егер балада маразм болса, басқа аурулардың пайда болуы қауіпті жағдайға әкелуі мүмкін, өйткені маразм кезінде иммундық функциялар төмендейді. Маразмға ұшырау қаупі бар баланың немесе ересек адамның алғашқы медициналық көмекке қол жеткізуі маңызды, осылайша олар осы ауруларды емдеуге, тамақтанудың нашарлауымен байланысты іш өтпесін алдын алуға және баланың өсуін қадағалауға мүмкіндік алады.
Nutritionally the best way to prevent marasmus is through a diverse and adequate diet. Other interventions that also target nutrition specific interventions are through SAM treatment, CTC (comprehensive treatment center), and protein and micronutrient supplements. It is also important for mothers and families to be educated on prenatal care, nutrition and child development. Energy, protein and micronutrient supplementation are vital to ensuring the mother and child are adequately nourished. Strictly breastfeeding for 6 months and 24 months for nutritional supplementation is also recommended to prevent Marasmus and other malnutrition of children under the age of 2. In addition to nutrition, ensuring access to clean water, sanitation and hygiene are important in preventing childhood illness and diarrheal disease which can contribute to marasmus and other Severe acute malnutrition cases as well as, if the child has marasmus it can quickly become dangerous if the child has another disease as immune functions are decreased when a child has marasmus. It is important for the child or anyone at risk for marasmus to have access to primary care so they are able to treat these illnesses, prevent diarrheal diseases often associated with malnutrition and monitor growth.
Америка Құрама Штаттары
Құрама Штаттарда марзмус сирек кездеседі, әсіресе балаларда. 1995 жылы АҚШ-та марзмустан 228 адам қайтыс болды, оның ішінде тек 3 бала ғана. 2016 жылы АҚШ-та марзмустың таралуы 0,5% құрады. Жемқорлық ауруханаға жатқызылған балаларда, әсіресе созылмалы аурулары барларда, көбірек кездеседі, бірақ өлімге әкелмейтін марзмустың нақты саны белгісіз. Бұл марзмус емханаға түсу немесе шығу диагнозы ретінде тіркелмейтіндігіне байланысты.
In the United States, marasmus is rarely seen, especially in children. In 1995, there were only 228 deaths caused by marasmus in the U. S., of which only 3 were children. In 2016, the prevalence of marasmus in the United States was 0.5%. Prevalence is higher in hospitalized children, especially ones with chronic illnesses, however an exact incidence of nonfatal marasmus is not known. This is due to marasmus not being reported as an admission or discharge diagnosis.
Халықаралық
Азық-түлік тапшылығының көптеген түрлері бар және әлем халқының шамамен үштен бірі қазіргі уақытта олардың бірін немесе бірнешеуін бастан кешіруде. Бес жасқа дейінгі 50 миллион бала ақуыз-энергиялық жетіспеушіліктен зардап шегеді. Әлемдегі азық-түлік тапшылығынан зардап шегетін балалардың 80%-ы Азияда, 15%-ы Африкада, 5%-ы Латын Америкасында тұрады. Германия, Франция, Ұлыбритания және АҚШ-тағы жедел азық-түлік тапшылығының көрсеткіші 6,1–14% деп бағаланады. Түркияда бұл көрсеткіш 32%-ға жетеді.
There are multiple forms of malnutrition and roughly one third of the world's population is currently experiencing one or more of them. There are around 50 million children less than five years old who have protein energy malnutrition. Of the malnourished children population in the world, 80% live in Asia, 15% in Africa, and 5% in Latin America. It is estimated that the prevalence of acute malnutrition in Germany, France, the United Kingdom, and the United States to be 6.1–14%. In Turkey, the prevalence is as high as 32%.
Жасы
Маразм көбінесе бес жасқа дейінгі балаларда кездеседі, себебі осы жас кезеңі жоғары энергия қажеттілігімен және вирустық және бактериялық инфекцияларға осалдықпен сипатталады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы қарт адамдарды да нашар тамақтануға осал халық тобы ретінде анықтайды. Олардың тамақтану талаптары толық анықталмағандықтан, оларды қажетті қоректік заттармен қамтамасыз ету қиынға түседі. Егде жастағы адамдарда нашар тамақтанудың белгілерін және көріністерін анықтауға көмектесетін скринингтік құралдар мен тесттер бар. Азықтандыруды бағалау құралы (АБҚ) – негізінен қарттарды күту орталықтарында немесе стационарлық/амбулаториялық жағдайдағы ересектер үшін қолданылатын, жарамдылығы расталған скринингтік құрал. Оған дене салмағының төмендеуі және аштық сезімі сияқты көрсеткіштер кіреді. Түрмелерде, концлагерьдерде және босқындар лагерьдеріндегі адамдар нашар тамақтанудан жиі зардап шегеді.
Marasmus is more commonly seen in children under the age of five due to that age range being characterized as one that has an increase in energy need and susceptibility to viral and bacterial infections. The World Health Organization also identifies the elderly as another population that is vulnerable to malnutrition. Because their nutritional requirement is not well defined, attempts to provide them with the necessary nutrition becomes difficult. There exist screening tools and tests that can be used to help identify signs and symptoms of malnutrition in older adults. The Malnutrition Screening Tool (MST) is a validated malnutrition screening tool that is primarily used in the residential aged care facility or for adults in the inpatient/outpatient hospital setting. It includes parameters such as weight loss and appetite. Persons in prisons, concentration camps, and refugee camps are affected more often due to poor nutrition.
Әлеуметтік-экономикалық салдарлары
Кедейлікте өмір сүретіндер марзмусқа және басқа да қоректік заттардың жетіспеушілігіне бейім. Балалық шақтағы нашар тамақтану салдарынан, марзмустан аман қалғандардың болашақ әлеуметтік-экономикалық жағдайы нашарлайды, өйткені олардың даму кезеңінде танымдық қабілеттері шектеулі болады. Тиісті тамақтану даму үшін өте маңызды болғандықтан, марзмуспен ауыратындардың ми дамуы бұзылады. Бұл ерте мектеп жылдарында білім алудан қағылуға және жоғары білім мен жұмыс мүмкіндіктерінің шектеулі болуына әкеледі. Осы кемшіліктердің пайда болу қаупін азайту үшін тамақтану туралы білімді арттыру, оған қолжетімділікті қамтамасыз ету және кедейлікті жою қажет.
Those who are in poverty are more likely to develop marasmus and other nutritional deficiencies. Due to childhood malnutrition, survivors of marasmus often have poorer socioeconomic prospects due to cognitive compromise in their developmental years. Since adequate nutrition is vital for development, those with Marasmus are impacted by impaired neurodevelopment. This results in loss of education in early school years, leading to limited higher educational and occupational opportunities. Prevention may look like improving nutritional education and access, as well as eliminating poverty are ways to reduce the risks of developing these deficiencies.