Кіріспе

Австралиялық саясаткер

Бронвин Кэтлин Бишоп (қыздығы Setright; 19 қазан 1942 жылы туған) – Австралияның бұрынғы саясаткері. Ол шамамен 30 жыл бойы федералды парламент мүшесі болды, бұл әйел саясаткердің ең ұзақ қызмет ету мерзімі. Либералдық партия мүшесі, ол 1996 жылдан 2001 жылға дейін Говард үкіметінде министр, ал 2013 жылдан 2015 жылға дейін Өкілдер палатасының спикері болды. Бишоп Сиднейде дүниеге келген және саясатқа кірмес бұрын заңгер болып жұмыс істеген. 1985 жылдан 1987 жылға дейін Жаңа Оңтүстік Уэльс либералдарының штаттық президенті қызметін атқарды, содан кейін 1987 жылғы федералды сайлауда Сенатқа сайланды. Ол штаттың екінші әйел сенаторы және халықтың тікелей дауысымен сайланған алғашқы әйел сенатор атанды. 1994 жылы Бишоп Өкілдер палатасына өтіп, Маккеллар сайлау округінде өткен қосымша сайлауда жеңіске жетті. Ол Джон Хьюсон, Александр Даунер және Джон Говардтың үкіметтерінде көлеңкелік министр болды. 1996 жылы Бишоп жаңадан сайланған Говард үкіметінде Қорғаныс өнеркәсібі, ғылым және персонал министрі болып тағайындалды. 1998 жылы қарттарға күтім жөніндегі министр болды, бірақ 2001 жылғы сайлаудан кейін министрліктегі қызметін жоғалтты. Бишоп Либералдық-Ұлттық коалиция 2007 жылғы сайлауда жеңілгеннен кейін көлеңкелік министрлікке қайта оралды. 2013 жылы Эбботт үкіметі сайланғаннан кейін ол Өкілдер палатасының спикері болып сайланды, бұл лауазымды атқарған еңбекші емес әйел болды. 2015 жылдың ортасында саяхат шығындарына қатысты даудың ортасында қалғаннан кейін ол қызметтен кетті және 2016 жылғы сайлауда Либералдық партияның алдын ала іріктеу кезеңінен өтпеді, осылайша парламенттік мансабы аяқталды. Қазір ол Sky News Live телеарнасында саяси сарапшы болып жұмыс істейді.

Алғашқы жылдар және білім

Бронвин Кэтлин Сетрайт 1942 жылы 19 қазанда Солтүстік Сиднейдегі Матер ауруханасында дүниеге келді. Оның әкесі Томас Фрэнсис Сетрайт (1909–1999) инженер болса, анасы Кэтлин Энни Конгрев (1912–1986) – Австралия опера компаниясында драмалық сопрано ретінде жұмыс істеген опера әншісі еді. Бала кезінде Бишопты анасы ән сабақтарына жіберді. Бишоп Роузвилл мемлекеттік мектебінде білім алып, 1954 жылы бастауыш білімін аяқтады. Одан кейін ол 1959 жылы Cremorne Girls High School орта мектебін бітірді. 1960 жылы Бишоп Сидней университетінің Заң мектебінде бес жылдық заң бакалавры бағдарламасына қабылданды. Бірақ, бірнеше пәннен бірнеше рет емтиханды сүріп өткеннен кейін, университетте оқуын жалғастыруға құқығы жоқ деп танылды. Бишоп алты жыл ішінде барлығы 11 пәннен сүрінді. Бишоп алғашқыда кеңседе стажер, содан кейін 1967 жылдан бастап адвокат болып жұмыс істеді. Ол 1960-шы жылдардағы Австралияның "Ажырасу соты" телебағдарламасында адвокат рөлін ойнады.

Саясат

Саясатшы болу арманымен өскен ол 17 жасында Либералдық партияға қосылды. Бішп ұйымдастырылған саясатқа белсенді қатысып, 1961 жылы Киллара жас либералдарына қосылды және осы ұйыммен байланысы барысында вице-президент болды. Ол алғаш рет 1973 жылы Балморал бөлімшесінің президенті ретінде Либералдық партияның кеңсе қызметкері болды, кейіннен 1981 жылдан 1985 жылға дейін Либералдық партия конвенциясы комитетінің төрағасы, ал 1985 жылдан 1987 жылға дейін Жаңа Оңтүстік Уэльс Либералдарының алғашқы әйел президенті болып сайланды. Бұрын Либералдық партияның Ұлттық оңшыл фракциясының мүшесі болған.

Сенатор (1987-1994)

1987 жылғы федералды сайлауда Бишоп Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Коалиция тізімі бойынша бесінші орынмен Сенатқа сайланды. Ол саясаттан зейнеткерлікке шыққан сэр Джон Керрикке тікелей алмастырушы болды. Ол Жаңа Оңтүстік Уэльс штатынан сенатор болып қызмет еткен екінші әйел және халықтың тікелей дауысымен сайланған бірінші әйел еді; Сью Уэст бірнеше ай бұрын туындаған бос орынға тағайындалған, бірақ өзінің мандатын сақтап қала алмады.

Өкілдер палатасына көшу

Коалиция 1993 жылғы сайлауда жеңілгеннен кейін Джон Хьюсонның Либералдық партияның басшысы ретіндегі болашағы туралы пікірлер көбейе бастады. Сол кезден бастап 1994 жылдың басына дейін өткізілген бірқатар сауалнамалар Бишопты елдегі ең танымал саясаткерлердің бірі деп көрсетті. Ол үнемі Хьюсоннан либералдық көшбасшы ретінде алға шығып, 1994 жылдың ақпан айындағы сауалнамада премьер-министрліке үміткер ретінде Пол Китингтен 13 ұпайға басымдық көрсетті. 1993 жылғы сайлаудан кейін көп ұзамай, Маккеллар округінен сайланған Либералдық партия мүшесі Джим Карлтон отставкаға кетті. Бишоптың басшылық амбицияларын одан әрі ілгерілетуге бағытталған қадам ретінде қарастырылған оқиғада, ол 1994 жылдың 24 ақпанында Сенаттан қауіпсіз Либералдық партияның мандатын иелену үшін сайлауға қатысу мақсатымен отставкаға кетті. Ол сәтті сайланғанымен, Хьюсонның басшылығына қарсы жоспарланған сынға кедергі келтірді, өйткені ол автор және кинорежиссер Боб Эллиске қарсы күтілгендей көп дауыс жинамады. Хьюсон 1994 жылы Либералдық партия басшылығына үміткерлерді шақырғанда, Бишоп кандидат болудан бас тартты, ал Александр Даунер партия басшылығына сәтті үміткер болды. Даунердің Хьюсонды қызметтен шеттетуіне дейін Хьюсон Бишопты алдыңғы қатарға қайтарды, өйткені ол өткен жылы оған ұсынылған алдыңғы қатардағы лауазымнан бас тартқан еді. Хьюсон оны Қалалық және аймақтық стратегия жөніндегі көлеңкелік министр етіп тағайындады. Бишоп 1993 жылы бас тартқан алдыңғы қатардағы ұсыныс – Жекешелендіру және әкімшілік істер жөніндегі көлеңкелік министр, Сыртқы істер министрлігінің көлеңкелік лауазымы. Ол бұл лауазымнан бас тартты, өйткені ол өзінің таланты мен адалдығы бар әйелді кемсіту деп ойлады. Оның таланты мен құлшынысы тек Көлеңкелік Кабинетке мүше болу арқылы көрінеді деп ойлады, бірақ Хьюсон оған келіспеді. Жекешелендіру және әкімшілік істерден бас тарту туралы ол "шектелген қызығушылық тудыратын" кіші портфельді қабылдауға дайын емес екенін айтты. Бұл портфель енді Жекешелендіру және әкімшілік қызметтер деп аталды және оның орнына Дэвид Коннолли тағайындалды. Даунер басшы болған кезде Бишоп денсаулық сақтау жөніндегі көлеңкелік министр болды, бұл жоғары лауазым болды, бірақ қызметінің бірінші күні темекі жарнамасын қолдағанын жариялап, дау тудырды, бұл Австралия медициналық қауымдастығынан және оның өзінің партиясынан сынға ұшырады, ол 1992 жылы темекі жарнамасын тыйым салуға бағытталған Китинг үкіметінің заңын қолдады. Бишоп Денсаулық сақтаудан шығып, Жекешелендіру және Ұлттық/Мемлекеттік қатынастар жөніндегі көлеңкелік министр болып тағайындалды (1995–1996). 2004 жылы ол Нейл Эндрюдің орнын басып, Палата спикері болып сайлануға үміткер болды, бірақ сәттілікке қол жеткізе алмады. Монархияны жақтаушы Бишоп, министр әріптестері Ник Минчин және Тони Эбботтпен бірге 1999 жылғы республикалық референдумға дейін «Жоқ» науқанын қолдады және бірде Австралия Конституциялық монархиясының жақтаушыларына сөз сөйлеп, «Республикалық пікірталас туралы жеті өлімге душар еткен аңыз» туралы ескертті. 1991 жылдың 17 шілдесінде Nine Network's Midday телешоуындағы танымал пікірсайысқа жауап ретінде, әнші Норми Роу және радио хабаршысы Рон Кейсимен тікелей эфирде өткен пікірсайыста, Бишоп бұқаралық ақпарат құралдарына былай деді: «Рон Кейси Норми Роуға шабуыл жасаған кезде бұл Түскі Шоуда ортаңғы түскі уақытта болған болуы мүмкін, бірақ бұл мінез-құлық Монархия туралы пікірталас қаншалықты жік салатындығын көрсетеді. Елдің дағдарыстан кейін тізе бүккенін көруден қанағаттанбай, Лейбористік партия қоғамды саяси маңызы жоқ мәселе бойынша бөлгеніне қуанышты болуы керек». 2005 жылдың тамызында Бишоп мұсылман орамалын мемлекеттік мектептерде тыйым салуды талап етті, бұл пікірді тағы бір танымал либералдық артқы орынбасар Софи Мирабелла да білдірді. Алайда, премьер-министр Джон Ховард бұл пікірмен келіспейтінін, өйткені тыйым салу практикалық емес екенін айтты. 2005 жылдың қарашасында Бишоп «оның мұсылман орамалын киюге қарсы екендігі туралы пікірін білдірді, өйткені ол мектеп формасының бөлігі емес. Себебі, көбінесе мұсылман емес және мұсылман студенттер арасында орамалдың киюі қарсылық пен айырмашылықтың белгісі болып табылады» және ол «яһуди бас киіміне тыйым салу қажет деп ойламайтынын, өйткені яһуди дініне сенушілер бас киімін австралиялық мәдениетке, заңдарға және өмір салтына қарсы науқан ретінде қолданбаған» деді. 2006 жылдың 21 қаңтарында Сиднейде өткен Жас либералдылардың съезінде Бишоп Австралия туын «жоюды немесе бұзуды» федералды қылмыс деп тану үшін жеке мүшелер заң жобасын енгізу ниеті туралы мәлімдеді. Говард үкіметі биліктен шығып қалғанға дейін Бишоп «Отбасы және адам қызметтері жөніндегі Палатаның тұрақты комитетін» басқарды және «Есірткіге қарсы жеңісті соғыс: Есірткінің отбасыларға тигізетін әсері» атты есепті жариялады. Есеп зиянды азайтуға қатысты сынға ұшырады және есірткі қолданушы ата-аналары бар 5 жасқа дейінгі балаларды міндетті түрде асырап алуды ұсынды. Есепті Family Drug Support, Австралия демократтары және Австралия есірткі қоры сияқты көптеген ұйымдар дәлелдердің жетіспеуі, идеологиялық бағыттылығы және Австралияға зор зиян келтіру әлеуеті үшін сынға ұшыратты. 2006 жылы 2005 жылғы Кронула төңкерісі кезінде тудырылған тудыру оқиғасы және Мельбурн суретшісінің өртеген туды көрсетуінен кейін Бишоп Австралия ұлттық туын қорғау (Туды бүлдіру) заң жобасын 2006 жылғы ұсынды. Бұл заң жобасы «егер ақылға қонымды адам тудының жойылғанын немесе бұзылғанын туға қатысты наразылықты немесе туға және Австралия ұлтына деген құрметсіздікті білдіру мақсатымен жасалғанын түсінсе, туды қасақана жоюды немесе басқаша бұзуды» қылмыстық құлық деп қарастырды. Заң жобасы екінші оқылымнан өтті, бірақ кейіннен тоқтатылды және Палатада дауысқа қойылған жоқ.

Қарсылық (2007-2013)

2007 жылғы федералды сайлауда Бишоп 0,62 пайыздық ұпаймен қайта сайланды, ал оған қарсы екі партияның басымдығы 3,04 пайыздық ұпайға жетті. Шекаралар сәл өзгертілгеніне қарамастан, ол өз орындығын сақтап қалды. Либералдық партияның төрағасы болып тағайындалғаннан кейін Брендан Нельсон Бишопты Ардагерлер істері жөніндегі көлеңкелік министрлікке тағайындады. Нельсонның Бишопты алдыңғы қатарға қайтаруы 1994 жылы болған бұрынғы жанжалға қарама-қайшы болды. Ол кезде Бишоп көлеңкелік денсаулық сақтау министрі болып жұмыс істегенде темекі жарнамасын қорғаған болатын, бұл сол кездегі Австралия медициналық қауымдастығының (AMA) президенті болған Нельсонның ұстанымына қарсы кеткен еді. Бірақ Малкольм Тернбулл Либералдық партияның басшысы болып сайланғаннан кейін, ол бұл лауазымнан алынып, артқы қатарға оралды. Келесі сайлауда оның Макэллар округінде қайта сайлануына қарсы шығатындар болады деген болжамдарға қарамастан, мұндай оқиға болған жоқ. Ол кейін келесі сайлауға қатысатынын мәлімдеді. 2009 жылдың 5 мамырында Бишоп Тернбуллдың басшылығын сынап, «Малкольм бастапқыда күшті болған сияқты, бірақ қазір жұмсақтанып қалды» деді. Алайда, Тернбулл партия басшылығынан бас тартып, оның орнына Тони Эббот сайланғаннан кейін, 2009 жылдың 8 желтоқсанында Бишоп қарт адамдар жөніндегі көлеңкелік министр болып тағайындалды. Бишоп 2010 жылғы сайлауда қайта сайланды және сыртқы көлеңкелік министрлікке Арнаулы министр және қарт адамдар жөніндегі министр болып тағайындалды. 2011 жылдың сәуірінде Бишоп бұрынғы премьер-министр Джон Ховардтың 2007 жылғы коалициялық саясат платформасына шығарындылардың сауда схемасын (ETS) қосу туралы шешімі қате болғанын айтты. Ол планетаның жылынуына адамның қосқан үлесіне күмән келтіріп, «Климат үнемі өзгеріп отырады, егер біз осы мәселені шешуге тырыссақ, жаңа жағдайға бейімделуге үйренуіміз керек» деді.

Палатаның спикері (20132015)

2013 жылдың 7 қыркүйегінде өткен федералды сайлауда Коалиция жеңіске жеткеннен кейін Тони Эбботт Бишопты Австралия Өкілдер палатасының келесі спикері ретінде Коалиция ұсынғанын жариялады. Бишоп 2013 жылдың 12 қарашасында спикер болып сайланды. Ол бұл лауазымды атқарган үшінші әйел және Лейборист партиясынан емес, алғашқы әйел болды. Сондай-ақ, ол Төменгі палатаның спикері болған алғашқы бұрынғы сенатор еді. Ол өзінің ізашары Питер Слипер сияқты спикердің толық дәстүрлі киімін киюден бас тартып, оның орнына әдеттегі кеңсе киімін киюді жалғастырды. 2014 жылдың қазан айында Бишоп Австралия Парламенті тарихында ең ұзақ қызмет еткен әйел атанды, бұрын Кэти Салливанның 27 жыл 3 айлық рекордын басып өтті. 2014 жылдың қарашасында Бишоп Парламентаралық Одақтың президентігіне үміткерлігінен бас тарты. Бишоп спикер ретінде партиялық көзқарасы мен бейтараптыққа қатысты айыптауларға байланысты көп сынға ұшырады. Спикердің рөлі бейтарап болуы керек деп күтіледі. Оның партиялық екендігіне деген қабылдау оппозицияны 2014 жылы Бишоптың спикерлігіне сенімсіздік білдіру туралы ұсыныс енгізуге әкеп соқты, бірақ ол сәтсіз аяқталды. Өзінің қызметі барысында Бишоп 393 рет Лейборист партиясының депутаттарын, ал 7 рет Коалиция депутаттарын палатадан шығарды. Бишоп спикер болып қызмет еткен кезеңде Либералдық партияның отырыстарына қатысуын жалғастырды, бұл конвенцияға қайшы болды.

Шығыстар таласы және отставка

2015 жылдың шілде айының ортасында Бишоп "Чоппергейт" шығындарына қатысты дауға тартылып, парламенттік сапарларды пайдалануына байланысты туған жағдай, нәтижесінде спикер лауазымынан кетуіне әкелді. 2014 жылдың 5 қарашасында ол Мельбурннен Гиллонгқа және кері, штаттық Либералдық партияның қаржы жинауына қатысу үшін тікұшақты жалға алғаны анықталды. Ұшу құны 5227,27 долларды құрады, ал дәл сол маршрутты автомобильмен жүру әдетте бір бағытта бір сағатты алады. Бишоп бұл шығындарды "қателік" деп бағалап, отставкаға кешуден бас тартты, сонымен бірге дау-дамайдың оппозиция мен оның саясатынан назарды аударғанына өкініш білдірді. Дегенмен, ол тікұшақпен ұшу құнын және 1307 доллар айып төлеуге келісті. Дауға саяхат шығындарына байланысты тағы да жаңа мәліметтердің күйіндесуі себеп болды. 2014 жылы Бишоп пен төрт парламенттік делегат ынтымақтық парламенттік одақтың президентігіне үміттәну үшін Еуропаға екі апталық сапарға 88 084 доллар жұмсады, соның ішінде жеке лимузиндерге күніне шамамен 1000 доллар кеткен. Бишоп 2010 жылдан 2013 жылға дейін опера мен басқа да мәдени шараларға қатысу үшін автомобиль шығындарына 3300 доллардан астам, ал Альберидегі Софи Мирабелланың тойына билеттерге 800 доллар жұмсады. Осы жағдайға жауап ретінде Тони Эбботт Бишоптың "сынақта" екенін мәлімдеді, оның әрекеттерін "қалыптан тыс" деп сипаттады, бірақ спикерге деген сенімін сақтап қалды. Сонымен қатар, Тони Эбботттың Джулия Гиллардты Питер Слиперді саяхат шығындарына байланысты даулы жағдайға байланысты отставкаға кетуге шақырған сөздерінің транскриптісі Либералдық партияның сайтынан алынып тасталды. 31 шілдеде Тони Эбботт Қаржы министрлігі Бишоптың соңғы 10 жылда жасаған барлық шығындарын, соның ішінде 2014 жылы талап етілген 800 000 долларды тексеруін жариялады. Саяси қысымға ыңғайласып, Бишоп 2015 жылдың 2 тамызында спикер лауазымынан кетіп, қанағаттанбаған депутаттар қатарына қосылды. Көптеген сарапшылар Премьер-министр Эбботттың "үкіметтің көптеген депутаттары оған сенімсіздік білдіретін жағдайға тап болуы мүмкін" деген мүмкіндікке қарсы тұруға тура келгенін атап өтті. Бишоп қаржысын тексеру нәтижесінде 6700 доллардан астам ақшаны қайтарды, бірақ Қаржы министрлігіне оның шығындарына қатысты толық ақпарат бермеді, осылайша салық төлеушілердің ақшасы заңды мақсатта жұмсалды ма, жоқ па, оны анықтау мүмкін болмады. Ол парламенттен кеткеннен кейін тексеруге қатыспауға ниеттенгенін мәлімдеді. Бишоп 2005–2006, 2006–2007 және 2013–2014 қаржы жылдарына есептер ұсынды.

Арқалық орынға оралу

Бастапқыда 73 жастағы депутаттың 2016 жылғы федералды сайлауда парламенттен кететіні болжанғанмен, Бишоп 2015 жылдың желтоқсанында Маккеллар округіндегі өкілдігін қайтадан сақтап қалу ниетін білдірді. Ол "Чоппергейт" шығындарына қатысты даудан "ақталғанын" мәлімдеді, сондай-ақ "терроризм қаупі" оны парламентте қалуға көндіргенін айтты. Оның округіндегі жергілікті Либерал партиясының қолдауы 2015 жылдың қыркүйегінде Либерал партия басшылығына сайлау кезінде Малкольм Тернбуллға дауыс бергенінен кейін "әлсіреген". Ол Тернбулл үкіметінде министрлікке ие болу үшін жоғары лауазымды либералдармен сөйлескен жоқ деген айыптаманы кабинет министрі растады, бірақ Бишоп жоққа шығарды. Алдын ала іріктеу кезінде кандидат Уолтер Виллатораны Майк Бэрд пен Тони Эбботт Бишопты алмастыру үшін қолдады, ал бұрынғы "Уаллаби" командасының ойыншысы Билл Калкрафтты Алан Джонс қолдады. Бішп ақырында Джейсон Фалинскиге 51 дауысқа қарсы 39 дауыспен жеңілді. Фалински 2016 жылғы сайлауда Маккеллар округін Либерал партиясы үшін сақтап қалды.

Саясатта

Бишоп 2016 жылдың маусым айында Sky News Live телеарнасына саяси сарапшы ретінде қосылды және 2 маусымда Speers Tonight бағдарламасында алғаш рет эфирге шықты. 2016 жылдың қараша айында Бишоп Сиднейдегі «Регби клубында» Дональд Трамптың 2016 жылғы АҚШ президенттік сайлауындағы жеңісін тойлауға арналған кешке қатысты. 2018 жылдың 26 қарашасында оның ресми спикер портреті Парламент үйінде ілінді. Портреттің авторы – Жяуэй Шен, ал шараға премьер-министр Скотт Моррисон, Палата спикері Тони Смит, оның отбасы және Австралия Либерал партиясының басқа да өкілдері, соның ішінде Либерал партиясының бас ұйымдастырушысы Нола Марино қатысты. Бишоп 2020 жылғы Королеваның туған күніне орай Австралия орденінің офицері атағымен марапатталды, Австралия Парламентіне, Жаңа Оңтүстік Уэльс халқына және саясаттағы әйелдерге сіңірген еңбегі үшін.

Жеке өмір

Бишоп – бірнеше қайырымдылық қойылымдарда, оның ішінде "Музыканың үні" (баронесса Эльза рөлінде) және "Жасыл шапан" (директор рөлінде) спектакльдерінде актерлік шеберлікпен айналысатын әуесқой актриса. 2007 жылы ол Ирвинг Берлиннің «A Couple of Swells» дуэтін сол кездегі денсаулық сақтау министрі Тони Эбботтпен және Либералдық партияның төрағасының орынбасары Джули Бишоппен Сиднейде өткен қайырымдылық кешінде орындады. Бишоп сондай-ақ Австралия операсының демеушісі және 2008 жылы Сидней халықаралық фортепиано конкурсы комитетінің төрағасы болды. 1966 жылы ол Алан Дэвид Бишопқа (20 сәуір 1940 – 22 қаңтар 2010) үйленді, олар Сидней университетінде бірге заңды оқыды. Алан Бишоп бұрынғы Өтемақы сотының және Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының аудандық сотының судьясы болды және Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының WorkCover органын құруға зор үлес қосты. Оның құрметіне Бішптің білім алған оқу орнында ең үздік заңгерлік мамандығының соңғы курсын бітірген студенттеріне Алан Бишоп атындағы стипендия тағайындалған. Алан Бишоп сонымен қатар Сидней қаласының кеңесшісі болып қызмет етті және көптеген комитеттер мен компанияларға, соның ішінде мемлекеттік медициналық зерттеулермен айналысатын AGITG компаниясына қатысты. Бронвин мен Алан Бишоптың екі қызы бар: Анжела, Network Ten телеарнасының ойын-сауық жаңалықтарын хабарлайтын тілшісі, және Салли. Бронвин мен Алан Бишоп 1992 жылы ажырасты.