Кіріспе

2001 жылғы американдық экипажбен ISS-ке жасалған ғарыш сапары

STS-98 – 2001 жылы Халықаралық ғарыш станциясына (ISS) Space Shuttle Atlantis көлігімен жасалған ғарыш миссиясы. Бұл 21-ші ғасырдың алғашқы адамды ғарышқа ұшқан сапары болды. STS-98 станцияға "Destiny" зертханалық модулін жеткізді. Миссияның барлық мақсаттары орындалды және шаттл 2001 жылғы 20 ақпанда Эдвардс әуе базасына қауіпсіз қонды, ғарышта он екі күн болғаннан кейін, оның алтауы ISS-ке қосылған күйде өтті.

Экипаж жазбалары

Марк С. Ли өзінің бесінші ғарыш сапарында миссияның бірінші маманы ретінде ұшуға жоспарланған еді, бірақ белгілі бір себептермен ол бұл ұшудан алынып тасталды. Оның орнына Роберт Кербим қойылды.

Миссияның басты оқиғалары

Экипаж Халықаралық ғарыш станциясын салу және жаңарту жұмыстарын жалғастырып, АҚШ-тың “Destiny” зертханалық модулін жеткізді. Бұл NASA-ның Skylab-тан бері үш он жылдай уақыттан кейін тұрақты түрде пайдаланылатын алғашқы зертханасы болды. Ол 1997 жылы Мишоуд құрастыру кешенінде және Маршалл ғарыш ұшу орталығында Boeing компаниясымен өндірілді. Кеннеди ғарыш орталығының өндірістік ғимараттарына жеткізілгеннен кейін, ол Операциялар және тексеру ғимаратында және ғарыш станциясын өңдеу құрылысында жабдықтармен, машиналармен, тіреулермен және кабельдермен жабдықталды. АҚШ-тың зертханалық модулінің ұзындығы 9 метр (28 фут), ені 4 метр (14 фут). Ол алюминийден жасалған және үш цилиндрлік бөлімнен және екі ұштық конустан тұрады, олар арқылы ғарышкерлер модульге кіреді және шығады. Экипажға оңай бағдарлану үшін ұштары көк және ақ түспен боялған. Орталық модуль сегментінің бір жағында диаметрі белгілі терезе орналасқан. Миссия барысында шаттл 1-ші тораптың төменгі бөлігінде орналасқан PMA 3-ке қосылды. Экипаж PMA 2 модулін Z1 фермасындағы уақытша сақтау алаңына көшірді, содан кейін шаттлдың манипуляторын пайдаланып, 14,5 тонналық болат модульді шаттлдың жүк бөлімінен шығарып, оны 1-ші тораптың алдыңғы люгіне бекітті. Томас Джонс пен Роберт Кербим жүргізген ғарыштан тыс жұмыстар “Destiny” модулінің алюминий корпусына және қосылу порттарына электр кабельдерін қайта қосты, сондай-ақ зертхананың төменгі терезесін тексерді. PMA 2 “Destiny” модулінің алдыңғы люгіне қайта орнатылды. Шаттл станциямен 6 күн бойы байланыста болды, ал зертхананы құрастыруды аяқтау үшін үш ғарыштан тыс жұмыс орындалды. Бұл миссия АҚШ ғарыш тарихындағы 100-ші ғарыштан тыс жұмысқа да орайлас келеді. STS-98 миссиясы жаңа ғарыш станциясының бортында алғашқы экипаж болған кезде орын алды.

Ғарышпен жүру

EVA Spacewalkers Start (UTC) End Duration EVA 1 Thomas D. Jones Robert L. Curbeam 10 ақпан 2001 15:50 10 ақпан 2001 23:24 7 сағат 34 минут Джонс пен Кербим «Атлантис» ғарыш кемесінің жүк бөліміне барып, кабельдерді ажыратып, «Destiny» зертханасының сыртқы люгінен қорғаныш қақпақтарын алып тастады. Орнату орнына жеткен соң және «Destiny» қауіпсіз орнатылғаннан кейін, олар электр және дерек кабельдерін қосуды бастады. EVA 2 Джонс Curbeam 12 ақпан 2001 15:59 12 ақпан 2001 22:49 6 сағат 50 минут Ғарышкерлер жұбы сыртқа шығып, робот манипуляторын басқарушыға Z1 фермалық сегментінен қысымды байластыру адаптері 2 (PMA 2) алып тастауға және оны «Destiny» зертханасының алдыңғы бөлігіне орнатуға көмектесті. Бұл тапсырма аяқталғаннан кейін Джонс пен Кербим «Destiny» зертханасының бір бөлігіне көшіп, «Canadarm2» құрылғысымен пайдалану үшін «Қуат және дерек» және «Грэппл» жиыны мен бейне сигнал түрлендіргішін орнатты. EVA 3 Джонс Curbeam 14 ақпан 2001 14:48 14 ақпан 2001 20:13 5 сағат 25 минут Үшінші және соңғы ғарышқа шығу кезінде екі ғарышкер Халықаралық ғарыш станциясының сыртына қосалқы байланыс антеннасын орнатты. Олар сонымен қатар «Destiny» зертханасы мен оның түйіспе порты арасындағы қосылыстарды қайта тексерді, станциядағы салқындатқыш радиаторды босатты, станцияның үстіңгі бөлігіндегі күн батареяларының қосылыстарын тексерді және ғарышкердің денсаулығы нашарлаған экипаж мүшесін шатлдың шлюзіне қайтару мүмкіндігін сынап көрді.

Ояту қоңырауы

NASA "Жетіздер" бағдарламасы кезінде ғарышкерлерге музыка ойнау дәстүрін бастады, ол алғаш рет "Аполлон-15" миссиясында ұшқыштар экипажын ояту үшін қолданылды. Ұшу күні Әнші/Композитор Сілтемелер үшін ойналған 2-күн "Where You At" Zoot Sims WAV 3-күн "Кім иттерді босатты?" Baha Men WAV 4-күн "Қыздың бұзылуы" Alison Brown WAV 5-күн "Көк Дунай вальсі" Иоганн Штраус кіші WAV 6-күн "Мені Айға ұш" Фрэнк Синатра WAV 7-күн "Рок үшін дайындалғандарға" AC/DC WAV 8-күн "Айға және кері" Savage Garden WAV 9-күн "Салли Энн" New Grange WAV 10-күн "Біз өртейтін жол" Elton John WAV 11-күн "Blue (Da Ba Dee)" Eiffel 65 WAV 12-күн "Ұшып кет" Lenny Kravitz WAV 13-күн "Bad To The Bone" George Thorogood and the Destroyers WAV 14-күн "Қалуым керек пе әлде кетіп қалуым керек пе?" The Clash WAV

Халықтық мәдениет және БАҚ

STS 98 – «Армагеддон» (1998) фильміндегі астероидты жою мақсатындағы НАСА миссиясының тағайындамасы болды.