Кіріспе

Кәсіби күрестегі зұлым немесе "жаман жігіт" кейіпкері, басқа мағыналары

Кәсіби күресте "heel" (лучха либреде "rudo" деп те аталады) – зұлым, "жаман жігіт" немесе "ереже бұзушы" рөлін сомдайтын және "жақсы жігіттерге" (қаһармандық кейіпкерлерге) қарсы тұратын күрескер. Heel күрескердің барлық әрекеті зұлым болуы міндетті емес: көрермендердің наразылығын тудыру жеткілікті, бірақ табысты heel-дер өздерінің жаман мінез-құлқының басқа да жақтарын – жеңу үшін алдау, сыртқы заттарды пайдалану сияқтыларын да қабылдайды. "Heel-дің міндеті – "жылу" тудыру, яғни көрермендерді жек көруге итермелеу, бұл көбінесе алдау және қоғамдық нормадан тыс әрекеттерді қамтиды". Жылуға (көрермендердің наразылығына) қол жеткізу үшін heel-дер көбінесе ереже бұзып, қарсыластарын матч шеңберінен тыс пайдаланып, аморальды мінез-құлық көрсетеді. Кейбіреулері ереже бұзбайды, бірақ оның орнына көрермендерге ұнамайтын, қорқынышты және әдейі мазалап, жігерсіздендіретін мінез-құлқымен көзге түседі – мақтандылық, қорқақтық немесе көрерменді жек көру сияқты. Көптеген heel-дер екі жақты да қолданады: алдайды және жамандық жасайды. Heel-дің түріне қарамастан, ең маңызды рөлі – қарсыластың рөлі, өйткені heel-дер "жақсы жігіттерге" қарсы тұру үшін бар. Егер heel көрермендердің ықыласына бөленсе, промоутер оны "жақсы жігітке" айналдыруы немесе керісінше, оны одан да жек көрінуге итермелеуі мүмкін. Кейбір күрескерлер оң және теріс қасиеттердің қосындысын көрсетеді. Мұндай кейіпкерлер күрес терминологиясында "tweeners" деп аталады ("жақсылық пен жамандық арасындағы" әрекеттерді білдіреді). WWE компаниясы дәстүрлі heel/face форматтан бас тартып жатыр деген пікір бар, себебі көрермендер heel-дерді де, "жақсы жігіттерді" де қолдауға дайын. "Жергілікті" күресте ("американдық күрес" сияқты) "жақсы жігіттер" жергілікті болса ("Халк Хоган", "Джон Сина", "Stone Cold Steve Austin" сияқты), heel-дер "шетелдік" болып бейнеленеді ("Гюнтер", "Альберто Дель Рио", "Иван Колофф", "Темір шейх", "Русев/Миро", "Джиндер Махал" және "Мухаммед Хассан" сияқты). Луча либредегі "rudo" күрескерлер көбінесе ұрысшылар ретінде танымал, олар айқын күш-қуатты немесе дене бітімін көрсететін физикалық қимылдарды қолданады, көбінесе киімдері жын-шайтан, шайтан немесе басқа да алдамшыларға ұқсас болады. Бұл, әдетте, техникалық шеберлікті, әсіресе әуедегі қимылдарды қажет ететін қимылдарды қолданатын "қаһармандық" күрескерлерден өзгеше.

Тарих

Жалпы өкше мінез-құлқына жеңіске жету үшін әділетсіздік жасау (мысалы, арқандарды пайдаланып, арбаға тірелу немесе төреші басқа жаққа қарап тұрғанда қарумен шабуылдау), басқа күрескерлерге сахна астында шабуылдау, басқа күрескерлердің кездесулеріне кедергі келтіру, жанкүйерлерді немесе олардың орналасқан қаласын қорлау ("арзан жылу" деп аталады) және мақтанғанышпен немесе жоғары тұрумен әрекет ету сияқты жаман тәсілдерді қолдану кіреді. Театрлық өкшелер жаман немесе қауіпті көрінетін драматикалық киімдерді таңдайды, мысалы, беттеріне өліктерге арналған бояу жағу, демондық маскалар кию, қара былғарымен жабу және т.б. Джордж Го́рж күрес имиджінің және, демек, өкше имиджінің әкесі саналады. 1940 жылдардан бастап ол толқынды сары шашты, түрлі-түсті шапанды және сәнді киімдерді киетін, оның кездесулеріне рингке әдемі әйелдер еріп жүретін экстравагантты, жарқын "әдемі жігіт" имиджін ойлап тапты. Көпшілік оның бейнесін ұнатпады және оның жеңілуін көру үмітімен оның кездесулеріне келді. Джордж осы назарға қуанды және оның дәуірінде ғана емес, сонымен қатар барлық уақыттағы ең танымал (және жек көрінетін) өкшелердің біріне айналды. Басқа да драматикалық өкше мысалы – The Undertaker күрескері, ол мансабында көптеген рет өкше немесе жақсы кейіпкер рөлін ауыстырды. "Қараңғылық министрлігінің" жетекшісі болған кезінде ол капюшонды қара шапан киген оккультизм дінінің қызметшісі болып көрінді және оның символының пішініндегі таққа отырды. Кейде, жақында ғана жақсыға айналғандардың өкше кейіпкерлігінен іздер қалады. Бұл жанкүйерлердің күрескерге оның өкше кейіпкерлігіне қарамастан қызығушылық танытуына байланысты, көбінесе орындаушының ролдегі харизмасы немесе тартымдылығының арқасында болады. Эдди Герреро және Рик Флэр сияқты кейбір күрескерлер, әдетте өкшелермен байланысты болатын тактиканы қолдану арқылы танымал болды, ал Stone Cold Steve Austin, Scott Hall және жақында ғана Бекки Линч сияқтылар мансабында өкшелік мінез-құлық көрсеткенімен, жақсы реакция алды, оларды антигерой ретінде сатуға мүмкіндік берді. Кейде кейіпкерлер жақсы кейіпкер ретінде бейнеленгеніне қарамастан, көрермендердің жағымсыз реакциясына тап болады. Мысалы, Роман Рейнс, 2018 жылы WWE-дегі жақсы кейіпкер болды, бірақ оның кездесулерінде оны ұнатпады, ал оның қарсыластары олардың жақсы немесе өкше кейіпкер екеніне қарамастан, қолдау тапты, себебі WWE басшыларының сүйіспеншілігіне және кейіпкерді дамытудың жетіспеушілігіне байланысты. Мұндай кейіпкерлер көбінесе (бірақ әрқашан емес) уақыт өте келе жамандыққа ұшырайды немесе басқа қоғамдық бейнені ұсыну үшін қайта жабдықталады, мысалы, The Rock-тың таза жақсы кейіпкерден Nation of Domination өкше тобындағы өзіне ғана ойлайтын нарциссистке айналуы немесе Тецуя Найтоның жанкүйерлердің жақсы кейіпкерін қабылдамауы, оны Los Ingobernables de Japón құруға итермеледі. "Өкше" термині өзіне тән қасиеттер жиынтығын немесе көрермендердің реакциясын сипаттамайды, тек күрескердің антагонист ретіндегі бейнесі мен брондалуын ғана сипаттайды. Бұрышқа байланысты, өкшелер қарсыластарына қорқынышты немесе күшті болып көрінуі мүмкін. Мысалы, "жасырын чемпион" – бұл титул белбеуіне ие, үздік бәсекелестіктен үнемі қашып, шақырулардан бас тартатын өкше. Мысалы, Сет Роллинс өзінің алғашқы WWE World Heavyweight Championship кезеңінде, Шарлотта өзінің Divas / Raw Women's Championship кезеңінде, Honky Tonk Man өзінің ұзақ Intercontinental Championship кезеңінде, Томмасо Чиампа өзінің NXT Championship кезеңінде және The IIconics олардың WWE Women's Tag Team Championship кезеңінде. Брок Леснардың WWE-дегі кейіпкерінің өкшелік аспектілері болды және ол өзінің титулын үнемі қорғамайтынымен танымал болды (әсіресе өзінің алғашқы Универсалды Чемпионат тұсында), көбінесе тек төлеуге арналған іс-шараларда ғана өнер көрсетіп, SmackDown немесе әсіресе Raw-да емес, өйткені ол WWE-мен жартылай уақыт келісімшарты бойынша жұмыс істеді. Бұл мінез-құлық бейектігімен қақтығысатын жақсы кейіпкерлердің титулға ие болуға лайықтырақ екенін көрсетеді. Өкшелер бет-әлпеттердің соққысы кезінде мейірімділік сұрауы мүмкін, тіпті олар осындай соққыларды мейірімсіз жіберсе де. Рик Флэр әсіресе қарсыласын алаңдатып, содан кейін оның назары шашқанда төмен соққы жасағанымен танымал. Басқа өкшелер қарсыластарына қарсылық таныту үшін қарсыластардың сәттілік тарихындағы жеңілістерін ойнауға көмектеседі.