Кіріспе
Үйленген әйелдерге арналған құрметті атау. Mrs. (американдық ағылшын тілі) немесе Mrs (британдық ағылшын тілі; стандартты ағылшын тілінде айтылуы: '/m//ɪ//s//ᵻ//z/ MISSiz) – әйелдерге арналған, көбінесе үйленген және басқа атақ немесе дәреже (мысалы, доктор, профессор, президент, ханым және т.б.) қолданбайтын әйелдерге қолданылатын ағылшын тіліндегі кең таралған құрметті атау. Көптеген Ұлттар Достастығы елдерінде бұл атаумен бірге толық нүкте (период) қолданылмайды. АҚШ және Канадада толық нүкте әдетте қолданылады (қолдану жолдарына қараңыз). Mrs. – бұл жоғары топтағы үйленген және үйленбеген әйелдерге де қолданылған құрметті Mistress (мырза немесе шебер) сөзінің қысқартылған түрі. Дэниел Дефо, Сэмюэл Ричардсон, Генри Филдинг және Сэмюэл Джонсон сияқты жазушылар үйленбеген әйелдерді Mrs деп атаған. Үйленген әйелдер үшін «ханым» және үйленбеген әйелдер үшін «қыз» деп бөліп қарау 17 ғасырда басталды, бірақ бұл ереже 19 ғасырға дейін толыққанды қалыптаспады. Mrs. сөзінің толық түрінде жазылуы сирек кездеседі, сондай-ақ қысқартылмаған сөздің стандартты жазылымы жоқ. Әдебиетте бұл сөз диалогтарда missus немесе missis түрінде кездесуі мүмкін. Томас Харди және басқа авторлардың еңбектерінде «Mis'ess» түрі қолданылады, бұл оның этимологиясын көрсетеді. Misses сөзі де қолданылған, бірақ ол «қыз» сөзінің көпше түрі ретінде қолданылатындықтан, мағынасы шатас болуы мүмкін. Mrs. сөзінің көпше түрі француз тілінен алынған: Mesdames. Бұл сөз жазбаша хат-хабарларда өзгеріссіз қолданылуы мүмкін немесе Mmes түрінде қысқартылуы мүмкін.
Mrs. (American English) or Mrs (British English; standard English pronunciation: '/m//ɪ//s//ᵻ//z/ MISSiz) is a commonly used English honorific for women, usually for those who are married and who do not instead use another title (or rank), such as Doctor, Professor, President, Dame, etc. In most Commonwealth countries, a full stop (period) is usually not used with the title. In the United States and Canada a period (full stop) is usually used (see Abbreviation). Mrs. originated as a contraction of the honorific Mistress (the feminine of Mister or Master) which was originally applied to both married and unmarried women in the upper class. Writers who used Mrs for unmarried women include Daniel Defoe, Samuel Richardson, Henry Fielding, and Samuel Johnson. The split into Mrs for married women and Miss for unmarried began during the 17th century, but was not reliable until well into the 19th century. It is rare for Mrs. to be written in a non abbreviated form, and the unabbreviated word lacks a standard spelling. In literature it may appear as missus or missis in dialogue. A variant in the works of Thomas Hardy and others is "Mis'ess", reflecting its etymology. Misses has been used but is ambiguous, as this is a commonly used plural for Miss. The plural of Mrs. is from the French: Mesdames. This may be used as is in written correspondence, or it may be abbreviated Mmes.
Дәстүрлі қолданысы
Бастапқыда, «Mrs» әйелдің өзінің есімімен және күйеуінің тегімен бірге қолданылған. Мысалы, Эбигейл Адамс «Mrs. Эбигейл Адамс» деп аталған. 19 ғасырда әйелдің есімін емес, күйеуінің есімін қолдану кең таралды. Джейн Остин осы үлгінің алғашқы мысалдарын келтірді, «Mrs. Джон Дэшвуд» деп жазды. Көптеген феминистер (Элизабет Кэди Стэнтон, Люси Стоун және Шарлотта Перкинс Гилман сияқты) бұған қарсылық білдірді, бірақ мәселе «Mrs» атауында ма, күйеуінің есімінде ме, күйеуінің тегінде ме, дегенде келіспеді. Көптеген тілдерде үйленген әйелдерге арналған «Madame», «Señora», «Signora» немесе «Frau» сияқты атаулар, ерлерге арналған атаулардың тікелей әйелдік түрі болып табылады; ал үйленбеген әйелдерге арналған атаулар кішірею түрінде келеді: «Mademoiselle», «Señorita», «Signorina» немесе «Fräulein». Осы себепті, кәсіби салаларда барлық әйелдер үшін үйленген атауды қолдану кеңінен таралды. Бұл Ұлыбританияда үй шаруасындағы жоғары лауазымды қызметкерлерге, мысалы үй шаруашылықтарына басшылық ететіндерге, аспаздарға және бала күтушілерге, некелік жағдайына қарамастан, құрмет көрсету мақсатында «Mrs» деп атауды ұзақ уақыттан бері қолданып келеді. Ұлыбританияда ажырасқан әйелдерді дәстүрлі түрде «Mrs Джейн Смит» деп атау қабылданған. АҚШ-та ажырасқан әйелдер бастапқыда қайтадан тұрмысқа шықпаса, толық үйленген атын сақтап қалды. Кейінірек, кейде «Mrs. Миллер Смит» түрі қолданылды, онда бірінші есімнің орнына туған тегі қойылды. Алайда, «Mrs. Джейн Миллер» түрі ажырасқан әйелдер үшін, тіпті ресми хаттарда да кеңінен қолданыла бастады, яғни «Mrs» ажырасқан әйелдің қыздық атының алдында тұрды. Әлеуметтік нормалар балалы жалғыз әйелдерге қатысты жеңілдегенге дейін, үйленбеген аналарға Эмили Пост сияқты этикет сарапшылары өздерінің қыздық атын «Mrs» атауымен қолдануға кеңес берді, сындардан сақтану үшін. «Miss» және «Mrs» атауларының аражік аясы кеңейді, өйткені көптеген әйелдер кеңсе қызметкерлері ретінде жұмыс істей бастады, өйткені олар мансаптарын құрғаннан кейін есімдерін және атауларын өзгерту қиын болды. Некеге тұрудан бұрын танымал болған әйелдер көбінесе туған есімдерін, сахналық есімдерін немесе псевдонимдерін сақтап қалды. «Miss» атақты адамдарға арналған атау болды (мысалы, «Miss Хелен Хейс» немесе «Miss Амелия Эрхарт»), бірақ бұл да проблемалық болып шықты, өйткені үйленген әйел күйеуінің тегін қолданғанмен, оған «Miss» деп атауды жалғастырды; толық ақпаратты «Ms» және «Miss» бөлімінен қараңыз.
Қазіргі қолданысы
Қазір әйелге күйеуінің атымен тікелей обращение жасау өте сирек кездеседі; алайда, егер жұбайлар бірлесіп тікелей обращение жасалса, мысалы, Джон және Мэри Смит мырза мен ханым, онда мұндай жағдайлар кездесуі мүмкін. Көптеген үйленген әйелдер әлі де күйеуінің тегімен бірге аталымды қолданады, бірақ өздерінің атын сақтайды (мысалы, Мэри Смит ханым). Басқа үйленген әйелдер күйеуінің тегін қабылдамайды. Әйелге «миссис» емес, «ханым» деп тікелей обращение жасау әдептілік саналады, егер әйелдің тілегі анық белгілі болмаса. Бұл әсіресе жазбаша хабарласуда, кәсіби этикет талаптарына сәйкес, маңыздырақ. Қазіргі заманғы этикет үйленген жұбайларды тікелей обращение жасауда әртүрлі нұсқаларды ұсынады, онда әйел өзінің тегін қолданады немесе доктор, мэр немесе ханым сияқты аталымдарды қолданады. Этикет сарапшысы Джудит Мартин («Мисс Манерс») әдетте стандартты емес жағдайларда, шақыруларды жазғанда әр адамды жеке-жеке тізімдеуді ұсынады (мысалы, «Доктор Сью Мартин / Джон Мартин мырза»). Тікелей тікелей обращение жасауда, «миссис» аталымы бар әйелді «[Тегі] ханым» деп тікелей обращение жасауға болады, немесе жеке «ханым» немесе «әйел» деп тікелей обращение жасауға болады, бірақ соңғы екеуі қазіргі әңгімелерде неке жағдайына қарамастан кез келген ересек әйелге жиі қолданылады. Әдетте, әйелді отбасылық жағдайына қарамастан, «[Тегі] ханым» деп тікелей обращение жасау дұрыс деп саналады.