Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1939-1947 жылдар аралығында Польша президенті
President of Poland from 1939 to 1947
Владыслав Рацкевич (28 қаңтар 1885 – 6 маусым 1947) – поляк саясаткері, заңгер, дипломат және 1939 жылдан өліміне дейін Польшаның эмиграциядағы президенті. 1945 жылға дейін ол халықаралық жағынан мойындалған Польша мемлекетінің басшысы болды, ал Польшаның эмиграциядағы үкіметі 1939 жылғы Польша үкіметінің жалғасы деп есептелді.
Władysław Raczkiewicz (; 28 January 1885 – 6 June 1947) was a Polish politician, lawyer, diplomat and President of Poland in exile from 1939 until his death in 1947. Until 1945, he was the internationally recognized Polish head of state, and the Polish government in exile was recognized as the continuation of the Polish government of 1939.
Ерте өмір және оқу
Владыслав Рацкевич Грузияның екінші ірі қаласы Кутаисиде, сол кезде Ресей империясының құрамында болған, поляк ата-анасы – сот судьясы Жозеф Рацкевич пен Людвика Лукасевичтің отбасында дүниеге келген. Санкт-Петербургте оқып, Польша жастар ұйымына қосылды. Дорпат университетінің құқық факультетін бітіргеннен кейін Минскіде заңгер болып жұмыс істеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Ресей империясының армиясында қызмет етті, бірақ Ресей революциясынан кейін Польшаның тәуелсіздігі үшін күреске қосылды. Ол Ресейдегі Польша әскери одағында белсенділік танытты. Ол Ресейдегі Польшаның I корпусын құруға көмектесті. Кейіннен болашақ маршал және мемлекет басшысы Жозеф Пилсудскийдің басшылығымен қызмет етті, ол Польшаның тәуелсіздігін қайта орнатуға көмектескен Польша легиондарын құрды. 1919-1920 жылдар аралығындағы поляк-совет соғысында ерікті ретінде қатысты. Алғашқыда Endecja фракциясын қолдады, кейіннен Пилсудский басқарған Санация лагеріне қосылды. Рацкевич 1921-1924 жылдары Новогрод воеводасы, 1924-1925 жылдары Вильно жеріне үкіметтік өкілі, ал кейіннен воеводасы (1926-1931) болды. 1930 жылғы Польша парламенттік сайлауынан кейін ол Сенат маршалы (1930-1935) және 1935 жылы Краков воеводасы, ал 1936 жылдан 1939 жылға дейін Померания воеводасы болып тағайындалды.
Władysław Raczkiewicz was born in Kutaisi, the second largest city in Georgia, at that time part of the Russian Empire to Polish parents Józef Raczkiewicz, a court judge, and Ludwika Łukaszewicz. He studied in Saint Petersburg where he joined the Polish Youth Organization. After graduating from the Faculty of Law at the University of Dorpat he was employed as a lawyer in Minsk. Upon the outbreak of World War I he served in the Russian Imperial Army, but after the Russian Revolution he joined the vanguard for Polish independence. He was active in the Union of Military Poles in Russia. Serving as the head of the , he helped create the Polish I Corps in Russia. Later he served under future Marshal and chief of state Józef Piłsudski, who created the Polish Legions that ultimately aided Poland in re establishing its independence. As a volunteer, he fought in the Polish–Soviet War between 1919 and 1920. At first, he supported the Endecja faction, later joined the Piłsudski led Sanation camp. Raczkiewicz served as the Voivode of the Nowogródek Voivodeship from 1921 to 1924; government delegate to Wilno Land (1924–1925) and later as the voivodeship's voivode (1926–1931). After the 1930 Polish parliamentary election, he was appointed the Senate Marshal (1930–1935) and Voivode of Kraków Voivodeship in 1935, and Pomeranian Voivodeship from 1936 to 1939.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1939 жылы Польшаны нацистік Германия басып алған кезде, ол Польша үкіметінің эмиграцияда құрылған Анже қаласына (Франция) қашып кетті. 1939 жылдың 2 желтоқсанынан бастап ол жақын орналасқан Пигнероль шатосында тұрды, ал 1940 жылдың 10 маусымында Лондонға көшіп, генерал Владислав Сикорский мен Станислав Миколайчикпен бірге эмиграциядағы Польша үкіметіне қосылды. Ол Сикорский-Майский келісіміне қарсы болды. 1945 жылдың ақпан айында Иосиф Сталин, Уинстон Черчилль және Франклин Д. Рузвельт Ялта конференциясын өткізді. Польшаның болашағы осы конференцияда талқыланған басты мәселелердің бірі болды. Сталин Польшадағы күшті, кеңесшіл үкімет ғана Кеңес Одағының қауіпсіздігін қамтамасыз ете алатынын мәлімдеді. Конференция нәтижесінде одақтастар Польша аумағында жаңа үкімет құрылғаннан кейін Польша үкіметін эмиграцияда танудан бас тартуға келісті. Рацкевич 1947 жылы Уэльстің Рутин қаласында эмиграцияда қайтыс болды. Ол Англиядағы Тренттегі Ньюарк бейіштігінде жерленді. 2022 жылдың қараша айында Рацкевич, Август Залеский және Станислав Островскийтің мәйіттері Варшавадағы Илаһи Провидение ғибадатханасындағы эмигрант президенттерінің мавзолейіне қайта жерленді.
When Poland was invaded by Nazi Germany in 1939, he escaped to Angers, France, where the Polish government in exile was established. He lived in the nearby Château de Pignerolle from 2 December 1939 until moving on 10 June 1940 to London, where he joined General Władysław Sikorski and Stanisław Mikołajczyk in the relocated Polish government in exile. He was an opponent of the Sikorski–Mayski agreement. In February 1945, Joseph Stalin, Winston Churchill and Franklin D. Roosevelt held the Yalta Conference. The future of Poland was one of the main topics that were deliberated upon. Stalin claimed that only a strong, pro Soviet government in Poland would be able to guarantee the security of the Soviet Union. As a result of the conference, the Allies agreed to withdraw their recognition of the Polish government in exile, after the formation of a new government on Polish territory. Raczkiewicz died in exile in 1947, in the Welsh town of Ruthin. He was buried in the cemetery at Newark on Trent in England. In November 2022, the remains of Raczkiewicz, August Zaleski, and Stanisław Ostrowski were reburied at the Mausoleum for emigree presidents at the Temple of Divine Providence in Warsaw.