Генуя республикасы: Теңіздік держава тарихы (1099-1797)

Кіріспе

Италия теңіз республикасы (1099–1797)

Генуя Республикасы – 1099 жылдан 1797 жылға дейін Италияның солтүстік-батыс жағалауындағы Лигурияда болған ортағасырлық және жаңа заманғы теңіз республикасы. Кейінгі орта ғасырларда ол Жерорта және Қара теңіздердегі маңызды сауда күші болды. 16-17 ғасырларда Еуропаның ірі қаржы орталықтарының біріне айналды. Тарихы бойы Генуя Республикасы Жерорта және Қара теңіздерде көптеген колониялар құрды, оның ішінде 1347 жылдан 1768 жылға дейін Корсика, Монако, 1266 жылдан 1475 жылға дейін Оңтүстік Қырым, сондай-ақ 14 ғасырдан бастап 1462 және 1566 жылдары Лесбос және Хиос аралдары. Бүгінгі күні оның мұрасы Генуя Республикасының жеңісіне үлкен үлес қосқан фактор ретінде танылып, оның елтаңбасы Италия Әскери-теңіз күштерінің туында бейнеленген. 1284 жылы Генуя Мелория шайқасында Тиррен теңізіне билік ету үшін Пиза Республикасын жеңіп, Жерорта теңізінде Венециямен мәңгілік бәсекелестікке түсті. Республика 11 ғасырда Генуяның өздігінен басқарушы коммунаға айналуымен басталды және Наполеон басқаруымен Францияның бірінші республикасы басып алып, Лигурия Республикасымен алмастырылуымен аяқталды. Лигурия Республикасы 1805 жылы Бірінші француз империясына қосылды; оның қайта құрылуы 1814 жылы Наполеон жеңіліске ұшырағаннан кейін қысқа мерзімге жарияланды, бірақ 1815 жылы Сардиния Корольдігіне қосылды.

Атауы

11 ғасырдан 1528 жылға дейін ресми түрде "Compagna Communis Ianuensis" деп, ал 1580 жылдан бастап "Serenìscima Repùbrica de Zêna" (Женуяның ең тыныш республикасы) немесе Repubblica di Genova (Res Publica Ianuensis) деп аталды. Петрарка оның даңқы мен әсерлі ескерткіштеріне сілтеме жасай отырып, оны "Ла Суперба" деп атады. Сегіз ғасырдан астам уақыт бойы республика сондай-ақ la Dominante (ағылшын тілінде: 'Үстемдік'), la Dominante dei mari (ағылшын тілінде: 'Теңіздердің үстемдігі') және la Repubblica dei magnifici (ағылшын тілінде: 'Ұлылардың республикасы') деп те белгілі болды.

Өмірбаян

Батыс Рим империясы құлағаннан кейін Генуя қаласына герман тайпалары шабуыл жасады, ал шамамен 643 жылы Генуя және басқа да Лигурия қалаларын король Ротари басқарған Ломбард патшалығы басып алды. 773 жылы патшалық Франк империясымен қосылды; Генуяның алғашқы Каролинг графы Адемарус болды, оған *praefectus civitatis Genuensis* атағы берілді. Осы кезеңде және келесі ғасырда Генуя көбінесе шағын орталық еді, бірақ Батыс Жерорта теңізінің жетекші сауда тасымалдаушысы болатын сауда флотын бірте-бірте құра бастады. 934-35 жылдары Якуб ибн Исхак әл-Тәмими басқарған Фатимид флоты қаланы толығымен тонап, өртеп жіберді. Бұл оқиға он ғасырдың басында Генуяның "жартылай балық аулау ауылынан артық емес пе" әлде шабуылға тұрарлық, дамыған сауда қаласы болды ма деген пікірталасқа әкелді. 958 жылы Италияның Беренгар II берген грамота Генуя қаласына толық құқықтық тәуелсіздік берді, сондай-ақ оның жерлерін иелену құқығын кепілдікке алды. 11 ғасырдың соңында муниципалитет конституцияны қабылдады, онда қаланың сауда компаниялары (*compagnie*) және айналасындағы аңғарлар мен жағалаулардың иелері қатысты. Жаңа қала-мемлекет *Compagna Communis* деп аталды. Жергілікті ұйым ғасырлар бойы саяси және әлеуметтік маңызға ие болды. 1382 жылға дейін Ұлы Кеңестің мүшелері олардың кірген компаниясымен қатар, саяси фракциялары бойынша да ("ақсүйек" және "халықтық") жіктеліп келді.

Көтеріліңіз

1100 жылға дейін Генуя тәуелсіз қала-мемлекет ретінде қалыптасты, сол кездегі Италия қала-мемлекеттерінің бірі болды. Ресми түрде, Киелі Рим императоры жоғары билікте болса, Генуя епископы қаланың басшысы еді; бірақ, нақты билік халық жиналысы жыл сайын сайлайтын бірнеше «консулдардың» қолында болды. Сол уақытта мұсылман шабуылдары Тиррен теңізіндегі жағалау қалаларына жасалып жатты. Мұсылмандар 1000 жылы Пиза қаласына шабуыл жасады, ал 1015 жылы Луниге шабуылдап, шабуылдарын күшейтті. Дения тайфасының әмірі Мұжахид әл-Сиқлаби 125 кемеден тұратын флотпен Сардинияға шабуыл жасады. 1016 жылы Генуя мен Пизаның одақтас әскерлері Сардинияны қорғады. 1066 жылы Генуя мен Пиза арасында Сардинияны бақылау үшін соғыс басталды. Республика Венеция, Пиза, Амальфи, Гаета, Анкона және Рагуза сияқты «Теңіз республикаларының» (Repubbliche Marinare) бірі болды. 1087 жылы Пизалық Гю басқарған Генуя және Пиза флоттары, Амальфи, Салерно және Гаетадан келген Панталеон әскерлерімен бірге Солтүстік Африканың Фатимид халифатының астанасы Махдия қаласына шабуыл жасады. Папа Виктор III қолдаған шабуыл Махдия жорығы деп аталды. Шабуылдаушылар қаланы басып алды, бірақ араб әскерлеріне қарсы оны ұстай алмады. Араб флоты қаланың портында өртелгеннен кейін генуэздік және пизандық әскерлер шегінді. Араб флотының жойылғандығы Батыс Жерорта теңізіне Генуя, Венеция және Пизаның билігін берді. Бұл Батыс Еуропаға 1096–1099 жылдардағы Бірінші крест жорығының әскерлерін теңіз арқылы жабдықтауға мүмкіндік берді. 1092 жылы Генуя мен Пиза Леон және Кастилияның Альфонсо VI-мен бірлесіп, Валенсияның мұсылман тайфасына шабуыл жасады. Олар Арагон королі Санчо Рамирес әскерлерінің қолдауымен Тортозаны қоршауға алды. Генуя Бірінші крест жорығы кезінде кеңейе бастады. 1097 жылы Гренобль епископы Хью де Шатонеф және Оранж епископы Вильгельм Генуяға барып, Сан-Сиро шіркеуінде Бірінші крест жорығына әскер жинады. Ал 12 галерея, бір кеме және Генуядан 1200 сарбаз крест жорығына қосылды. Генуя әскерлері, де Инсула және Аввокато басшылығымен 1097 жылдың шілдесінде теңізге шықты. Генуялық флот крестшілерге теңізден көмек көрсетті, әсіресе 1098 жылы Антиохияны қоршау кезінде, Генуялық флот қаланы блокадалап, әскерлер қоршау кезінде қолдау көрсетті. 1147 жылы Генуя Альмерияны қоршауға қатысып, Леон және Кастилияның Альфонсо VII-іне бұл қаланы мұсылмандардан қайтарып алуға көмектесті. Басып алынғаннан кейін республика қаланың үштен бір бөлігін өзінің азаматы Отто де Бонвилланға жалға берді, ол республикаға адал болуға ант берді және қаланы үш жүз адаммен әрдайым күзетуге уәде берді. Бұл Генуяның ықпалын кеңейтудегі алғашқы күш-жігерінің жеке азаматтарды коммунаға тартуға және республика әкімшілігі арқылы емес, жанама түрде теңізден тыс аумақтарды бақылауға қатысы бар екенін көрсетеді. 1148 жылы ол Тортоза қоршауына қосылды және Барселона графы Раймонд IV Беренгарға осы қаланы алуға көмектесті, ол үшін үшінші бөлігін алды. 11 және әсіресе 12 ғасырлар бойы Генуя Батыс Жерорта теңізіндегі басым теңіз күшіне айналды, өйткені оның бұрынғы бәсекелестері Пиза мен Амальфи маңыздылығын жоғалтты. Бұл кезде Генуя (Венециямен бірге) Жерорта теңізі құл саудасының орталық позициясын иеленді. Бұл Республикаға Жерорта теңізінде тек бір ғана ірі бәсекелес қалдырды: Венеция. Генуялық крестшілер Леванттан жасыл шыны тостағанды әкелді, оны генуялықтар ұзақ уақыт бойы қасиетті Грааль деп санайды. Алайда Генуяның барлық тауарлары соншалықты зиянсыз болған жоқ, өйткені ортағасырлық Генуя құл саудасының маңызды ойыншысы болды.

Before 1100, Genoa emerged as an independent city state, one of a number of Italian city states during this period. Nominally, the Holy Roman Emperor was overlord and the Bishop of Genoa was president of the city; however, actual power was wielded by a number of "consuls" annually elected by popular assembly. At that time Muslim raiders were attacking coastal cities on the Tyrrhenian Sea. Muslims raided Pisa in 1000, and in 1015 they escalated their attacks, raiding Luni. Mujahid al Siqlabi, Emir of the Taifa of Denia attacked Sardinia with a fleet of 125 ships. In 1016, the allied troops of Genoa and Pisa defended Sardinia. In 1066, war erupted between Genoa and Pisa – possibly over control of Sardinia. The republic was one of the so called "Maritime Republics" (Repubbliche Marinare), along with Venice, Pisa, Amalfi, Gaeta, Ancona, and Ragusa. In 1087, Genoese and Pisan fleets, led by Hugh of Pisa, and accompanied by troops from Pantaleone of Amalfi, Salerno, and Gaeta, attacked the North African city of Mahdia, the capital of the Fatimid Caliphate. The attack, supported by Pope Victor III, became known as the Mahdia campaign. The attackers captured the city, but could not hold it against Arab forces. After the burning of the Arab fleet in the city's harbor, the Genoese and Pisan troops retreated. The destruction of the Arab fleet gave control of the Western Mediterranean to Genoa, Venice, and Pisa. This enabled Western Europe to supply the troops of the First Crusade of 1096–1099 by sea. In 1092, Genoa and Pisa, in collaboration with Alfonso VI of León and Castile attacked the Muslim Taifa of Valencia. They also unsuccessfully besieged Tortosa with support from troops of Sancho Ramírez, King of Aragon. Genoa started expanding during the First Crusade. In 1097 Hugh of Châteauneuf, Bishop of Grenoble and William, Bishop of Orange, went to Genoa and preached in the church of San Siro in order to gather troops for the First Crusade. Twelve galleys, one ship, and 1,200 soldiers from Genoa joined the crusade. The Genoese troops, led by noblemen de Insula and Avvocato, set sail in July 1097. The Genoese fleet transported and provided naval support to the crusaders, mainly during the siege of Antioch in 1098, when the Genoese fleet blockaded the city while the troops provided support during the siege. In 1147, Genoa took part in the Siege of Almería, helping Alfonso VII of León and Castile reconquer that city from the Muslims. After the conquest the republic leased out its third of the city to one of its own citizens, Otto de Bonvillano, who swore fealty to the republic and promised to guard the city with three hundred men at all times. This demonstrates how Genoa's early efforts at expanding her influence involved enfeoffing private citizens to the commune and controlling overseas territories indirectly, rather than through the republican administration. In 1148, it joined the Siege of Tortosa and helped Count Raymond Berengar IV of Barcelona take that city, for which it also received a third. Over the course of the 11th and particularly the 12th centuries, Genoa became the dominant naval force in the Western Mediterranean, as its erstwhile rivals Pisa and Amalfi declined in importance. Genoa (along with Venice) succeeded in gaining a central position in the Mediterranean slave trade at this time. This left the Republic with only one major rival in the Mediterranean: Venice. Genoese Crusaders brought home a green glass goblet from the Levant, which Genoese long regarded as the Holy Grail. Not all of Genoa's merchandise was so innocuous, however, as medieval Genoa became a major player in the slave trade.

13 және 14 ғасырлар

Генуя мен Венецияның сауда және мәдени бәсекелестігі он үшінші ғасырда жалғасты. Венеция Республикасы Төртінші крест жорығында маңызды рөл атқарды, "латын" күштерін бұрынғы меценаты және қазіргі сауда бәсекелесі Константинопольдің құлдырауына бағыттап, оны қиратты. Нәтижесінде, Венецияның жаңадан құрылған Латын империясын қолдауы венециялық сауда құқықтарының сақталуына және Венецияның Шығыс Жерорта теңізі саудасының үлкен бөлігін бақылауына әкелді. 1282 жылдың тамызында генуэздік флоттың бір бөлігі Арно өзенінің жанында пизандық сауданы блокадалады. 1283 жылы Сицилия Корольдігі халқы Анжуліктердің үстемдігіне қарсы көтерілді. Бұл көтеріліс Сицилия кештеулері деп белгілі болды. Нәтижесінде, Арагондықтардың билігі Корольдікте орнады. Арагондықтарды қолдаған Генуяға Сицилия Корольдігінде еркін сауда және экспорт құқықтары берілді. Генуэздік банкирлер Сицилияның жаңа ақсүйектеріне берген қарыздарынан пайда тапты. Корсика 1347 жылы ресми түрде қосылды. Генуя тек Шығыстан келген дәрі-дәрмек пен дәмдеуіштердің қоймасы ғана емес, оның экономикасының маңызды драйверы – импортталған жіптен Византия және Сасанидтер жібектерінің симметриялық стилінде жібек маталарын тоқу болды. Он төртінші ғасырдың соңында Еуропадағы экономикалық тартылудың және Венециямен соғыстың нәтижесінде, ол Чиоджада (1380) жеңіліспен аяқталды, Генуя құлдырауға ұшырады. Бұл Венециямен болған шешуші соғыс, оның нәтижесінде Генуя Венециядан жеңіліске ұшырады, сондықтан ол Чиоджа соғысы деп аталды. Чиоджа соғысына дейін, 1379 жылдан 1381 жылға дейін, генуэздіктер Солтүстік Италиядағы олардың күші мен мәртебесінің көзі болған теңіз үстемдігіне ие болды. Генуяның жеңілісі Генуяны осы теңіз үстемдігінен айырды, оны Шығыс Жерорта теңізі нарықтарынан ығыстырып, қала-мемлекеттің құлдырауына бастады. 1396 жылы республиканы ішкі тәртіпсіздіктерден және Орлеан герцогы мен Миланның бұрынғы герцогының қауырсынуларынан қорғау үшін Генуяның дожы Антониотто Адорно Франция королі Карл VI-ны Генуяның difensor del comune ("қала қорғаушысы") деп жариялады. Республика бұрын жартылай шетелдік бақылауда болғанмен, бұл Генуяның бірінші рет шетелдік билікке бағынуы болды.

The commercial and cultural rivalry of Genoa and Venice was played out through the thirteenth century. The Republic of Venice played a significant role in the Fourth Crusade, diverting "Latin" energies to the ruin of its former patron and present trading rival, Constantinople. As a result, Venetian support of the newly established Latin Empire meant that Venetian trading rights were enforced, and Venice gained control of a large portion of the commerce of the eastern Mediterranean. In August 1282, part of the Genoese fleet blockaded Pisan commerce near the river Arno. In 1283 the population of the Kingdom of Sicily revolted against the Angevin rule. The revolt became known as the Sicilian Vespers. As a result, the Aragonese rule was established on the Kingdom. Genoa, which had supported the Aragonese, was granted free trading and export rights in the Kingdom of Sicily. Genoese bankers also profited from loans to the new nobility of Sicily. Corsica was formally annexed in 1347. Genoa was far more than a depot of drugs and spices from the East: an essential engine of its economy was the weaving of silk textiles, from imported thread, following the symmetrical styles of Byzantine and Sassanian silks. As a result of the economic retrenchment in Europe in the late fourteenth century, as well as its long war with Venice, which culminated in its defeat at Chioggia (1380), Genoa went into decline. This pivotal war with Venice has come to be called the War of Chioggia because of this decisive battle which resulted in the defeat of Genoa at the hands of Venice. Prior to the War of Chioggia, which lasted from 1379 until 1381, the Genoese had enjoyed a naval ascendency that was the source of their power and position within northern Italy. The Genoan defeat deprived Genoa of this naval supremacy, pushed it out of eastern Mediterranean markets and began the decline of the city state. In 1396, in order to protect the republic from internal unrest and the provocations of the Duke of Orléans and the former Duke of Milan, the Doge of Genoa Antoniotto Adorno made Charles VI of France the difensor del comune ("defender of the municipality") of Genoa. Though the republic had previously been under partial foreign control, this marked the first time Genoa was dominated by a foreign power.

Генуялық банкирлердің алтын дәуірі

15 ғасырдағы Генуяның жағдайы толыққанды зерттелмегенмен, сол кезеңде қаладағы ахуалдың тұрақсыз болғаны көрінеді. Қала Леванттан тауар саудасы бойынша берік дәстүрге ие болды және оның қаржылық сараптамасы бүкіл Еуропаға танымал еді. 1394-1409 жылдар аралығындағы француз үстемдігінен кейін Генуя Милан висконттарының билігіне қарады. Генуя Сардинияны Арагонға, Корсиканы ішкі көтеріліске, ал Таяу Шығыс, Шығыс Еуропа және Кіші Азиядағы колонияларын Осман империясына жоғалтты. Арагонның Альфонсо V-нен қауіптенген Генуя дожі 1458 жылы республиканы француздарға тапсырып, оны француздық басқарушы Жан д’Анжудың басшылығымен Генуя герцогтығына айналдырды. Бірақ Миланның қолдауымен Генуя көтеріліс жасап, 1461 жылы республика қайта жаңғыртылды. Содан кейін миландықтар жақын арадағы жақтастығын өзгертіп, 1464 жылы Генуяны басып алып, оны француз тәжінің феоды ретінде ұстады. 1463-78 және 1488-99 жылдар аралығында Генуя Миландық Сфорца әулетінің билігінде болды. Экономиканың жақсаруымен қатар Бальби, Дориа, Гримальди, Паллавичини және Серра сияқты көптеген аристократиялық генуэздік отбасылар зор байлыққа ие болды. Фелипе Фернандес Арместо және басқалардың пікірінше, Жерорта теңізінде Генуя дамытқан тәжірибелер (мысалы, жеке меншік құлдық) Жаңа әлемді зерттеу мен игеруде маңызды рөл атқарды. 16 ғасырда Генуяның өркендеген кезінде қалаға Рубенс, Караваджо және ван Дейк сияқты көптеген суретшілер тартылды. Архитектор Галеаццо Алесси (1512-1572) қаланың көптеген сәнді сарайларын жобалады. Келесі 50 жыл ішінде Генуя университетінің дизайнымен айналысқан Бартоломео Бьянко (1590-1657) басқа сарайларды жобалады. Бірқатар генуэздік барокко және рококо суретшілері басқа жерлерге көшіп кетті, ал көптеген жергілікті суретшілер танымал болды. Содан кейін Генуя Испания империясының кіші серіктесі ретінде қайта жанданды, әсіресе генуэздік банкирлер Испанияның көптеген шетелдік жобаларын Севильядағы есептесу үйлерінен қаржыландырды. Фернан Браудель тіпті 1557-1627 жылдар аралығын "генуэздіктер дәуірі" деп атады, "өте дискретті және күрделі басқару дәуірі, соның салдарынан тарихшылар көп ұзақ бойға дейін байқамады". Дегенмен, қазіргі заманғы саяхатшы Генуяның Strada Nova (қазіргі Via Garibaldi) немесе Via Balbi бойындағы маниеризм және барокко сарайларының әсем фасадаларын көріп, байлықтың бар екенін байқамай қалмайды, бірақ бұл байлық генуэздіктерге емес, тығыз байланыстағы банкирлер мен қаржыгерлердің қолында шоғырланған, нағыз "венчурлік капиталистер". Генуяның саудасы, алайда, Жерорта теңізінің теңіз жолдарына бақылауға тікелей байланысты болды, ал Хиостың Осман империясына өткені (1566) ауыр соққы болды. Генуэздік банктік консорциум үшін мүмкіндік 1557 жылы Филипп II-нің мемлекеттік банкроттығы болды, бұл неміс банктік үйлерін хаосқа ұшыратты және Фуггерлердің испан қаржыгерлері ретіндегі билігін аяқтады. Генуэздік банкирлер ауыр Хабсбург жүйесіне еркін несие және тұрақты табыспен қамтамасыз етті. Қарсылықта американдық күміс Севильядан Генуяға жылдам көшіріліп, одан әрі жобалар үшін капиталды қамтамасыз етті. 1520 жылдан бастап генуэздіктер Американы жаулап алғаннан кейін құрылған Тынық мұхитындағы алғашқы порт Панама портын бақылады. Генуэздіктер портты пайдалануға, негізінен Тынық мұхитындағы жаңа әлемнің құл саудасына бағытталған концессия алды, 1671 жылы алғашқы қала қирағанша. Осы аралықта 1635 жылы Панаманың сол кездегі губернаторы Дон Себастьян Хуртадо де Коркуера филиппин мұсылмандарына қарсы соғыс жүргізу үшін және Сулу мен Магуинданао сұлтандықтарын басып алғаннан кейін Замбоанга қаласын құру үшін генуэздіктерді, перуандықтарды және панамалықтарды әскерге алды. Осы жағдайда генуэздік банкирлер Испанияның Жерорта теңізі мен Жаңа әлемдегі иеліктерінде (Перу, Мексика және Филиппин) белсенді болды. Мысалы, генуэздік банкир Амброджио Спинола, Лос-Бальбасес графы, 17 ғасырдың басында Нидерландыдағы Сегіз жылдық соғыста соғысқан әскерді жинап, басқарды. 17 ғасырда Испанияның құлдырауы Генуяның қайтадан құлдырауына әкелді, ал испандық тәждің жиі банкроттығы Генуяның көптеген сауда үйлерін қиратты. 1684 жылы қала испандықтармен одақтас болғаны үшін француз флоты тарапынан қатты бомбаланды.

Though not well studied, Genoa in the 15th century seems to have been tumultuous. The city had a strong tradition of trading goods from the Levant and its financial expertise was recognised all over Europe. After a brief period of French domination from 1394 to 1409, Genoa came under the rule of the Visconti of Milan. Genoa lost Sardinia to Aragon, Corsica to internal revolt, and its colonies in the Middle East, Eastern Europe, and Asia Minor to the Ottoman Empire. Threatened by Alfonso V of Aragon, the Doge of Genoa in 1458 handed the Republic over to the French, making it the Duchy of Genoa under the control of John of Anjou, a French royal governor. However, with support from Milan, Genoa revolted and the Republic was restored in 1461. The Milanese then changed sides, conquering Genoa in 1464 and holding it as a fief of the French crown. Between 1463–78 and 1488–99, Genoa was held by the Milanese House of Sforza. Under the ensuing economic recovery, many aristocratic Genoese families, such as the Balbi, Doria, Grimaldi, Pallavicini, and Serra, amassed tremendous fortunes. According to Felipe Fernandez Armesto and others, the practices Genoa developed in the Mediterranean (such as chattel slavery) were crucial in the exploration and exploitation of the New World. At the time of Genoa's peak in the 16th century, the city attracted many artists, including Rubens, Caravaggio, and van Dyck. The architect Galeazzo Alessi (1512–1572) designed many of the city's splendid palazzi. In the next 50 years, other palazzi were designed by Bartolomeo Bianco (1590–1657), designer of centrepieces of the University of Genoa. A number of Genoese Baroque and Rococo artists settled elsewhere and a number of local artists became prominent. Thereafter, Genoa underwent something of a revival as a junior associate of the Spanish Empire, with Genoese bankers, in particular, financing many of the Spanish crown's foreign endeavors from their counting houses in Seville. Fernand Braudel has even called the period 1557 to 1627 the "age of the Genoese", "of a rule that was so discreet and sophisticated that historians for a long time failed to notice it". However, the modern visitor passing brilliant Mannerist and Baroque palazzo facades along Genoa's Strada Nova (now Via Garibaldi) or via Balbi cannot fail to notice that there was conspicuous wealth, which in fact was not Genoese but concentrated in the hands of a tightly knit circle of banker financiers, true "venture capitalists". Genoa's trade, however, remained closely dependent on control of Mediterranean sealanes, and the loss of Chios to the Ottoman Empire (1566), struck a severe blow. The opening for the Genoese banking consortium was the state bankruptcy of Philip II in 1557, which threw the German banking houses into chaos and ended the reign of the Fuggers as Spanish financiers. The Genoese bankers provided the unwieldy Habsburg system with fluid credit and a dependably regular income. In return the less dependable shipments of American silver were rapidly transferred from Seville to Genoa, to provide capital for further ventures. From about 1520 the Genoese controlled the port of Panama, the first port on the Pacific, founded by the conquest of the Americas. The Genoese obtained a concession to exploit the port mainly for the slave trade of the new world on the Pacific, until the destruction of the primeval city in 1671. In the meantime in 1635 Don Sebastián Hurtado de Corcuera, the then governor of Panama, had recruited Genoese, Peruvians, and Panamanians, as soldiers to wage war against Muslims in the Philippines and to found the city of Zamboanga upon the conquests of the Sultanates of Sulu and Maguindanao. In this situation Genoese Bankers were thus active in Spain's Mediterranean and New World possessions (Peru, Mexico, and Philippines). The Genoese banker Ambrogio Spinola, Marquess of Los Balbases, for instance, raised and led an army that fought in the Eighty Years' War in the Netherlands in the early 17th century. The decline of Spain in the 17th century brought also the renewed decline of Genoa, and the Spanish crown's frequent bankruptcies, in particular, ruined many of Genoa's merchant houses. In 1684 the city was heavily bombarded by a French fleet as punishment for its alliance with Spain.

Құлдырау

1625 жылдың мамыр айында француз-савой әскері Генуяны қысқа мерзімге қоршады. Испандықтардың көмегімен қоршау алынса да, 1684 жылдың мамырында француздар Реюнион соғысы кезінде Испанияны қолдағандығы үшін қаланы бомбалады. 1656-57 жылдары Генуяның жартысына жуық халқы обадан көз жұмды. Генуя 18 ғасырдың соңына дейін баяу құлдырауын жалғастырды және 1742 жылы Тунис бейіне Жерорта теңізіндегі соңғы колониясы – Табарка аралындағы бекінісін жоғалтты. Үнемі экономикалық және билік құлдырауының аясында 1729 жылы республика Корсикада тағы бір көтеріліске тап болды. Бұл арал мен Генуя Республикасы арасындағы нағыз үзілістің алғашқы сәті саналды: мүмкін, ең маңыздысы, себебі Рим Куриясымен толық үйлесімде болған шіркеу өкілдері соғысты «ақтады». Бұл жолы Генуя үкіметі Карл VI-дан көмек сұрады, ол Камилло Дориа басқаратын республикалық әскерге қосылып, Генуяның әрбір қаза тапқан әскері үшін 60 000 флорин мен 100 скуди төлегеннен кейін Императорлық армияның 10 000 неміс жаяу әскерін жіберді. Генуя көтерілісті тоқтатуға тырысты, бірақ бұл ұзаққа созылмады. 1733 жылы тағы бір көтеріліс басталды, генуэздіктер императорға қайта шағымданды, бірақ Императорлық армия Польша мұрагерлігі соғысында француздарға қарсы күресіп, араласудан бас тартты. Көтерілістерге дейін Генуяның аралдағы бақылауы әлсіз болды; Республика өзін тиімді түрде әскерилендірмей, Лигуриядағы бекіністерге тараған 2000 сарбазы ғана (жарты миллионға жуық құрлықтағы халқына қатысты) болды, ал Корсикадағы құқық пен тәртіп өте нашар болды, 1701 жылдан 1733 жылға дейін жыл сайын 100 000 адамға шаққанда 900-ге жуық адам өлтірілді. Генуя үкіметі Корсикада жеке қару иеленуін тоқтатуға тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. 1768 жылы Францияға сатылғанға дейін аралда партизан соғысы жалғасты. 1742 жылғы Турин келісімінде Австрия Сардиния Корольдігімен одақтасқандығы республикада алаңдаушылық тудырды. Алайда, бұл уақытша қарым-қатынас 1743 жылы Вормс шартына қол қою арқылы тұрақты және сенімді сипатқа ие болғанда, дипломатиялық оқшаулаудан қорқып, Генуя Республикасы бейтараптығынан бас тартып, Австрия мұрагерлік соғысында Бурбон әулетімен одақтасты. Нәтижесінде Генуя Республикасы Франция Корольдігінің, Испания империясының және Неаполь Корольдігінің Бурбон одақтастарымен құпия келісімге келді. 1745 жылдың 26 маусымында Генуя Республикасы Сардиния Корольдігіне соғыс жариялады. Бұл шешім Генуя үшін апатты болды, ол кейіннен 1746 жылдың қыркүйегінде австриялықтарға берілді және екі айдан кейін көтеріліс қаланы азат етуге дейін қысқа мерзімге басып алды. Австриялықтар 1747 жылы қайтып келді және сардиниялық әскерлердің контингентімен бірге Генуяны қоршады, бірақ франко-испан әскерінің жақындауынан кейін қуып шығарылды. Генуя Экс-ла-Шапель бейбіт шартында өз жерлерін сақтап қалғанымен, әлсіреген күйінде Корсиканы ұстай алмады. Генуялықтарды қуып шыққаннан кейін 1755 жылы Корсика Республикасы жарияланды. Көтерілісті басу үшін француздық араласуға сүйенген Генуя 1768 жылғы Версаль келісімінде Корсиканы француздарға беруге мәжбүр болды.

In May 1625, a French Savoian army briefly laid siege to Genoa. Though it was eventually lifted with the aid of the Spanish, the French would later bombard the city in May 1684 for its support of Spain during the War of the Reunions. In between, a plague killed as many as half of the inhabitants of Genoa in 1656–57. Genoa continued its slow decline well into the 18th century, losing its last Mediterranean colony, the island fortress of Tabarka, to the Bey of Tunis in 1742. In a climate of constant economic and power decline, in 1729 the Republic had to face another revolt in Corsica. It is considered the first moment of real rupture between the island and the Genoese Republic: perhaps the most important, because the representatives of the Church in full harmony with the Roman Curia, "justified" the war. This time the Genoese government requested the help of Charles VI, who sent 10,000 German infantry of the Imperial Army, after the payment by Genoa of 60,000 florins and 100 scudi for each dead soldier, joining the Republic's soldiers commanded by Camillo Doria. Genoa managed to contain the rebellion, however this did not prove lasting. Another revolt broke out in 1733, causing the Genoese to again appeal to the Emperor, but the Imperial Army was tied up against the French in the ongoing War of the Polish Succession, and thus declined to intervene. Even before the rebellions, Genoa's control of the island had been loose; the Republic had effectively demilitarized itself, with only 2,000 soldiers (all spread throughout fortifications in Liguria) for a mainland population of about half a million, and law and order on Corsica were very weak, with nearly 900 homicides per 100,000 people there annually from 1701 to 1733. The Genoese government tried to ban private firearm ownership on Corsica without success. A guerilla war would continue on the island until it was sold to France in 1768. The Convention of Turin of 1742, in which Austria allied with the Kingdom of Sardinia, caused some consternation in the Republic. However, when this provisional relationship was given a more durable and reliable character in the signing of the Treaty of Worms, in 1743, the fear of diplomatic isolation had caused the Genoese Republic to abandon its neutrality and to ally with the House of Bourbon in the War of the Austrian Succession. Consequently, the Republic of Genoa signed a secret treaty with the Bourbon allies of Kingdom of France, Spanish Empire and Kingdom of Naples. On 26 June 1745, the Republic of Genoa declared war on the Kingdom of Sardinia. This decision would prove disastrous for Genoa, which later surrendered to the Austrians in September 1746 and was briefly occupied before a revolt liberated the city two months later. The Austrians returned in 1747 and, along with a contingent of Sardinian forces, laid siege to Genoa before being driven off by the approach of a Franco Spanish army. Though Genoa retained its lands in the Peace of Aix la Chapelle, it was unable to keep its hold on Corsica in its weakened state. After driving out the Genoese, the Corsican Republic was declared in 1755. Eventually relying on French intervention to quash the rebellion, Genoa was forced to cede Corsica to the French in the 1768 Treaty of Versailles.