Кіріспе

1944 жылғы американдық эксперименталды бомбалаушы ұшақ.

Douglas XB-42 Mixmaster – жоғары жылдамдыққа арналған американдық эксперименталды бомбалаушы ұшақ. Бұл ұшақтың ерекшелігі – екі қозғалтқышты фюзеляж ішіне орналастыру, ал қос қарсы айналатын винттерді ұшақтың арт жағына орнату. Осылайша қанат пен фюзеляж ауа кедергісін тудырмайтын тегіс болып сақталды. Екі прототиптік ұшақ салынды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуы басымдықтарды өзгертіп, реактивтік қозғалтқыштардың пайда болуы жоғары жылдамдыққа қол жеткізудің басқа мүмкіндігін ұсынды.

Жобалау және әзірлеу

XB 42 бастапқыда жеке бастама ретінде әзірленді; 1943 жылғы мамыр айында АҚШ Әуе күштеріне тікелей ұсыныс жасалды. Бұл нәтижесінде екі прототип және бір статикалық сынақ корпусы үшін Әуе күштерімен келісімшарт жасалды, АҚШ Әуе күштері Boeing B 29 Superfortress ұшағының көлемі мен құнына тең келмейтін бомбалаушыны табу мүмкіндігін қызықты санады. Ұшақта экипаж кабинасының артында екі Allison V 1710 125 сұйық салқындатылатын V 12 қозғалтқышы орнатылған, олардың әрқайсысы екі пернелі винтті айналдырды. Ауа түсірілетін жерлері қанаттың алдыңғы жиегінде орналасқан. Қону шассисы үш дөңгелекті болды және толық, төрт беттік крест тәрізді құйрық жиынтығы орнатылды, оның төменгі қанаты/рулі коаксиалды винттердің жерге тиюіне жол бермес үшін құйрық дөңгелегін қамтыды. Ұшқыш пен оның серігі екі көпіршік тәрізді кабиналарда отырды, ал бомбалаушы плексиглас мұрынның алдыңғы бөлігінде орналасқан. Қорғаныс қарулары қанаттың артқы жиегіндегі әр жағында орналасқан екі 0,50 дюймдік (12,7 мм) пулеметтен тұрды, олар қолданылмаған кезде қанаттың ішіне тартылды. Бұл қарулар серік ұшқыш кабинасының арт жағындағы нысана алу станциясы арқылы бағытталды. Пулеметтердің ату аймағы шектеулі болды (солға-оңға 25 градус және биіктік бойынша +20, -15 градус), бірақ ұшақтың жоғары жылдамдығына байланысты қарсыластар ұшаққа басқа бұрыштан шабуыл жасай алмайды деп есептелді. Бірінші XB 42 (43-50224) АҚШ Әуе күштеріне тапсырылып, 1944 жылғы 6 мамырда Калифорния штатының Палм-Спрингс қаласында ұшты. Оның көрсеткіштері өте жақсы болды, бастапқы ұсыныста сипатталғандай: de Havilland Mosquito B. XVI сияқты жылдам, бірақ қорғаныс қаруларымен және қысқа қашықтықта екі есе көп бомба тасымалдауға қабілетті. Екі көпіршік тәрізді кабиналар байланысқа кедергі келтіргендіктен жарамсыз болып шықты және екінші прототиптің алғашқы рейсінен кейін бір кабинамен ауыстырылды. Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуы АҚШ Әуе күштеріне жаңа ұшақтарды әзірлеуге көбірек уақыт берді, ал басшылар B 42 бағдарламасын жалғастырудың орнына жақсырақ реактивтік бомбалаушыларды күтуге шешім қабылдады. 1945 жылғы желтоқсан айында капитан Глен Эдвардс және подполковник Генри Э. Уорден екінші XB 42 (43-50225) прототипімен Калифорния штатының Лонг-Бич қаласынан Вашингтон, округ Колумбиядағы Боллинг әуе күштері базасына ұшып, құрлықтағы жылдамдық рекордын жаңартты (шамамен 2300 миль). 5 сағат 17 минутта XB 42 сағатына 433,6 миль (697,8 км/сағ) жылдамдық рекордын орнатты. Рекордты жаңартқан XB 42 прототипі 16 желтоқсанда апатқа ұшырап, қирады. Болинг-филдтен Вашингтон, округ Колумбиядан шыққан кезде қону шассисін түсіруде қиындықтар туды, сол жақ қозғалтқыш істен шықты және салқындатқыш температурасы көтерілгеннен кейін оң жақ қозғалтқыш та істен шықты. Майор Хейдак 1200 футтан, подполковник Хейни 800 футтан, ал ұшқыш подполковник Фред Дж. Аскани, итергіш винттерді тастау үшін артқа жылжығаннан кейін 400 футтан секіріп шықты – үшеуі де аман қалды. Ұшақ Мэриленд штатының Оксон Хилл қаласында құлады. Жылыстатылатын винттер технологиясының құпиялылығы билік өкілдеріне жердегі куәгерлер ұшақтың жарылғанын ойлаған жағдайды түсіндіруде қиындық туғызды. Отынды басқарудағы проблемалар болуы мүмкін деген болжам жасалды, бірақ бұл гипотеза кейінгі тергеулерде дәлелденбеді. Қалған прототип ұшу сынақтарында, соның ішінде 1943 жылғы желтоқсан айындағы Дугластың қозғалтқыштарды жаңарту және әрқайсысы 7,1 кН (1600 фунт-күш) итеру күшіне ие Westinghouse 19XB 2A осьтік ағынды турбоджеттерін орнату туралы ұсынысын орындауда қолданылды, нәтижесінде XB 42A пайда болды. Осы конфигурацияда ол алғаш рет 1947 жылғы 27 мамырда Мурокта (қазіргі Эдвардс әуе күштері базасы) ұшты. Сынақтар кезінде ол сағатына 488 мильге (785 км/сағ) жетті. 22 рет ұшқаннан кейін 1947 жылы қатты қону кезінде төменгі қанат және руль зақымдалды. XB 42A жөнделді, бірақ қайтадан ұшпады және 1949 жылғы 30 маусымда Әуе күштерінің тізімінен алынды.

Тірі қалған әуе кемелері

43 50224 нөміріндегі алғашқы прототипі Огайо штатының Дейтон қаласындағы АҚШ Әуе күштері ұлттық мұражайындағы қалпына келтіру ангарында, қалпына келтіруді күтіп тұр. Прототип 1949 жылы АҚШ Әскери-әуе күштерінің тізімінен алынып, Вашингтондағы Ұлттық әуе және ғарыш мұражайына берілді, ол ешқашан көрмеге қойылмаса да, оның қамқорлығында қалып қойды. Қанаттары тасымалдау үшін алынып тасталды, бірақ кейіннен жоғалып кетті. 2010 жылы фюзеляж, Дуглас XB 43 Jetmaster-мен бірге, Дейтондағы АҚШ Әуе күштері ұлттық мұражайына көшірілді, олар қалпына келтіру ангарларында қалпына келтіруді күтуде. Қалпына келтіру аяқталғаннан кейін, олар мұражайдың эксперименталды ұшақтар ангарында көрсетіледі.