Кіріспе

Ағылшын суретшісі, ямайкалық крикетші Сесил Гордон Лоусон (3 желтоқсан 1849 – 10 маусым 1882, Лондон) – британдық пейзаж суретшісі және иллюстратор.

Өмір

Эдинбургтік Уильям Лоусонның, беделді портрет суретшісі, және гүл суреттерімен танымал анасының кіші ұлы, ол Шропширдің Веллингтон қаласындағы Фонтан Плейс тұрғын үй кешенінде дүниеге келді. Оның екі ағасы (олардың бірі, Малкольм, дарынды музыкант және ән жазушы) суретшілер ретінде білім алған, ал Сесил бала кезінен бастап өнерге, қатал мінезді адамға тән ынтамен берілді. Ол дүниеге келгеннен кейін көп ұзамай Лоусондар Лондонға көшіп келді. 1871 жылы Лоусон ата-анасымен бірге Челсидегі 15 Cheyne Walk мекенжайында, екі үлкен ағасы Фрэнсис Уилфрид Лоусон (1842–1935), «тарихи суретші және дизайнер» және Малкольм Леонард Лоусон (1847–1918), «музыка профессоры» екеуімен бірге тұрды. Лоусонның алғашқы жұмыстары Уильям Генри Ханттың үлгісімен жасалған жемістердің, гүлдердің және т.б. этюдтері болды; одан кейін өзен жағасындағы Челси көріністері. Оның Корольдік академиядағы тұңғыш көрмесі (1870) – «Шейн Уолк», ал 1871 жылы ол тағы екі Челси тақырыбын ұсынды. Бұл жұмыстар әріптес суретшілердің, тіпті көпшіліктің де толық құлауына ие болды. Оның достарының қатарында енді Фред Уокер, Г.Дж. Пинвелл және олардың жақтастары болды. Олардан кейін ол ағашқа қашау үшін бірнеше суреттер жасады. 1871 жылы ол Франко-пруссия соғысының салдарынан зардап шеккендерге көмек көрсету мақсатында өткізілген қайырымдылық көрмесіне «Жазғы жаңбыр» туындысын қосты. Лоусонның Челси суреттері көбінесе қараңғы түстерде орындалған; Академия тарапынан қабылданбаған «Көктемге гимн» (1871–72; Санта-Барбара өнер мұражайы) шығармасында ол Солтүстік Уэльсте және Ирландияда жасаған жұмыстарының нәтижесінде түстірек стильге көшті. 1874 жылдың басында ол Нидерланды, Бельгия және Парижге қысқа сапар жасады; ал жазда «Англияның хоп бақшалары» (1874; Тейт, Лондон) атты үлкен туындысында Кент ауылдарын бейнеледі. Бұл картина 1876 жылы Академияда жоғары бағаланды. Лоусонның үлкен жетістігі – 1878 жылы Гросвенор галереясында қойылған, кейін Манчестер өнер галереясы сатып алған, сәнді «Министрдің бақшасы» полотносы болды. Оның 1878 жылы Гросвенор галереясында көрсеткен туындыларының ішінде «Жолдан адасқан» (1878; жеке коллекция) және «Долинаға: пастораль» (1878; жеке коллекция) де бар еді. Бұл жетістіктен кейін жаңа және трагикалық көңіл-күймен жасалған бірнеше жұмыс туды. Лоусонның денсаулығы нашарлай бастады, бірақ ол жұмысын жалғастырды. Оның кейінгі туындыларының тақырыбы ол тұрған жердегі аудандардан (ең танымал – «Тамыз айы», қазір Tate Britain, Лондон) немесе Йоркширден алынған. 1881 жылдың соңында ол Францияның Жерорта теңізі жағалауына барып, көктемде оралды. Лоусонның жағдайы нашарлап, Истборнға бару да көмектеспеді. 1882 жылдың 10 маусымында өкпе қабынуынан Уэст-Бромптонда қайтыс болды және Хаслемерде жерленді.

Бағалау

Лоусон ағылшын пейзажына Томас Гейнсборо, Джон Кром және Джон Констебл дәстүрін қайта жаңғыртып, оған өзінің ерекше қиялын қосты деуге болады. XIX ғасырдың соңындағы ағылшын пейзаж суретшілерінің арасында ол есімді суретшілердің бірі болып табылады.

Отбасы

1879 жылы ол мүсінші Джон Бирни Филипптің қызы (және үлкен баласы) Констанс Бирни Филиппен (1854–1929) үйленді және Хаслемерде қоныстанды. Констанстың үлкен әпкесі Беатрикс кейін 1888 жылы Джеймс МакНилл Уистлермен үйленді, егер Лоусон тірі болғанда, олар заңды ағайынды болар еді. Констанс пен Сесилдің Сесил Констанс Филип Лоусон (1880–1967) есімді бір ұлы болды, ол 1880 жылдың 20 қыркүйегінде Лондонда дүниеге келді.