Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Крикетте оң жақ спиннен тастаушының (off spin bowler) беруінің түрі, үнді фильмі.
Type of delivery by an off spin bowler in cricket
the Indian film
Досра – крикетте оң жақ спиннен тастаушының ерекше беруі. Досра оң жақ спиннен тастаушының стандартты беруінен (off break) кері бағытта айналады және соққышыны қате соққы жасауға шатастыруға бағытталған. "Досра" сөзі хинди-урду тілдерінде "екінші" немесе "басқа" деген мағынаны білдіреді. Бұл беруді пакистандық жергілікті крикетші Принц Аслам Хан ойлап тапқан, ал пакистандық халықаралық крикетші Сақлайн Муштак оны танымал еткен. Көптеген тастаушылар халықаралық крикетте досраны кеңінен пайдаланған. Оларды пайдаланушылардың арасында шри-ланкалық Муттия Муралитаран, үндістандық Харбхаджан Сингх және оңтүстік африкалық Йохан Бота бар. Сонымен қатар, Шоайб Малик және Саид Аджмал да оны қолданады. Йохан Бота және Шейн Шиллингфорд сияқты көптеген тастаушыларға досра беруге рұқсат жоқ, себебі олардың тастау әрекеттері заңсыз деп есептеледі.
A doosra is a particular type of delivery by an off spin bowler in cricket. The doosra spins in the opposite direction to an off break (the off spinner's default delivery), and aims to confuse the batter into playing an unavoidable shot. Doosra means "(the) second (one)", or "(the) other (one)" in Hindi Urdu. The delivery was invented by Pakistani domestic cricketer Prince Aslam Khan and popularised by Pakistani international cricketer Saqlain Mushtaq. A variety of bowlers have made considerable use of the doosra in international cricket. Users include Sri Lankan Muttiah Muralitharan, Indian Harbhajan Singh, and South African Johan Botha. Other Pakistanis who use it include Shoaib Malik and Saeed Ajmal. Many bowlers, such as Johan Botha and Shane Shillingford, are not allowed to bowl doosras because, when they do so, their bowling actions are considered illegal.
Тарих
Досра – салыстырмалы түрде жаңа беру түрі. Бұл беруге ат қою бұрынғы пакистандық қақпашы Моин Ханға байланысты, ол Сақлайн Муштакты "досраны" (басқасын) қақпаның артынан лақтыруға шақыратын. Осы матчтардың бірінде комментатор болған Тони Грейг бұл сөзді берумен байланыстырып, матчтан кейінгі сұхбатында Сақлайнмен растады. Осылайша бұл термин крикет мәдениетінің бір бөлігіне айналды. Досра қазір оф спин ойыншыларының қару-жарағының маңызды бөлігі болып табылады.
The doosra is a relatively new type of delivery. The naming of the delivery is attributed to Moin Khan, the former Pakistani wicketkeeper, who would call on Saqlain Mushtaq to bowl the "doosra" (the other one) from behind the stumps. Tony Greig, a commentator in one of these matches, eventually linked the word to the delivery and confirmed it with Saqlain in a post match interview. Thus the term became a part of cricketing culture. The doosra is now an important part of the off spin armoury.
Техника
Боулгер шаптыны қол білегін бекітіп, әдеттегі көрсету және ортаңғы саусақтардың орнына, көрсету және сақина саусақтарын пайдаланып тастайды. Бұл допқа қалыпты бағыттан кері айналу береді, нәтижесінде оң қолды соққышы үшін доп аяқ жағынан соқпақ жағына бұрылады. Доосраны тиімдірек ету үшін оны орта және соқпақ тұғыр сызығына тастау керек, себебі оң қолды соққышыға қарсы тұрғанда доп соққаннан кейін соққышыдан алыстап кетеді. Дегенмен, егер қақпаға қосымша айналыс болса, боулгер орта және аяқ тұғыр сызығына қарай бағытын түзетуі мүмкін. Шебер доосра тастаушы көбінесе допқа қалықтатып жіберіп, соққышыны қисаюдан шығуға шақырады, ал соққышы бұл дәстүрлі офф-спин добы деп ойлап, қисаюдан шығып, викетін жоғалтады немесе 30 ярд шеңберіндегі ойыншыға ұшырады. Доосра – бұл аяқ спин тастаушының гуглиге теңдесі, ол аяқ спин тастаушының негізгі добына қарама-қарсы бағытта айналады. Сол қолды тастаушы (оның қимылы офф-спин тастаушының қимылына ұқсас) доосраны тастай алады, мұндай жағдайда доп соқпақтан аяққа қарай айналады. Шри-Ланканың сол қолды тастаушысы Рангана Херат осы добын тастауымен танылды, әсіресе А туры кезінде австралиялықтарға қарсы. Англияның сол қолды тастаушысы Монти Панесар отандық матчтарда осы добын кейде тастағанын айтты. 2014 жылы Шри-Ланкаға қарсы тест сериясында ағылшын спин тастаушысы Моин Али доосра тастады, ол халықаралық матчта осы жетістікті жасаған алғашқы ағылшын спин тастаушысы болды.
The bowler delivers the ball with the same wrist action by locking the wrist and using the index and ring fingers instead of the usual index and middle fingers. This gives the ball spin in the opposite direction to that for an off break, causing it to spin from the leg side to the off side to a right handed batsman. To make doosra more effective it should be pitched on the middle and off stump line because the ball will move away from the batsman after pitching, if a right hander is facing the ball. However, if there is a little extra turn in the wicket then a bowler might have to adjust his line to middle and leg stump. An adept doosra bowler often gives a flight to his ball inviting a batsman to step out the crease, whereas the latter thinks that it is a traditional off spin ball and he leaves the safety of the crease and loses his wicket to stumping or just manages to edge it to a fielder within the 30 yard circle. The doosra is the off spinner's equivalent of the leg spinner's googly, which spins in the opposite direction to the leg spinner's stock ball. It is possible for a left armer (whose action mirrors that of an off spinner) to bowl the doosra, which in this case would turn from off to leg. Sri Lankan left armer Rangana Herath gained recognition by bowling the delivery, in particular against the Australians during an A tour. England left armer Monty Panesar has said he has bowled the delivery occasionally in domestic matches. In the test series against Sri Lanka in 2014, the English spin bowler Moeen Ali bowled a doosra making him the first English spinner to do so in an international match.
Дау
Сакленнің лақтыру әрекетіне ешқандай заңдылық мәселесі болмаса, осыдай беруді қолдануға тырысқан басқа спиннерлерге (көбінесе жоққа шығарылған) лақтыру айыптары тағылды. Олардың ішінде Сохаг Гази, Муттия Муралитаран, Харбхажан Сингх, Шоaib Малик, Саид Аджмал және Йохан Бота бар. Солтүстік Австралиялық Дэн Калленнің де доосраны орындай алатыны туралы әңгімелер бар.
While Saqlain never had legitimacy issues regarding his action, other off spinners attempting to utilize the delivery have had accusations (for the most part dismissed) of chucking (throwing) levelled against them. These include Sohag Gazi, Muttiah Muralitharan, Harbhajan Singh, Shoaib Malik, Saeed Ajmal and Johan Botha. The South Australian Dan Cullen has also been rumoured to be able to bowl the doosra.
Мұтия Мұралихаран
Муралихаранның доушрасы 2004 жылы Австралияның Шри-Ланкаға жасаған сапары кезінде матч төрешісі Крис Бродтың ресми баяндамасының тақырыбы болды, себебі допты лақтыру кезінде шыбық бойын иіп, білегін заңсыз бұрған. Кейіннен Батыс Австралия университетінде жүргізілген биомеханикалық сынақтар Муралихаранның доушраларды жеткізу алдында шыбық бойын 10 градусқа дейін түзеп жатқанын көрсетті, бұл Халықаралық крикет кеңесінің (ICC) спин-боулгерлер үшін қабылданған 5 градустық шегінен асып түседі. (Шыбық бойын иіп, түзеу кезінде трицепс бұлшық етінің әсерінен доптың жылдамдығы артады: осылай бейсбол ойыншылары доптың жылдамдығын арттырады.) Содан кейін Шри-Ланка Крикеті Муралихаранға халықаралық матчтарда доушраны пайдаланбауды бұйырды. 2004 жылдың қараша айында Халықаралық крикет кеңесі заңсыз боулинг әрекеттерін зерттеді және Гленн Макграт, Джейсон Гиллеспи және Шон Поллок сияқты көптеген мықты боулгерлердің, олардың әрекеттері заңды деп есептелген, 5 градустық шекті бұзғанын анықтады. 2005 жылдың басында ICC басшыларының отырысында ереже өзгертіліп, қабылданды: енді кез келген боулгер шыбық бойын 15 градусқа дейін түзей алады (бұрын спин-боулгерлер үшін 9 градус, ал жылдам боулгерлер үшін 12 градус болған), соның нәтижесінде Муралихаранның доушрасы қайтадан заңды болды. 2006 жылдың ақпан айында австралиялық жанкүйерлердің «но болл» айқайларын тоқтату үшін Муралихаран Батыс Австралия университетінде тағы бір сынақтан өтті, нәтижесінде оның барлық лақтырулары, соның ішінде доушра да, жаңа, жеңілдетілген ереже бойынша заңды деп танылды. Бұл өзгеріс оған ғана емес, сол кездегі боулгерлердің 99 пайызына да оңтайлы болды.
Muralitharan's doosra was the subject of an official report by match referee Chris Broad during Australia's tour of Sri Lanka in 2004, for illegal bending of the arm at the elbow during the bowling action. Subsequent biomechanical tests conducted at the University of Western Australia in Perth showed that Muralitharan was straightening his arm by angles of up to 10 degrees prior to delivering doosras, well outside the International Cricket Council (ICC) acceptable guideline of 5 degrees for spin bowlers. (Straightening the bent arm at the moment of delivery imparts added ball speed due to the action of the triceps muscle: this is one of the ways baseball pitchers generate ball velocity.) Muralitharan was subsequently instructed by Sri Lanka Cricket not to bowl the doosra in international cricket. In November 2004, the International Cricket Council conducted more research into illegal bowling actions and found that many great bowlers like Glenn McGrath, Jason Gillespie and Shaun Pollock, whose actions were considered legitimate, were actually transgressing the 5 degree guideline. A rule change was proposed and accepted at a meeting of ICC chief executives in early 2005, stating that any bowler may straighten the arm up to 15° (which was earlier 9° for spinners and 12° for seamers) and Muralitharan's doosra once again became a legal delivery. In February 2006, in an attempt to silence the Australian crowds and their "no ball" chants, Muralitharan took another test at the University of Western Australia, which saw all of his deliveries deemed legal under the new relaxed definition including the doosra which was changed to accommodate not only him but 99% bowlers at the time.
Харбхажан Сингх
Үндістандық боулер Харбхажан Сингхтің досы 2004 жылғы желтоқсанда Читтагонгта өткен Үндістан мен Бангладеш арасындағы екінші тест матчынан кейін матч төрешісі Крис Брод, дала төрешілері Алим Дар мен Марк Бенсон және теледидар төрешісі Махбубур Рахман жасаған ресми баяндаманың нысаны болды. Оның иық буыны шамамен 10 градусқа дейін түзуленіп, жаңа ICC толеранттылық шегінен 5 градусқа дейін бұрылады екен.
The doosra of Indian bowler Harbhajan Singh was the subject of an official report by match referee Chris Broad, on field umpires Aleem Dar and Mark Benson, and TV umpire Mahbubur Rahman after the second Test between India and Bangladesh at Chittagong in December 2004. It was reported that his arm is straightened by angles of up to 10 degrees, 5 degrees within the new ICC tolerance levels.
Шөкеев Мәлік
Пакистандық көпсалылы шабуылшы Шоайб Малик 2004 жылғы желтоқсанда Австралия мен Пәкістан арасындағы бірінші сынақ ойынына дейін "досра" лақтыру техникасы бойынша тексерілді. Муралитаранға жасалған сияқты биомеханикалық тесттер жүргізілді, және ол сол сериядағы келесі ойындарда доп тастаудан бас тартты. "Досра" лақтыру кезінде допты лақтырды деген айып тағылған көптеген басқа крикетшілерден өзгеше, Малик та шебер соққы беруші, және кейбір сарапшылар егер оған осы лақтыру техникасын қолдануға тыйым салынса, ол өз соққы беруіне көбірек назар аударуы мүмкін деп болжайды. Малик 2005 жылғы мамыр айында түзету жұмыстарынан кейін доп тастауға қайта оралды. 2005 жылғы қарашада Мултан қаласында Англияға қарсы өткен бірінші сынақ ойынынан кейін ол тағы да Шабир Ахметпен бірге тексерілді. 2006 жылғы мамыр айында Малик доп тастау техникасын түзету үшін шынтақ операциясын жасады. Ол және Пәкістан Крикет Федерациясы бұрын 2003 жылғы жол апаты оның шынтағына зақым келтіргенін, соның салдарынан оның доп тастау техникасы күмәнді көрінетінін дәлелдеуге тырысты. Малик 2006 жылғы маусымда ойынға оралды, бірақ енді "досра" лақтыруын қолданбайды.
Pakistani all rounder Shoaib Malik was also reported for his doosra before the first Test between Australia and Pakistan in December 2004. Biomechanics tests, similar to those performed on Muralitharan, were conducted, and he did not bowl in subsequent Tests in that series. Unlike many other cricketers accused of throwing when bowling their doosra delivery, Malik is also a capable batsman, and some analysts speculate that he might focus on his batting if prevented from bowling this delivery. Malik returned to bowling in May 2005 following remedial work. He was reported again, alongside Shabbir Ahmed, after the first Test against England at Multan in November 2005. In May 2006, Malik opted for elbow surgery to correct his bowling action. He and the Pakistan Cricket Board had previously unsuccessfully argued that a 2003 road accident caused the damage to his elbow which makes his action appear suspect. Malik returned to play in June 2006 but does not bowl the doosra any more.
Жохан Бота
Оңтүстік Африкалық Йохан Бота 2006 жылғы қаңтарда Австралияға қарсы өткен үшінші тестілік матчтан кейін оның "дусра" добы бойынша шағым түсті. Бота сол кезде өзінің алғашқы тестілік матчында ойнап, 2 қақпа алды. Кейін оның лақтыруы заңсыз деп танылды және оған тыйым салынды, бірақ бұл тыйым 2006 жылдың қараша айында күштен шығарылды. Дегенмен, 2009 жылғы сәуірде Австралиядағы сериядан кейін оның лақтыру техникасын қайта қарау үшін шақыртылды. 2009 жылғы мамыр айында оған "дусра" добын қоспағанда, барлық лақтыру түрлерін ойнауға рұқсат берілді, себебі ол 15 градус шегінен асып кеткені анықталды.
South African Johan Botha has been reported for his version of the doosra after the 3rd Test match against Australia in January 2006. Botha was playing in his maiden test match at the time, taking 2 wickets. His bowling was later ruled illegal, and he was banned, though this ban was lifted in November 2006. However, in April 2009, he was called for a re assessment of his bowling action after the series in Australia. In May 2009, he was allowed to bowl all types of deliveries except the doosra, which was deemed to exceed the 15 degree limit.
Саид Аджмал
Саид Аджмал – пакистандық крикетші, ол "досра" добын жақсы жасырып, құпия добы ретінде пайдаланған. Оның техникасы жылдамдыққа қарағанда айналуға көбірек бағытталған. 2009 жылдың сәуір айында төрешілер Аджмалдың боулинг қимылына күдік тудырды. Келесі айда өткізілген тәуелсіз сараптама, кейіннен журналист Джордж Добеллдің ICC-мен кеңінен талқылауы және 2012 жылы жарияланған зерттеуі, Аджмалдың боулинг қимылы ICC-нің боулингшілер үшін белгіленген заңды шектерінде екенін анықтады. Аджмалдың "тезера" деп аталатын тағы бір құпия добы болды, оны ол 2011-12 жылдары БАӘ-де өткен сынақ сериясында Англияның Стюарт Броудқа қарсы қолданды. Бірақ, 2014 жылдың қыркүйек айында ICC оның барлық добын заңсыз деп танып, оған тыйым салды. Басында ол 2015 жылғы Крикет әлем чемпионатында қатысуға үміттене бастаған, бірақ 2014 жылдың желтоқсанында ICC-ге боулинг қимылын қайта тексермеуге шешім қабылдап, өзінен бас тартты. Оның тыйымы 2015 жылдың ақпанында алынса да, ол бұл ірі шарада өнер көрсетпеді.
A Pakistani cricketer, Saeed Ajmal is an off spin bowler who used the doosra as a mystery delivery by disguising it well. His technique was noted for causing more spin than speed, to his personal preference. In April 2009, Ajmal was reported by umpires for having a suspect bowling action. An independent test the following month, reaffirmed later by a subsequent thorough investigation by journalist George Dobell with extensive discussion with the ICC conducted and released in 2012, made clear that Ajmal's bowling action falls well within the legal bounds set by the ICC for bowlers. Ajmal also had a mystery delivery called teesra which he used against England's Stuart Broad in test series at UAE in 2011–12. However, he was banned in September 2014 after his action was deemed illegal for all deliveries by the ICC as part of the clampdown on illegal actions. Although initially he hoped to make the 2015 Cricket World Cup he subsequently ruled himself out in December 2014 after deciding not to get his action retested by the ICC and although his ban was lifted in February 2015 did not feature in the showpiece event.
Шохаг Гази
Бангладеш боулері Шохаг Газидің досросын үндістандық кәсіпқой ойыншылар оқу және ойнау қиын болды, алғашқы матчында Үндістанға қарсы. Осы сериядан кейін Шохаг Гази ICC тарапынан заңсыз боулинг техникасын қолданғаны үшін айыпталды. ICC ережелеріне сәйкес техникасын өзгерткеннен кейін, ол тиімділігін жойып, ұлттық құрамадан шығарылды.
The doosra of Bangladeshi bowler Shohag Gazi was very difficult for Indian batsmen to read and play in his first match against India. After that series Shohag Gazi was accused by the ICC of using an illegal bowling action. After changing his action under ICC rules, he became an ineffective bowler and was subsequently dropped from the national team.
Тесра
2004 жылы досраны ойлап тапқан Сақлайн Муштак, "тесра" деп аталатын жаңа түрін жасағанын мәлімдеді. Ол тесраның сырттан офспиндей көрінетін кері айналмалы доп екенін айтты. Ол бұл допты ICL матчтарында қолдануға ниеттенген. Тесра – досра немесе офспиннерге қарағанда жылдамырақ, біршама дөңгелек қозғалыспен жіберілетін доп, ол батсменді жақсырақ таң қалдыра алады. Сондай-ақ, ол шектеулі оверлердегі ойынды бақылауға және ұпай жинауды шектеуге көмектеседі. 2011 жылы Саид Аджмал тесраны үйренгенін және алдағы матчтарда осы допты пайдалануды жоспарлап отырғанын хабарлады.
In 2004, Saqlain Mushtaq, the developer of the doosra, said he had developed a new variant called the teesra, which is a backspinner disguised as an off spinner. He was supposed to have used it in ICL matches. A teesra is a slightly round arm delivery, having more pace than either doosra or offspinner and can surprise a batsman. It can also have good effect in limited overs cricket for containing runs. In 2011, Saeed Ajmal said he had learned the art of teesra and was looking to use this delivery in upcoming matches.