Қытай мен Тайвань АҚШ-та лоббилік жұмыс жүргізеді. 1930 жылдардан бері АҚШ-тың Қытай Республикасын қолдауын қамтамасыз ету мақсатындағы топтар, сондай-ақ ҚХР-мен байланыстарды нығайту.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ-та Қытай мен Тайвань лоббисі
China and Taiwan lobby in the United States
Америка саясатында «Қытай лоббисі» (Chinese: 中國遊說團) 1930 жылдардан бастап АҚШ-тың Қытай Республикасын 1979 жылы Қытай Халық Республикасын мойындағанға дейін қолдау көрсетуін талап ететін, ал одан кейін ҚХР-мен жақынырақ байланыс орнатуды көздейтін жақтас топтардан тұрды. 1945 жылдан кейін «Қытай лоббисі» термині көбінесе Тайваньдағы Қытай Республикасын (ҚР) қолдайтын және Бейжіңдегі Мао Цзэдунның коммунистік үкіметіне қарсы тұратын топтарды атау үшін қолданылды. Олар 1972 жылы Никсонның материктік Қытайға сапарына және 1979 жылы Қытай Халық Республикасын (ҚХР) АҚШ-тың мойындауына қарсы шықты. Шағын қытай-американдық қауымдастық көбінесе ҚР-ды қолдайтын ұқсас көзқарас білдірді. Осы уақыттан бері материктік Қытайға қолдау күрт артты.
In American politics, the China lobby (Chinese: 中國遊說團) consisted of advocacy groups calling for American support for the Republic of China during the period from the 1930s until US recognition of the People's Republic of China in 1979, and then calling for closer ties with the PRC thereafter. After 1945, the term "China lobby" was used most often to refer to groups favoring the Republic of China (ROC) on Taiwan in opposition to Mao Zedong's communist government in Beijing. They opposed the 1972 Nixon visit to mainland China, and the American recognition of the People's Republic of China (PRC) in 1979. The small Chinese American community largely shared a similar pro ROC perspective. Since that time, the support for mainland China has greatly strengthened.
Салқын соғыс кезеңі
Бір миллионның Қытайдың Біріккен Ұлттар Ұйымына қабылдануына қарсы комитеті кейіннен атауын Біріккен Ұлттар Ұйымына Коммунистік Қытайдың қабылдануына қарсы бір миллиондық комитет деп өзгертті. Комитетті саяси белсенді Марвин Либман құрды. Конгрессмен Уолтер Джадд (1898–1994) лоббинің маңызды өкілі болды. Қытай лоббисін Қытай Республикасының (Тайвань) басшысы Чан Кайшектің жекжаттысы, әлемдегі ең бай адамдардың бірі Т. В. Сун қаржыландырды. Ол 1970 жылға дейін Қытай мәселелері бойынша басым лобби болды. 1970 жылдары Қытай лоббисі АҚШ-тың Қытай Халық Республикасын (ҚХР) мойындауына кедергі келтіру үшін қарқынды күш сарды, бірақ оның әрекеттері нәтижесіз болды. 1972 жылы Ричард Никсон материктік Қытайға жол ашты және 1979 жылы ҚХР АҚШ тарапынан мойындалды.
The Committee of One Million Against the Admission of Red China to the United Nations, later changed its name to The Committee of One Million Against the Admission of Communist China to the United Nations. The committee was established by Marvin Liebman, a political activist. Congressman Walter Judd (1898–1994) was an important spokesman for the Lobby. The China Lobby was funded by the Kuomintang through T. V. Soong, one of the wealthiest people in the world, brother in law of Chiang Kai shek, the leader of the Republic of China (Taiwan). It was the dominant lobby on China issues until the 1970s. During the 1970s, the China Lobby campaigned furiously to prevent American recognition of the People's Republic of China (PRC), but its efforts proved to be unsuccessful. Richard Nixon opened the door to mainland China in 1972 and the PRC was recognized by the United States in 1979.
Дэн Сяопин дәуірі
1979 жылы президент Картер Тайвань қарым-қатынастары туралы заңға қол қойды, онда АҚШ Тайваньға әскери және басқа да қолдау көрсетуге, сондай-ақ болашақ сауда және өзге де қарым-қатынастарға бағыт беруге міндеттенді. 1980 жылы Қытайдың басшысы Дэн Сяопин «Реформа және ашылу» саясатын іске қосты. Дэн Сяопин экономикалық өзгерістердің ауқымды процесіне кірісіп, АҚШ-ты сауда қатынастарын кеңейтуге ынталандырды. Оның маңызды бір бөлігі – халықаралық сауда мен бизнеске есік ашу болды. Қытай АҚШ-тан бизнес тарту үшін күш-жігер жұмсады, ал компаниялар сауда заңдарының арқасында туған жаңа мүмкіндіктерді пайдалану үшін Қытайға ағыла бастады. Қытайды Халықаралық валюта қорына (ХВҚ) және Әлемдік банкке қабылдауға шақырылды. 1982 жылы Кеңес Одағы және Тайвань мәселелері бойынша ұстанымдарды үйлестіру жөніндегі қосымша келіссөздерден кейін АҚШ пен Қытай үшінші бірлескен коммюнике жариялады. Осы коммюникеде АҚШ Тайваньға қару-жарақ сатуды қысқартуға келісті, ал Қытай Тайвань мәселесін бейбіт жолмен шешуге баса мән берді. Келесі жылы Дэн Сяопин Гонконг пен Тайваньды біріктіру үшін «бір ел – екі жүйе» қағидасын ұсынды. 1986 жылы Қытай Азия даму банкіне қосылды және Тарифтер мен сауда жөніндегі келісімге (ГАТТ) және Әлемдік сауда ұйымына (ДСҰ) мүшелікке үміткерлік білдірді. АҚШ Қытай экономикасының ашықтығына қатысты алаңдаушылықтарына байланысты соңғы екі ұйымға қабылдануына қолдау көрсетпеді. 1989 жылы көктемде Пекиннің Тяньаньмэнь алаңындағы наразылықтарды қытай әскері күшпен басып тастағаннан кейін АҚШ және басқа елдер Қытайға экономикалық санкциялар салды, ал көптеген американдық азаматтар елден эвакуацияланды. Президент Джордж Буш Қытайдың жоғары лауазымды басшыларымен байланысын сақтап тұрды, бірақ екі тараптан да сын айтылып, шиеленіс келесі жылға дейін жалғасты. Дипломатиялық қарым-қатынас үзілген жоқ және Қытай шетелдік саудаға ашық болды.
In 1979, the Taiwan Relations Act was signed by President Carter, which committed the United States to provide military and other support for Taiwan and provided guidelines for future trade and other relations. In 1980, Chinese leader Deng Xiaoping launched the so called "Reform and Opening" policies. Deng Xiaoping embarked on a major process of economic changes, and pressed the U. S. to open trade relations. One of the main aspects of this was opening the doors to international trade and business. China lobbied to gain business from the United States, and companies began to flock to China to take advantage of the new opportunities made possible by trade laws. China was invited to join the IMF and World Bank. In 1982, after additional negotiations concerning coordinating positions regarding the Soviet Union and Taiwan, the United States and China released another joint communiqué, the Third Communiqué, by which the United States agreed to reduce its arms sales to Taiwan and China agreed to emphasize a peaceful resolution of the Taiwan issue. The next year, Deng Xiaoping proposed the "one country, two systems" approach for unification with both Hong Kong and Taiwan. In 1986, China joined the Asian Development Bank and applied for membership in the General Agreement on Tariffs and Trade (GATT) and the World Trade Organization (WTO). The United States at the time did not support China's entry into the latter two organizations because of reservations about the degree of openness of China's economy. In 1989, in the aftermath of the Chinese military crackdown on demonstrations in Beijing's Tiananmen Square in the spring, the United States and other nations imposed economic sanctions on China, and many U. S. citizens evacuated the country. President George H. W. Bush maintained communications with senior Chinese leaders, though tensions continued into the next year, with criticisms aired from both sides. Diplomatic ties were never severed and China remained open to foreign trade.
Ден Сяопиннен кейінгі кезең
1992 жылы бірнеше жылдан бері алғашқы жоғары деңгейдегі байланыс өтті, ол кезде президент Джордж Буш және Қытай премьер-министрі Ли Пэн БҰҰ конференциясының аясында кездесті. Президент Буш Тайваньға қолдауын жаңа қару-жарақ сатуға рұқсат беру және аралға арнайы сауда өкілін жіберу арқылы жалғастырды. 1993 жылы президент Клинтон Қытайдың адам құқықтары жөніндегі көрсеткіштеріне байланысты ең барынша ұсынылған ұлт сауда статусының жылдық қаралуын шарттады, бұл шешім Қытайға қатысты халық пікірімен сәйкес келді. Келесі жылы бұл статус жаңару кезінде Клинтон бұл ұстанымын өзгертіп, Қытайға адам құқықтары бойынша ешқандай өзгерістерді талап етпей, МФН статусын берді. 1998 жылы президент Билл Клинтон АҚШ-тың Тайваньға қатысты "үш емес саясатын" ұстануға келісті. Осымен ол АҚШ Тайваньның тәуелсіздігін, "екі Қытай" немесе "бір Қытай, бір Тайвань" саясатын, сондай-ақ мемлекеттік мәртебе талап ететін халықаралық ұйымдарға Тайваньның мүшелігін қолдамайтынын білдірді. 1999 жылдың соңында, Қытай тарапының ықпалымен, екі тарап ақыры келісімге келді және Қытай ДСҰ-ға қосыла алды. Президент Клинтонның Қытайға тұрақты қалыпты сауда қатынастарын (НТР, бұрынғы МФН) беру туралы шешімімен АҚШ-та Қытайдың сауда статусы туралы жылдық пікірталас аяқталды.
In 1992, the first high level contacts in several years occurred when President George H. W. Bush and Chinese Premier Li Peng met on the sidelines of a U. N. conference. President Bush maintained support for Taiwan by authorizing new arms sales and dispatching a Special Trade Representative to the island. President Clinton had in 1993 tied the annual review of Most Favored Nation trading status to China's record on human rights, a decision that was in keeping with popular opinion on China. When this status came up for renewal the next year, Clinton reversed this position and granted China MFN without requiring any changes regarding human rights. In 1998, President Bill Clinton agreed that the United States held to a "three no’s policy" regarding Taiwan. By this he meant that the United States does not support Taiwan's independence, "two Chinas" or "one China, one Taiwan" policies, or Taiwan's membership in international organizations where statehood is required. Late in 1999 in the year, after lobbying by China, the two sides finally came to an agreement and China was able to join the WTO. The annual debate over China's trading status within the United States was ended when President Clinton decided to grant China permanent Normal Trade Relations (NTR, formerly MFN).
21 ғасыр
ХХІ ғасырдың алғашқы онжылдығында ҚХР лоббисі терроризмге қарсы күресте АҚШ-пен ортақ мүдделерді ілгерілетуге басымдық берді. ҚХР лоббисі сондай-ақ ҚХР-ға белгілі бір валютадан еркін айналымға өтуге қысым көрсетуге тырысатын американдық ішкі топтарға қарсы тұруға ұмтылды. Джордж Буштің ұлы Нейл Буш (әкесі ҚХР-дағы елші ретінде Қытайды АҚШ инвестициялары мен екіжақты саудаға ашуға зор үлес қосып, осы салада маңызды рөл атқарған) 2011 жылы тәжірибелі қытай заңгері Эдвард Леманмен бірге "LehmanBush" атты есептеу фирмасын құрды. 2002 жылы Буш 5 жыл ішінде 2 миллион долларлық акция төлейтін кеңес беру шартына қол қойды, бұл жұмыс Jiang Mianheng, Қытай Коммунистік партиясының бұрынғы Бас хатшысы Jiang Zeminнің ұлы қолдаған Grace Semiconductor Manufacturing Corp. компаниясы үшін болды, сонымен қатар ол қатысатын әрбір кеңес отырысы үшін 10 000 доллар қосымша төленді. 2010 жылдардың соңына қарай АҚШ пен Қытай арасындағы үлкен державалардың бәсекелестігі АҚШ-тағы Қытайға қатысты бұрынғы қолдау саясатын ығыстырды. Осы тенденцияның бір бөлігі ретінде, нарыққа қол жеткізу және бизнес кірісіне алаңдаған американдық бизнес лидерлері, американдық лауазымды тұлғалардың шетелдік агенттерді тіркеу туралы заң бойынша күшейтілген бақылауына және Қытай үкіметінің американдық заңнамаға қатысты лоббилік талаптарына байланысты қиын жағдайға түсті, осы заңнаманы Қытай үкіметі жаушыл емес деп қарады. Осының салдарынан, АҚШ-Қытай бизнес кеңесі мен Америка Құрама Штаттарының Қытай сауда палатасы Қытай ДСҰ-ға қосылған кезде американдық саяси айналымдарда кең қолдауға ие болған бұрынғы жылдармен салыстырғанда айтарлықтай үнсіз қалды.
In the first decade of the twenty first century, the PRC lobby has focused on playing up common interests with the United States in the War on Terrorism. The PRC lobby has also tried to counter the domestic American interest groups which seek to bring pressure upon the PRC to move from a fixed currency to a floating currency. Neil Bush, son of George H. W. Bush (who had been instrumental in opening China to U. S. investment and bilateral trade as the Ambassador to the PRC) in 2011 incorporated an accounting firm called LehmanBush with veteran China lawyer Edward Lehman. In 2002, Bush signed a consulting contract that paid $2 million in stock over five years to work for Grace Semiconductor Manufacturing Corp., a firm backed by Jiang Mianheng, the son of former General Secretary of the Chinese Communist Party Jiang Zemin, plus $10,000 for every board meeting he attends. By the late 2010s, great power rivalry between the United States and China eclipse previously supportive policies towards China in the United States. As a part of this trend, American business leaders, concerned over both market access and business revenue, began facing dilemmas regarding closer scrutiny from American officials over the Foreign Agents Registration Act and lobbying requests from the Chinese government on American legislation that the Chinese government perceived as hostile. Consequentially, the U. S. China Business Council and the United States of America China Chamber of Commerce have gone relatively silent compared to previous years when China enjoyed widespread support within American political circles when it joined the WTO.