1970-жылдарғы АҚШ пен Қытай арасындағы үстел теннисі саяхаты. «Үстел теннисі дипломатиясы» қарым-қатынастарды жақсартуға, жаңа мүмкіндіктерге жол ашты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1970-ші жылдардағы үстел теннисі ойыншыларының алмасуы
1970s exchange of table tennis players
Пинг-понг дипломатиясы (c=乒乓外交) – 1970 жылдардың басында АҚШ пен Қытай Халық Республикасы арасындағы үстел теннисі (пин-понг) ойыншыларының алмасуын білдіреді. АҚШ пен Қытай Халық Республикасы арасындағы қарым-қатынастағы маңызды өзгеріс ретінде қарастырылатын бұл оқиға 1971 жылы Жапонияның Нагоя қаласында өткен үстел теннисінен әлем чемпионатында Гленн Кован (АҚШ) мен Чжуан Цзедун (ҚХР) ойыншыларының кездесуінен басталды. Бұл алмасу және оның насихатталуы екі елдегі адамдарға бір-бірінің адамдық қасиеттерін тануға көмектесті, сондай-ақ 1972 жылы президент Ричард Никсонның Пекинге сапарына жол ашты.
Ping pong diplomacy (c=乒乓外交) refers to the exchange of table tennis (ping pong) players between the United States and the People's Republic of China in the early 1970s. Considered a turning point in relations between the United States and the People's Republic of China, it began during the 1971 World Table Tennis Championships in Nagoya, Japan, as a result of an encounter between players Glenn Cowan (of the US) and Zhuang Zedong (of the PRC). The exchange and its promotion helped people in each country to recognize the humanity in the people of the other country, and it paved the way for President Richard Nixon's visit to Beijing in 1972.
Өмірбаян
1950 жылы Корея соғысына қатысқаннан кейін АҚШ Қытай Халық Республикасын агрессор ел деп қарады және ҚХР-ға эмбарго қоса, экономикалық қоршау саясатын жүргізді. Шамамен 20 жылға жуық дипломатиялық және экономикалық қарым-қатынас үзілген соң, екі ел де бір-бірімен қарым-қатынас орнатудың пайдалы екенін түсінді: Қытай, КСРО-мен қарым-қатынасы нашарлағандықтан, АҚШ-пен жақындасуды оған қарсы тиімді құрал ретінде қарастырды, өйткені КСРО-мен бірнеше қанды шекаралық қақтығыстар болған еді, ал АҚШ Солтүстік Вьетнаммен бейбіт келіссөздерде үстемдік ету үшін Қытаймен жақындасуға тырысты.
The United States viewed the People's Republic of China as an aggressor nation and enforced an economic containment policy including an embargo on the PRC, following its entry into the Korean War in 1950. After approximately 20 years of neither diplomatic nor economic relations, both countries finally saw an advantage in opening up to each other: China viewed closer relations with the United States as a beneficial counter to its increasingly tense relationship with the Soviet Union, which had seen the outbreak of a series of bloody border incidents, while the U. S. sought closer relations with China as leverage in its peace negotiations with North Vietnam.
Процесс
1971 жылдың 6 сәуірінде АҚШ-тың үстел теннисі командасы Жапонияның Нагоя қаласында 31-ші Дүниежүзілік үстел теннисі чемпионатына қатысып тұрғанда Қытайға шақыру алды. Халық Республикасының алғашқы жылдарынан бастап спорт дипломатияда маңызды рөл атқарды, көбінесе «Достық бірінші, бәсекелестік екінші» деген ұранды қолданды. Оқшауланған жылдары спортшылар ҚХР азаматтарының шетелге сапар шегуге рұқсат алған санаулы тобының ішінде болды. 1971 жылдың 10 сәуірінде команда мен онымен бірге келген журналистер 1949 жылдан бері Қытай астанасына аяқ басқан алғашқы ресми американдық делегациясы болды. Бұл сапар американдық журналистиканың Қытайға оралуын да білдірді, американдық тілшілер ҚХР құрылғаннан кейін көп ұзамай елден қуылды, ал американдық тілшілерді шақыруға жасалған бұрынғы әрекет АҚШ президенті Дуайт Д. Эйзенхауэрден кері қайтарылды. Кездесуге АҚШ-Қытай қатынастары жөніндегі Ұлттық комитет көмектесті. Америкалық үстел теннисі ойыншыларына сапар жасауға рұқсат берілуінен бұрын, он бір америкалық маоистік саяси бағыт ұстанған «Қара пантералар» партиясының мүшелері екенін мәлімдегендіктен, бір аптаға ҚХР-ға жіберілді. Сенатор Юджин Маккарти сияқты жоғары лауазымды американдық азаматтар 1968 жылғы президенттік сайлаудан кейін Қытайға баруға қызығушылық танытса да, тіпті олардың лауазымына қарамастан сапарды ұйымдастыра алмады. АҚШ үстел теннисі командасымен бірге Қытайға барған Тим Богганның «АҚШ үстел теннисінің тарихы» кітабында олардың Қытайдан шақыруына үш оқиға себеп болған болуы мүмкін екені айтылады. Халықаралық үстел теннисі федерациясының президенті Уэльс азаматы Х. Рой Эванс 31-ші Дүниежүзілік үстел теннисі чемпионатына дейін Қытайға барып, Қытайдың Мәдени революциядан кейін халықаралық спорттық іс-шаралар арқылы әлеммен байланысқа түсуі керектігін Қытай емес спорттық органдарға және премьер Чжоу Эньлайға ұсынды. Сонымен қатар, 1956 жылы аралас жұптар бойынша әлем чемпионы және АҚШ ашық турнирінде әйелдер арасында 9 рет жеңімпаз болған американдық ойыншы Леа «Мисс Пинг» Нойбергер сол кезде Қытайға шақырылған Канаданың үстел теннисі командасымен бірге сапар шегіп жүрді. Қытай Лия Нойбергердің виза алу өтінімін дипломатиялық түрде мақұлдап, оны американдық командаға да берді. Үшінші оқиға, мүмкін ең ықтимал себеп, американдық ойыншы Глен Коуэн мен үш мәрте әлем чемпионы және көптеген басқа үстел теннисі жарыстарының жеңімпазы Чжуан Цзедунның күтпеген, бірақ әсерлі кездесуі болды. Чжуан Цзедун бұл оқиғаны 2007 жылы USC U.S. China Institute-те өткен баяндамасында сипаттады. Кездесуге әкелген оқиғалар Глен Коуэннің командалық автобусын бір күні Нагояда 31-ші Үстел теннисі әлем чемпионатында жаттығудан кейін жіберіп алуынан басталды. Коуэн қытайлық ойыншы Лян Гэляңмен 15 минут жаттығудан кейін жапондық шенеуніктер келіп, жаттығу алаңын жабуды талап етті. Коуэн қытайлық команданы алып баратын автобусқа отырды, олардың көпшілігі оған күдікпен қарады. Алайда қытайлық ойыншы Чжуан Цзедун Коуэннің қолын қысып, онымен аудармашы арқылы сөйлесіп, Ханчжоудың әйгілі өнімі Хуаншань тауларының жібек экран суретін сыйлады. Коуэн бір нәрсесін қайтарып бергісі келді, бірақ ол өз қалтасынан тек тарақ таба алды. Америкалық адам тартыншақтап: «Мен сізге тарақ бере алмаймын. Мен сізге бірдеңе бергім келеді, бірақ бере алмаймын». Бұл әлем чемпионаты Қытайдың алты жылдық үзілістен кейін қайтадан қатысуын білдірді. Қытайлық команда мен Коуэн автобустан түскенде, оларды бақылап жүрген журналистер суретке түсірді. 1960 жылдардың саяси ахуалында Коммунистік Қытайдың спортшысымен АҚШ спортшысының кездесуі көпшіліктің назарын аударды. Өзін хиппи деп атаған Коуэн Жуанға келесі күні қызыл, ақ және көк түстегі бейбітшілік туын және The Beatles әнінен алынған «Let It Be» деген сөздері жазылған футболка сыйлады. Бір журналист Коуэннен: «Коуэн мырза, Қытайға барғыңыз келе ме?» деп сұрады. «Мен бұрын көрмеген елдерді көргім келеді: Аргентина, Австралия, Қытай, кез келген елді көргім келеді», - деді ол. «Бірақ Қытай туралы не деуге болады? Сізге де сонда баруға қызығушылық бар ма?» - деді журналист. «Әрине», - деді Глен Коуэн. 2002 жылы тележүргізуші Чен Луюмен сұхбаттасқанда Чжуан Цзедун оқиғаның көбірек жайын былай деді: «Автобуста 15 минут жүрдім, мен 10 минут ойланбай қалдым. Мен «Америка империализмі құрып кетсін!» деген ұранмен өстім... Мәдени революция кезінде тап күресінің жіптері бұрынғыдан да бекітілді, мен өзімнен-өзім сұрап тұрдым: «Дұшпаныңмен бірдеңе жасау дұрыс па?» Чжуан төраға Мао Цзэдунның 1970 жылы Ұлттық күнінде Тяньаньмэнь алаңында Эдгар Сноумен кездесіп, Қытай енді американ халқына үміт артуы керек екенін айтқанын еске алды. Чжуан өз қалтасын қарап, алдымен бірнеше түйреуіштерді, Маоның суреті бар белгілерді, жібек орамалдарды және жанкүйерлерді қарады. Бірақ олардың жақсы сыйлық екенін сезінбеді. Соңында ол Хуаншань тауларының жібек суретін таңдады. Келесі күні көптеген жапондық газеттер Чжуан Цзедун мен Глен Коуэннің суреттерін жариялады. Қытайдың Сыртқы істер министрлігі АҚШ үстел теннисі командасы Қытайға баруға шақырылуына үміттенеді деген есепті алғаннан кейін, әдеттегідей өтінішті қабылдамады. Чжоу Эньлай мен Мао Цзэдун бастапқыда бұл шешіммен келісті, бірақ Мао Цзэдун Коуэннің суретін Reference News газетінде көргеннен кейін (бұл газет жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкерлерге ғана қол жетімді болды) АҚШ үстел теннисі командасын шақыруға шешім қабылдады. Мао Цзэдунның: «Бұл Чжуан Цзедун үстел теннисін ғана емес, сыртқы істерде де жақсы, оның саяси ойлау қабілеті бар» деген сөздері айтылды. 1971 жылдың 10 сәуірінде тоғыз американдық ойыншы, төрт шенеунік және екі жұбайлас Гонконгтан Қытай материгіне көпірден өтіп, 11-17 сәуір аралығында көңілді матчтар ойнап, Ұлы Қытай қабырғасы мен Жазғы сарайды аралап, балет көрді. Сапар барысында АҚШ Қытай Халық Республикасының валюталық бақылауын жеңілдетті.
The U. S. Table Tennis team was in Nagoya, Japan in 1971 for the 31st World Table Tennis Championships on April 6 when they received an invitation to visit China. From the early years of the People's Republic, sports had played an important role in diplomacy, often incorporating the slogan "Friendship First, Competition Second". During the isolationist years, athletes were among the few PRC nationals who were allowed to travel overseas. On April 10, 1971, the team and accompanying journalists became the first official American delegation to set foot in the Chinese capital since 1949. The trip also marked the return of American journalism to China, American reporters having been ousted shortly after the founding of the PRC and a prior effort to invite American reporters having been rebuffed by U. S. President Dwight D. Eisenhower. The meeting was facilitated by the National Committee on United States – China Relations. Prior to the visit by the American table tennis players, eleven Americans were admitted into the PRC for one week because they all professed affiliation with the Black Panther Party, which followed a Maoist political line. This was unusual, given that high profile American citizens such as Senator Eugene McCarthy expressed interest in visiting China after the 1968 presidential election, but even he could not have a trip arranged for him despite his office. According to History of U. S. Table Tennis by Tim Boggan, who went to China along with the U. S. Table Tennis Team, three incidents may have triggered their invitation from China. Welshman H. Roy Evans, then President of the International Table Tennis Federation, claimed that he visited China prior to the 31st World Table Tennis Championship and suggested to non Chinese sports authorities and Premier Zhou Enlai that China should take steps to get in contact with the world through international sport events after the Cultural Revolution. Furthermore, the American player Leah "Miss Ping" Neuberger, the 1956 World Mixed Doubles Champion and nine time U. S. Open Women's Singles Champion, was traveling at the time with the Canadian Table Tennis Team that had been invited by China to visit the country. China diplomatically extended its approval of Leah Neuberger's application for a visa to the entire American team. The third incident, perhaps the most likely trigger, was the unexpected but dramatic meeting between the American player Glenn Cowan and the Chinese player Zhuang Zedong, a three time world champion and winner of many other table tennis events. Zhuang Zedong described the incident in a 2007 talk at the USC U. S. China Institute. The events leading up to the encounter began when Glenn Cowan missed his team bus one afternoon after his practice in Nagoya during the 31st World Table Tennis Championship. Cowan had been practicing for 15 minutes with the Chinese player, Liang Geliang, when a Japanese official came and wanted to close the training area. Cowan boarded a shuttle bus carrying the Chinese team, most of whom treated him with suspicion. Chinese player Zhuang Zedong, however, shook Cowan's hand, spoke to him through an interpreter and presented him with a silk screen portrait of Huangshan Mountains, a famous product from Hangzhou. Cowan wanted to give something back, but all he could find from his bag was a comb. The American hesitantly replied, "I can't give you a comb. I wish I could give you something, but I can't." This World Table Tennis Championships marked the return of China's participation after a six year absence. When the Chinese team and Cowan walked off the bus, journalists who were following the Chinese team took photographs. In the political climate of the 1960s, the sight of an athlete of Communist China with an athlete of the United States was sure to garner attention. As a self described hippie, Cowan presented Zhuang with a T shirt with a red, white and blue peace emblem flag and the words "Let It Be," lyrics from a song by The Beatles, on the following day. When a journalist asked Cowan, "Mr. Cowan, would you like to visit China? ", he answered, "Well, I'd like to see any country I haven't seen before Argentina, Australia, China, Any country I haven't seen before." "But what about China in particular? Would you like to go there?" "Of course," said Glenn Cowan. During an interview in 2002 with the TV personality Chen Luyu, Zhuang Zedong told more of the story: "The trip on the bus took 15 minutes, and I hesitated for 10 minutes. I grew up with the slogan 'Down with the American imperialism!' And during the Cultural Revolution, the string of class struggle was tightened unprecedentedly, and I was asking myself, 'Is it okay to have anything to do with your No. 1 enemy?'" Zhuang recalled remembering that Chairman Mao Zedong met Edgar Snow on the Rostrum of Tiananmen on the National Day in 1970 and said to Snow that China should now place its hope on American people. Zhuang looked in his bag and first went through some pins, badges with Mao's head, silk handkerchiefs, and fans. But he felt these were not decent enough to be a good gift. He finally picked the silk portrait of Huangshan Mountains. On the following day, many Japanese newspapers carried photographs of Zhuang Zedong and Glenn Cowan. When the Chinese Department of Foreign Affairs received a report that the U. S. Table Tennis Team hoped to get invited to visit China, the department declined as usual. Zhou Enlai and Mao Zedong initially agreed with the decision, but when Mao Zedong saw the news with Cowan in Reference News, an internal newspaper accessible only to high ranking government officials, he decided to invite the U. S. Table Tennis Team. It was reported that Mao Zedong said, "This Zhuang Zedong not only plays table tennis well, but is good at foreign affairs, and he has a mind for politics." On April 10, 1971, nine American players, four officials, and two spouses stepped across a bridge from Hong Kong to the Chinese mainland and then spent their time during April 11–17 playing fun matches, touring the Great Wall and Summer Palace, and watching a ballet. During the visit the U. S. relaxed currency controls on the People's Republic of China.
Реакциялар
Америкалық ойыншылардың бірі Глен Коуэн АҚШ-қа оралғаннан кейін журналистерге қытайлықтар американдықтарға өте ұқсас екенін айтты. Ол былай деді:
Upon his return to the United States, one of the American players, Glenn Cowan, told reporters that the Chinese were very similar to people in the U. S. He said:
«Адамдар біз сияқты. Олар нағыз, шынайы, сезімі бар адамдар. Мен достар таптым, жақын достар таптым. Ел Америкаға ұқсас, бірақ соған қарамастан өте ерекше. Ол әдемі. Оларда Ұлы Қытай Қабырғасы бар, сол жақта далалар жатыр. Ежелгі сарайлар, саябақтар, өзендер, аруақтар және түрлі-түрлі жануарлар бар. Елдің оңтүстігі мен солтүстігі арасында айырмашылық бар. Халықтың бірлігі күшті. Олар Маоизмге шын сенеді. Пинг-понг дипломатиясы сәтті аяқталды және АҚШ пен ҚХР арасындағы қарым-қатынасты жаңаруға мүмкіндік берді, нәтижесінде АҚШ 1971 жылдың 10 маусымында Қытайға қатысты эмбаргоны жойды. 1972 жылдың 28 ақпанында президент Никсон мен Генри Киссинджердің Шанхайға сапары барысында АҚШ пен ҚХР арасында Шанхай коммюникесі жарияланды. Коммюникеде екі елдің де қарым-қатынастарын қалыпқа келтіру үшін бірлесіп жұмыс істейтіні атап өтілді.»
The people are just like us. They are real, they're genuine, they got feeling. I made friends, I made genuine friends, you see. The country is similar to America, but still very different. It's beautiful. They got the Great Wall, they got plains over there. They got an ancient palace, the parks, there's streams, and they got ghosts that haunt; there's all kinds of, you know, animals. The country changes from the south to the north. The people, they have a, a unity. They really believe in their Maoism. Ping pong diplomacy was successful and resulted in opening the U. S. PRC relationship, leading the U. S. to lift the embargo against China on June 10, 1971. On February 28, 1972, during President Nixon and Henry Kissinger's visit to Shanghai, the Shanghai Communiqué was issued between the U. S. and the PRC. The Communiqué noted that both nations would work towards the normalization of their relations.
Никсонның сапарына жауап
Ричард Никсонның сапарынан екі ай өткен соң, Чжуан Цзедун 1972 жылғы 12-30 сәуірде қытайлық үстел теннисі делегациясының басшысы ретінде АҚШ-қа келді. Ерекшелігі, 1972 жылғы 17 сәуірде қытайлық делегация Мэриленд университетінің (Колледж-Парк) студенттерінен құралған командамен университеттің Коул-филд-хаус стадионында кездесті. Президенттің қызы Трисия Никсон Кокс көрермендер қатарында болды. Сапар жоспарына Канада, Мексика және Перу да кірді. "Пинг-понг дипломатиясын" қолдануға жасалған тыраштандырулар әрқашан сәтті аяқталмады. Мысалы, 1971 жылғы қазан айында Бүкіл Индонезия үстел теннисі қауымдастығы (PTMSI) Қытайдың шақыруын қабылдаудан бас тарды, себебі ҚХР-дың ұсынысын қабылдау республиканың беделін көтере түседі деп мәлімдеді. Американдық ойыншылар мен журналистер Қытайда пайда болғаннан кейін кеңестік спортшылар мен журналистердің Қытайға келмеуі, екі елдің де КСРО-ға деген тең жағымсыз көзқарасын білдірген болуы мүмкін деген пікір бар.
Two months after Richard Nixon's visit, Zhuang Zedong visited the U. S. as the head of a Chinese table tennis delegation, April 12–30, 1972. Notably, the Chinese delegation played a team of University of Maryland, College Park students at the university's Cole Field House on April 17, 1972. The president's daughter Tricia Nixon Cox was in the stands. Also on the itinerary were Canada, Mexico and Peru. Efforts to employ "ping pong diplomacy" were not always successful, such as when the All Indonesia Table Tennis Association (PTMSI) refused China's invitation in October 1971, claiming that accepting the PRC's offer would improve the PRC's reputation. Because neither Soviet athletes nor journalists appeared in China following the appearance of the American players and journalists, one speculation is that the act showed the equal scorn of both countries towards the USSR.
1991 жылғы Корея құрамасы
Пинг-понг дипломатиясының тағы бір мысалы 1991 жылы Жапонияның Чиба қаласында өткен үстел теннисі әлем чемпионатында болды, онда Корея соғысынан кейін алғаш рет біріккен корейлік команда бірге ойнады. Бұл біріккен команданы құруға алып келген дипломатиялық күш-жігерді Халықаралық үстел теннисі федерациясының президенті Ичиро Огимура басқарды. Чемпионат алдында Огимура Оңтүстік Кореяға 20 рет барып, Солтүстік Кореяға 15 рет барып, Корея түбегінен біріккен команда құруды өтінді. Огимура сонымен қатар Нагано, Нагаока және Чиба қалаларында бірлескен оқу лагерьлерін құру үшін жергілікті жапон үкімет басшыларымен жұмыс істеді және Солтүстік Корея мен Оңтүстік Кореяның «Корея» біріктірілген атауымен бәсекелесуі үшін ITTF-тан келісім алды. Корей командасы Корея түбегін көк түспен бейнелейтін ақ ту астында ойнады және Солтүстік немесе Оңтүстік Кореяның ұлттық әнұранының орнына корей халық әні – Арирангты пайдаланды. Бұл жарыста корей командасы бір алтын, бір күміс және екі қола медаль жеңіп алды. Осыдан кейін осы әрекет қайталанып келеді. 2018 жылғы командалық үстел теннисі әлем чемпионатында екі Корея жеке командалармен жарысқа қатысты, бірақ әйелдер турнирінің ширек финалында бір-біріне қарсы шыққанда, жартылай финалға бірлескен команданы қою үшін келіссөздер жүргізді.
Another example of Ping Pong Diplomacy occurred during the 1991 World Table Tennis Championships in Chiba, Japan, where a unified Korean team played together for the first time since the Korean War. The diplomatic efforts leading to the formation of this unified team were led by then International Table Tennis Federation President, Ichiro Ogimura. Prior to the championships, Ogimura visited South Korea 20 times and traveled to North Korea 15 times to plead for a unified team from the Korean peninsula. Ogimura also worked with local Japanese government heads to create joint training camps in the cities of Nagano, Nagaoka and Chiba, and secured agreement from the ITTF for North Korea and South Korea to compete under the unified name of “Korea”. The Korean team played under a white flag depicting the Korean peninsula in blue and used the Korean folksong, Arirang, rather than the national anthem of either the North or the South. The competition saw the Korean team win one gold medal, one silver and two bronze medals. This action has since been repeated. At the 2018 World Team Table Tennis Championships, the two Koreas entered separate teams in the competition but, when they were paired against each other at the quarter final of the women's event, they negotiated instead to field a joint team for the semi final.
Мұра
Пинг-понг дипломатиясы Қытай мен АҚШ қарым-қатынасы аясында халық дипломатиясының ең көрнекті мысалына айналды. 1988 жылы үстел теннисі Олимпиадалық спорт түрі болып қабылданды. Пинг-понг дипломатиясы 1994 жылғы "Форрест Гамп" фильмінде айтылды. Шаянда жарақат алғаннан кейін Форрест осы спортқа қабілетті екенін көрсетеді және АҚШ армиясының командасына қосылып, ақырында Қытай командаларымен достық турда жарысады. 2011 жылдың 8 шілдесі күні Калифорния штатының Йорба-Линда қаласындағы Ричард Никсон президенттік кітапханасы мен мұражайында үш күндік пинг-понг дипломатиясы шарасы өтті. 1971 жылғы Қытай және Америка пинг-понг командаларының алғашқы құрамындағы мүшелер қатысып, қайтадан жарысты.
Ping pong diplomacy became one of the most prominent examples of people's diplomacy in the context of China United States relations. In 1988, table tennis became an Olympic sport. Ping pong diplomacy was referenced in the 1994 film Forrest Gump. After suffering injuries in battle, Forrest develops an aptitude for the sport and joins the U. S. Army team—eventually competing against Chinese teams on a goodwill tour. During the week of July 8, 2011, a three day ping pong diplomacy event was held at the Richard Nixon Presidential Library and Museum in Yorba Linda, California. Original members of both the Chinese and American ping pong teams from 1971 were present and competed again.