Британдық York түкiлiсi – 1922 Вашингтон келісiмiмен салынған ауыр крейсерлер. Қаржы тапшылығынан тек 2 кеме салынды. Тарихы, ерекшелiктерi туралы бiлiңiз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық ауыр крейсерлер класы
Class of British heavy cruisers
Йорк класы – 1922 жылғы Вашингтон теңіз келісімінің шарттары бойынша Корольдік теңіз флоты үшін салынған екінші және соңғы ауыр крейсерлер класы. Олар, негізінен, алдыңғы кластан кішірейтілген нұсқалар болды, 1920 жылдардың соңындағы шектеулі қорғаныс бюджеттеріне байланысты көбірек крейсерлер салуға мүмкіндік беру үшін. Бастапқыда осы кластағы жеті кеме салу жоспарланған, бірақ ақырында тек екеуі ғана салынды – 1927 жылы жаратылған, және 1928 жылы жаратылған. Эксетердің сыртқы түрі Йорктен өзгеше болды, себебі оның дизайнында кейінірек өзгерістер енгізілді. Қалған кемелер бюджет қысқартуларына байланысты кейінге шегерілді, содан кейін 1930 жылғы Лондон теңіз келісімінен кейін Корольдік теңіз флоты 6 дюймдік зеңбіректермен жабдықталған, көбірек, бірақ кішігірім крейсерлер салу арқылы крейсерлік қажеттіліктерін қанағаттандыруға шешім қабылдады. Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы жылдары екі кеме де белсенді қызмет етті, бірақ Эксетердің карьерасы ерекше болды. Эксетер Плата өзені шайқасына қатысып, неміс рейдтік крейсері «Адмирал Граф Шпееге» қарсы күресті, ауыр зақымдар алды, бірақ кейін жөнделіп, модернизацияланды. 1941 жылдың соңында Тынық мұхитына конвойды сүйреп әкелді, Жава теңізі шайқасында қайтадан ауыр зақымдар алды, содан кейін бірнеше күннен кейін төрт жапондық ауыр крейсерлермен ұсталды және жойылды. Йорк 1941 жылы Криттегі Суда шығанағында итальяндық MT катерлерімен батырылды, 1952 жылы судан көтеріліп, Италияға сүйреліп әкелінді, онда оны металлға тапсырды.
The York class was the second and final class of heavy cruisers built for the Royal Navy under the terms of the 1922 Washington Naval Treaty. They were essentially a reduced version of the preceding , scaled down to enable more cruisers to be built from the limited defence budgets of the late 1920s. It was initially planned to build seven ships of this class, though in the end only two were constructed—, started in 1927, and , started in 1928. Exeter differed in appearance from York because of late changes in her design. The remaining ships were delayed due to budget cuts, and then following the London Naval Treaty of 1930 the Royal Navy decided its cruiser needs were best met by building a greater number of yet smaller cruisers with 6–in guns. While both ships served extensively in the first few years of the Second World War, it was Exeter that had the more notable career. Exeter took part in the Battle of the River Plate against the German raider German cruiser Admiral Graf Spee, and was badly damaged, though later she was repaired and modernized. She escorted a convoy to the Pacific in late 1941, and was again heavily damaged in the Battle of the Java Sea, then caught and overwhelmed a few days later by four Japanese heavy cruisers. York was sunk in Suda Bay, Crete, by Italian MT boats in 1941, and was raised in 1952 and towed away to be scrapped in Italy.
Дизайн
Корольдік флотқа Вашингтон келісімдері шегінде мүмкін болатын ең ірі конструкциядан кішірек крейсерлер қажет болды, осылайша 1920-ші жылдардағы Ұлыбританияның қатаң қорғаныс үнемдеу шараларында көбірек кемелер салуға болар еді. 1925 жылдан бастап Корольдік флот "B класты" крейсерлерді жоспарлады (мысалы, "Конти" сияқты A кластың 10 000 тонналық крейсерлерінен өзгеше).
The Royal Navy had a need for smaller cruisers than the , the largest design possible under the Washington limits, in order that more could be built under the strict defence economies of 1920s Britain. From 1925 the Royal Navy planned a "Class B" cruiser (as against the 10,000 ton cruisers of Class A, such as the Counties.)
Қорғау
Йорк класының бронясы алдыңғы County класының ауыр крейсерлеріне қарағанда сәл нашар болды, оның құрамында 2 метрлік негізгі белдеу және жоғарғы жиегінде біріктірілген броньды төменгі палуба болды. Оқ-дәрі сақтау кеңістіктерінде белдеу қалыңдығы , ал броня белдеуден жоғары созылып, оқ-дәрі сақтау кеңістігінің қақпағын құрады. Мұнаралардың алдыңғы және үстіңгі беттеріне , бүйірлеріне және артқы жағына броня жабылды, ал мұнаралар орналасқан барбеттерде броня болды. Хабар тарату станциясы да 1 дюймдік бронямен жабылған. "Эксетер" 50 градусқа дейін көтерілуге шектелген, өңделген Mark II* орнатуын пайдаланды. Екінші деңгейдегі қару-жарақ төрт QF Mark V және екі 2 фунттық зеңбіректерден тұрды. Екі үштік торпедалық аппараттар орналастырылды. Бұл County класына ұқсас болды, бірақ York класы тар корпус болғандықтан екі торпедалық аппаратқа аз болды.
The armour of the York class was slightly inferior to the preceding County class heavy cruisers, which included a , 8 feet (2 m) main belt and an armoured lower deck joining at its top edge. Over the magazine spaces, the belt thickened to , and the armour extended above the belt, with a magazine crown The turrets had armour to the face and crown, on sides and rear, and the barbettes on which the turrets sat had armour. The transmitting station was also covered by 1 inch armour. Exeter used a modified Mark II* mounting, limited to 50 degrees elevation. The secondary armament consisted of four QF Mark V guns and two 2 pounder guns. Two triple torpedo tubes were carried. This was similar to the County class, with the exception that the Yorks carried two fewer torpedo tubes, because of the narrower beam.
Сыртқы келбеті
Журналдағы өзгерістердің нәтижесінде және түтіктерді көпірден алыс ұстау үшін, тек екі түтік қажет болды; алдыңғы қазандық бөлмесінен шығатын түтін үлкен алдыңғы түтікке жиналды. Бұл Йорк қаласында көпірден түтін газдарын тазарту үшін бұрылып орнатылды, бірақ Эксетерде көпірдің өзгертілген дизайны мен кеңейтілген түтіктердің арқасында тік болды. Сыртқы түрінің біртектілігін сақтау үшін Йорк шағылған мачталарды, ал Эксетер тік мачталарды қолданды. Йорктің "B" мұнарасынан біршама алыс орналасқан, Каунтилердегідей биік "платформа" стиліндегі көпірі болды. Бұл мұнара төбесіне катапульт пен гидроұшақ орнату ниетімен жасалған, ол үшін кеңістік қажет болды және алдына көру үшін биік көпір қажеттілігі туды. Алайда, мұнара шатыры осы катапультті көтеруге жеткіліксіз болғандықтан, ол ешқашан орнатылмады. Эксетер екі жылдан кейін тапсырылды және бұл фактіні ескере отырып, көпір қайта жобаланды – төмендетілді, алға жылжытылды және толығымен жабылды, кейіннен басқа кластарда да көрінгендей. Йорк ақырында түтіктердің арасында айналатын катапульт алды, ал Эксетерде сол жерде екі бекітілген катапульт болды, олар алға қарай және орта сызықтан бұрышталып атып тұрды. Ұшақты құтқаруға арналған кран оң жаққа орналастырылды және Йоркке бастапқыда бір Fairey Seafox (Эксетерде екі), ал кейін Эксетерде екі Supermarine Walrus тасымалдауға болады. Каунтилермен салыстырғанда, Йорк таза салмағы 1750 тоннаға азайды, бірақ 250 000 фунт стерлингке бағаны төмендету және 50 адамдық жұмыс күшін азайту – бұл тиімсіз үнемдеу болды.
As a result of the magazine changes, and to keep the funnels distant from the bridge, only two funnels were required; the forward boiler room uptakes trunked up into a large fore funnel. This was raked in York to clear the flue gases from the bridge, but was straight in Exeter owing to an altered bridge design and more extensive trunking. To maintain homogeneity of appearance, York stepped raked masts and Exeter vertical ones. York had a tall "platform" style bridge as seen in the Counties, which was somewhat distant from 'B' turret. This was because it had been intended to fit a catapult and floatplane to the roof of the turret, which needed clearance distance and required a tall bridge to provide forward view. The roof of the turret, however, was not sufficiently strong to carry this catapult and it was never fitted. Exeter was ordered two years later and the bridge was redesigned in light of this, being lower, further forward and fully enclosed, as later seen in the and classes. York eventually received a rotating catapult amidships behind the funnels, and Exeter had a fixed pair in the same location, firing forwards and angled out from the centreline. A crane for recovery was located to starboard and one aircraft could be carried on York, initially a Fairey Seafox (two on Exeter) and later, on Exeter, two Supermarine Walrus. Compared to the Counties, the Yorks saved 1,750 tons in net weight, but the reductions in cost of £250,000 and manpower of 50 was something of an uneconomical saving.
Нью-Йорк
Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанға дейін Йорк соғыстар аралығында әртүрлі бейбіт уақыттағы патрульдік міндеттерді орындады. Ол конвойлерді сүйемелдеуге қатысты, содан кейін тұтқындалу алдында өзін-өзі батырған неміс блокадасын бұзушысы «Скагерракты» тоқтатып, ұстады. Йорк Пассеро мүйісі шайқасына тікелей қатыспаса да, ол шайқастан кейін мүгедек және тастап кетілген итальяндық эсминец «Артиглиерені» батыруға қатысты. «Экзетерге» бірнеше 283 мм (11,1 дюйм) снарядтар тиді, осының салдарынан кеме қатты қисайды, тек қана 203 мм (8 дюйм) қарулы мұнарасы ғана жұмыс істеді, сондай-ақ оның торпедалық экипаждардың жартысы, барлау ұшағы мен байланыс жүйелері жойылды. Екі күннен кейін «Экзетер» USS Pope және HMS Encounter эсминецтерімен бірге «Хагуромен» қайта кездесті, оған «Начи», «Мьоко» және «Ашигара» үш әпкесі де қолдау көрсетті. «Экзетерге» көптеген 203 мм (8 дюйм) снарядтар тиді, алғашқысы оның қалған қозғалтқыштарын жарып, кемені тоқтатып қойды, нәтижесінде ол батырылды. Ол сағат 13:30-да суға батты.
York saw various peacetime patrol duties during the interwar period, before partaking in World War II. She saw convoy escorting duties, before intercepting the German blockade runner Skagerrak, who scuttled herself before she could be captured. Although York did not directly participate in the Battle of Cape Passero, she partook in the aftermath of the engagement where she sank the disabled and abandoned Italian destroyer Artigliere. Several 283 mm (11.1 inch) shells from the pocket battleship slammed into Exeter, leaving her heavily listing and with only her aft 8 inch (203 mm) gun turret operational, as well as wiping out half of her torpedo crews, her spotting aircraft, and communication systems. Two days later, the crippled Exeter alongside the destroyers USS Pope and HMS Encounter ran into Haguro again, supported by her three sisterships, Nachi, Myōkō, and Ashigara. Exeter was hit by numerous 8 inch (203 mm) shells, the first of which blew up the rest of her engines and left her dead in the water, which resulted in her scuttling. She sank at 13:30.