Кіріспе

Американдық ғарышкер (1942 жылы туған)

Джон Элмер Блаха (26 тамыз 1942 жылы Сан-Антонио, Техас штатында туған) – АҚШ Әуе күштерінің отставкадағы полковнигі және бұрынғы NASA ғарышкері. Ол ғарыш кемелері мен "Мир" станциясына жасаған бес ғарыш сапарының қатысушысы. Блаха Миссури штатының Сент-Луис қаласының тұрғыны, Бренда И. Уолтерсқа үйленген. Олардың үш баласы бар.

Білім

Блаха 1960 жылы Вирджиния штатының Норфолк қаласындағы Гранби орта мектебін бітірді; 1965 жылы АҚШ Әуе күштері академиясынан инженерлік ғылымдар бакалавры дәрежесін алды; және 1966 жылы Пердью университетінен астронавтикалық инженерия бойынша ғылым магистрі дәрежесін алды.

Әуе күштері қызметі

Блаха 1967 жылы Аризона штатындағы Уильямс әуе күштері базасында ұшқыш қанаттарын алды. Кейіннен ол F-4, F-102, F-106 және A-37 ұшақтарын ұшатын операциялық ұшқыш болып тағайындалды (Вьетнамда 361 жауынгерлік миссияны орындады). 1971 жылы Калифорниядағы Эдвардс әуе базасындағы АҚШ Әуе-ғарыш зерттеуші пилоттар мектебінде оқыды және NF-104 зерттеу ұшағымен 104 400 фут биіктікке көтерілді. Бітіргеннен кейін, ол F-104 сынақ пилоттар мектебінде нұсқаушы ұшқыш болып қызмет етті, төмен көтерілу бұрышымен жақындау, жылдамдықпен ұшу, қасиеттері, тұрақтылық/бақылау және айналу ұшу сынақтарын жүргізу әдістемелерін оқытты. 1973 жылы ол Ұлыбританиядағы Боскомб Даундағы Ұшақ және қару-жарақ эксперименталды орталығында Корольдік әуе күштерімен жұмыс істейтін сынақ ұшқышы болып тағайындалды. Үш жылдық қызмет барысында ол SEPECAT Jaguar, Blackburn Buccaneer, BAE Hawk және BAC Jet Provost ұшақтарында тұрақтылық/бақылау, қасиеттері, айналу және қару жеткізу ұшу сынақтарын жүргізді. 1976 жылы АҚШ Әуе күштерінің Әуе командалық және штаб колледжіне қабылданды. Бітіргеннен кейін, ол Пентагондағы Әскери-әуе күштері штабының зерттеулер және талдау жөніндегі көмекші бастығы болып тағайындалды. Осы қызмет барысында ол F-15 Eagle және F-16 Fighting Falcon зерттеулерінің нәтижелерін Қорғаныс министрлігіне, Сыртқы істер министрлігіне және Конгресс штабына ұсынды.

NASA-ның

1980 жылы мамыр айында ғарышкер ретінде таңдалған Блаха бес ғарыш миссиясында барлығы 161 күн ғарышта болды. Бес ғарыш миссиясына қатысудан басқа, Блаха NASA ғарыш ұшу қауіпсіздігі комиссиясының төрағасы, Миссия басқару тобының ауа райы жөніндегі басшысы, ғарыш кемесімен байланыс жетекшісі және NASA ғарыш шаттлын жетілдіру комиссиясының мүшесі болып қызмет етті. Блаха сонымен қатар орбиталды дисплей (Head Up Display) жүйесін жобалауға, дамытуға және енгізуге жетекшілік етті. Ол сондай-ақ ұшу кезінде бірнеше негізгі қозғалтқыштардың істен шығуы жағдайында экипаждың аман қалу мүмкіндігін едәуір арттыратын, шұғыл тоқтату процедураларын әзірлеуге басшылық етті. Ол 34 түрлі ұшақта 7000 сағаттан астам ұшу тәжірибесіне ие және ғарыш кемелерінің жұмысы мен басқаруы туралы көптеген техникалық мақалалар жазды. Блаха 1997 жылдың қыркүйегінде NASA-дан зейнеткерлікке шығып, туған қаласы Сан-Антонио, Техасқа оралды, онда ол United Services Automobile Association компаниясының басқару тобына қосылды.

STS-29

STS 29 - НАСА-ның «Дискавери» ғарыш кемесімен жасалған ғарыш миссиясы. 1989 жылдың 13 наурызында Кеннеди ғарыш орталығының 39B ұшыру кешенінен ұшырылып, негізгі мақсаты – «Тректелген деректердік релелік спутнигі» (TDRS D) орбитаға шығару болды. Блаха STS 29 миссиясының пилоты болды, бұл оның тұңғыш ғарышқа сапары еді.

STS-33

STS 33 – НАСА ғарыш кеңістігіне "Дискавери" шаттлымен жасаған миссиясы. Шаттл 1989 жылдың 23 қарашасында 39B ұшыру алаңынан ұшырылды.