Кіріспе

Чикагодағы аудитория ғимараты Луис Салливан мен Данкмар Адлердің ең белгілі жобаларының бірі болып табылады. 1889 жылы салынған бұл ғимарат Оңтүстік Мичиган даңғылы мен Ида Б. Уэллс көшесінің солтүстік-батыс бұрышында орналасқан. Ғимарат кеңселер, театр және қонақ үйді қамтитын көп функциялы кешен ретінде жобаланған. Франк Ллойд Райт жас оқушы кезінде ғимараттың ішкі дизайнының кейбір бөлімдерін жасауға қатысқан. Аудитория театры – Аудитория ғимаратының бір бөлігі және ол 50 East Ida B. Wells Drive мекенжайында орналасқан. Бұл театр Чикаго азаматтық операсы мен Чикаго симфониялық оркестрінің алғашқы үйі болды. 1970 жылдың 17 сәуірінде ғимарат Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Бұған қоса, ол Чикаго тарихи Мичиган бульвары ауданының құрамына кіретін тарихи мүлік болып табылады. 1947 жылдан бері Аудитория ғимараты Рузвельт университетінің бөлігіне айналды.

Шығуы мен мақсаты

Чикаголық кәсіпкер Фердинанд Пек 1886 жылдың желтоқсанында Чикаго аудиториясы қауымдастығын құрды. Ол Нью-Йорктегі Метрополитен опера үйі сияқты мекемелермен бәсекелесетін әлемдегі ең үлкен, ең сәнді, ең қымбат театрды жасауды көздеді. Оның мақсаты – жоғары мәдениетті Чикагоның жұмысшы табына қолжетімді ету еді. Ғимарат құрамына кеңсе үйі мен жоғары санаттағы қонақ үй де кіруі тиіс болған. Пек Чикагоның көптеген іскер элиталарын өз жобасына тартып алды, олардың ішінде Маршалл Филд, Эдсон Кит, Мартин А. Райерсон, Чарльз Л. Хатчинсон және Джордж Пуллман бар еді. Қауымдастық ғимаратты жобалау үшін танымал сәулет фирмасы Данкмар Адлер мен Луис Салливанды шақырды. Сол кезде жас Фрэнк Ллойд Райт осы фирмада суретші болып жұмыс істеді, сондықтан ол да жобаға үлес қосуы мүмкін. Аудитория бизнесмендердің консорциумы үшін үлкен азаматтық опера театрын салу үшін салынды; экономикалық базаны нығайту үшін аудиторияны қонақ үй мен кеңсе блогымен қоршау туралы шешім қабылданды. Осылайша, Адлер мен Салливанға күрделі, көп функциялы ғимаратты жоспарлау тапсырылды. Мичиган даңғылына қарап тұрған, көлге ескератын қонақ үй (қазіргі Рузвельт университеті), ал кеңселер Уабаш даңғылының батыс жағына орналастырылды. Аудиторияға кіреберіс оңтүстік жағында, биік, он сегіз қабатты мұнараның астында орналасқан. Ғимараттың қалған бөлігі біркелкі он қабаттан тұрады және Ричардсонның Маршалл Филд дүкені сияқты ұйымдастырылған. Дегенмен, ішкі әрлеу толығымен Салливанға тиесілі, ал кейбір элементтері, олардың үздіксіз қисық сызықты, жапырақты мотивтері, еуропалық модерн сәулетінің ең жақын үлгілерінің бірі болып табылады.

Дизайн

Салливан мен Адлер жүк көтергіш сыртқы қабырғалары бар биік құрылысты жобалап, сыртқы келбетін ішінара Чикагоның тағы бір белгілі нысаны – Х.Х. Ричардсонның Маршалл Филд қоймасының дизайнымен үйлестірді. Аудитория сырттан ауыр әрі әсерлі ғимарат, және сол кезде оның мөлшеріндегі ғимараттар сирек кездесетін болғандықтан, көзге түсетін еді. Салынысы аяқталған кезде қаладағы ең биік және АҚШ-тағы ең ірі ғимарат болып саналды. Ғимараттың ең инновациялық ерекшеліктерінің бірі – инженер Пол Мюллермен бірлесіп Адлер жасаған алып сал негіз болды. Аудиторияның астындағы топырақ 30 метрден астам тереңдікте жұмсақ көк сазды құмнан тұрады, бұл дәстүрлі негіздерді салуды мүмкінсіз етті. Адлер мен Мюллер бір-бірімен кесілген теміржол таяқтарынан жасалған, бетонға кіріктірілген екі қабатты болат рельстермен жабылған, ал тұтас құрылым шайырмен қапталған жүзбелі табақшаны жобалады. Нәтижесіндегі сал ғимараттың ауыр сыртқы қабырғаларының салмағын кең аумаққа таратып берді. Дегенмен, салыстырмалы түрде жеңіл ішкі қабырғаларға қарағанда сыртқы қабырғалардың салмағы бір ғасыр ішінде салдың деформациясына әкелді, және бүгінде ғимараттың кейбір бөліктері 29 дюймге дейін шөгіп кеткен. Бұл ауытқу театр вестибюлінде анық көрінеді, мұнда мозаикалық еден сыртқы қабырғаларға жақындаған сайын айқын көлбеуге ие болады. Бұл шөгу нашар инженерлік шешімдердің нәтижесі емес, құрылыс барысында жобаға енгізілген өзгерістердің салдары. Алғашқы жоспарда сыртқы қабырғалар жеңіл терракоттамен жабылатын болған, бірақ негіздер салынып біткеннен кейін тасқа ауыстырылды. Шөгудің көп бөлігі құрылыс аяқталғаннан кейін он жыл ішінде болды, және бір кезде еденді тегістеу үшін ішкі тіректерді қысқарту жоспары болған, бірақ ол іске асырылмады. Ғимараттың ортасында 4300 орындық аудитория орналасқан, ол бастапқыда негізінен Гранд Опера спектакльдерін қоюға арналған. Пектің демократиялық идеалдарына сәйкес, аудитория барлық орындықтардан жақсы көрініс пен акустиканы қамтамасыз ету үшін жобаланған. Бастапқы жоспарларда ложалар болған жоқ, және олар жоспарға қосылғанда, ең қолайлы орындарға орналастырылмады. Орталық кеңістікті қоршаған ғимаратқа 1890 жылы 136 кеңсе және 400 бөлмелі қонақ үй қосылды, олардың мақсаты операны қаржылық тұрғыдан қолдау көрсету үшін жеткілікті кіріс табу болды. Аудитория ғимараты коммерциялық мақсатта салынбағанмен, Пек оның өзін-өзі қамтамасыз етуін қалады. Офистер мен қонақ үйден түсетін кірістер билет бағасын қолжетімді етуге мүмкіндік беруі тиіс еді. Бірақ шындығында, қонақ үй де, кеңсе ғимараты да бірнеше жыл ішінде пайдасыз болып қалды.

Кейінгі қолданылуы

1887 жылы 5 қазанда президент Гровер Кливленд Аудитория ғимаратының негізін салды. 1888 жылы Республикалық ұлттық конвенция Бенджамин Харрисонды президенттікке кандидат ретінде ұсынған, жартылай дайын ғимаратта өтті. 1889 жылы 9 желтоқсанда президент Бенджамин Харрисон ғимаратты салтанатты түрде ашты, ал опера әншісі Аделина Патти "Home Sweet Home" әнін зор қошаметпен орындады. Адлер & Салливан компаниясы да Аудитория мұнарасының 16 және 17-ші қабаттарында кеңселер ашты. Чикаго симфониялық оркестрі 1891 жылы 16 қазанда алғашқы концертін берді және 1904 жылы Оркестр залына көшкенге дейін Аудитория театрында өнер көрсетті. 1967 жылы 31 қазанда Аудитория театры қайта ашылды және 1975 жылға дейін Аудитория рок-музыка орталығы ретінде қызмет етті. Басқа да танымал топтардың ішінде Grateful Dead 1971 жылдан 1977 жылға дейін он рет сахнаға шықты. The Doors та 1969 жылы 14 маусымда әнші Джим Моррисон тұтқындалғаннан кейін Аудитория ғимаратында алғашқы концертін өткізді. 1975 жылы АҚШ Ішкі істер министрлігі оны Ұлттық тарихи ескерткіш деп жариялады. Ғимарат алғашқы орталықтандырылған кондиционерлік жүйемен және толығымен шамдармен жарықтандырылған театр ретінде танымал болды. 2001 жылы Дэниел П. Коффи және Ассошиатс компаниясы EverGreene Architectural Arts компаниясымен бірлесіп Аудитория театрын қалпына келтіру жұмыстарын бастады, театрды түпнұсқа түстері мен әрлеуіне қайтару мақсатында. 2015 жылдың 30 сәуірінде Ұлттық футбол лигасы 2015 жылғы NFL драфтын Аудитория театрында өткізді, лига 50 жылдан бері Чикагода жыл сайынғы драфтын өткізген алғашқы рет.