Кіріспе

Сикх әнұрандары

Гурбани (айтылуы: , әліпбиі. the Guru's words) – сикхтердің көп қолданатын термині. Бұл термин сикх гурулары мен Гуру Грант Сахибтің басқа авторларының түрлі шығармаларын білдіреді. Жалпы алғанда, сикхтердің орталық кітабы – Гуру Грант Сахибтегі әндер Гурбани деп аталады. Амритхари сикхтер арасында Дасам Гранттан Тав Прасад Савайе және Чаупай сияқты Нитнем ретінде оқылатын кейбір мәтіндер де Гурбани саналады. Ади Грант кітабында Гурбани – Жоғары Құдайдан тікелей келген үн, ал мәтін – осы үннің адамзат тілі мен жазуындағы жазылған түрі. Оны «Гуру Бани» деп те атайды. Гурбани – Сикхтің түсінуі тиіс және олар арқылы жоғарғы мәртебеге жете алатын Бастапқы Құдай мен жанның қасиеттерін түсіндіреді. Сикх тарихына қатысты жазбалар, Сикх гурулары мен басқа сикхтердің авторлығымен жазылған нақты емес жазбалар немесе апокрифтік шығармалар Гурбани деп есептелмейді және олар Качи Бани (ਕੱਚੀ ਬਾਣੀ; бұрмаланған өлеңдер деген мағынада) деп аталады.

Этимология

Гурбани екі сөзден тұрады: "Гур" және "Бани". Гур контекстке байланысты бірнеше мағынаға ие. Гуру Грант Сахибта "Гур" гимн мағынасына сәйкес түрлі мағыналарда қолданылады. Гурдың ең көп қолданылатын мағыналары – даналық және ішкі саналы ой (Читта немесе Антар Атма деп аталады). Осылайша, Гурбани даналық сөзі немесе саналы ойдың сөзі дегенді білдіреді. Гурбани жоғары дәрежеге жеткеннен кейін іштен тікелей түседі, ал Грант немесе мәтіндік түрі – осының дүниелік тілі. Гурбани сондай-ақ Дхур Ки Бани (ਧੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ; Жоғарғы үйден келген сөз) деп те аталады. Ади Грантта ол рухани білімнің көзі болып саналады, ол сананы жарықтандырып, ішкі ләззат сыйлайды. Гурбаниді түсінген адам Амирдхари деп сипатталады. Гурбани – шындықтың бастауы, оның арқасында ішкі лас пен күнәлер жойылады, ал Гурбаниді тәтті сезген адам жоғары дәрежеде болады. Гуру Грант Сахибтен алынған үзінділер Гутка (гутка; кішкентай кітаптар) деп аталады, олар Гурбани бөлімдерін қамтиды. Бұл Гуткалар бірнеше беттен жүздеген бетке дейін болуы мүмкін және сикхтер оларды күнделікті Бани оқу үшін пайдаланады.

Жинақтау

Гурбани тек зиялы, рухани жазулар деп қарастырылмайды, оны сикх гурулары, бхагаттар, бхаттар және гурсикхтер құрастырған деп емес, жаратушының өзі ашқан құдай сөзі ретінде қарастырылады. Гуру Аржан гурбанидің шығу тегі туралы былай дейді: Жапжи Сахиб, Ананд Сахиб және Киртан Сохила – Гуру Грант Сахибтің бір бөлігі. Жап Сахиб, Тав Прасад Савайе және Чаупай Сахиб – барлығы Гуру Гобинд Сингх жинақтаған және Дасам Гранттан табылды. Рехрас – Гуру Грант Сахиб пен Дасам Гранттан алынған әндердің қосындысы. Сикх өз нитнеміне қосымша гурбани қоса алады, және егер оны үнемі оқыса, ол гурбани олардың нитнемінің бір бөлігіне айналады.