Мойсей Урицкий: Большевик революционері және Чека басшысы
Moisei Uritsky
Мойсей Урицкий (1873-1918) – Революционер, большевик, глава Петроградской ЧК. Убит в 1918 году. Биография, роль в Октябрьской революции и советской власти.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Большевик революционері (1873–1918)
Bolshevik revolutionary (1873–1918)
Мойсей Соломонович Урицкий (Мойсей Соломонович Урицкий; 2 қаңтар 1873 [е.с. 14 қаңтар 1873] – 30 тамыз 1918) – Ресейдегі большевик революциялық көшбасшысы. Қазан революциясынан кейін Петроград Кеңесінің "Чека" құпия полициясының бастығы болды. Урицкийді әскери училищенің курсанты Леонид Каннегиссер өлтірді, ол осыдан кейін көп ұзамай атқыланды.
Moisei Solomonovich Uritsky (Мойсей Соломонович Урицький; Моисей Соломонович Урицкий; 2 January 1873 [O. S. 14 January 1873] – 30 August 1918) was a Bolshevik revolutionary leader in Russia. After the October Revolution, he was the chief of the Cheka secret police of the Petrograd Soviet. Uritsky was assassinated by Leonid Kannegisser, a military cadet, who was executed shortly afterwards.
Отбасы
Урицкий Киев губерниясының Черкассы қаласында литвалық еврей отбасында дүниеге келді. Әкесі – саудагер, Моisei кішкентай кезінде қайтыс болды, ал анасы оны жеке өсірді. Ол Била Церква гимназиясында оқыды, өзін өзі асырау үшін сабақ берді және белсенді әлеуметтік демократқа айналды.
Uritsky was born in the city of Cherkasy, Kiev Governorate, to a Jewish Litvak family. His father, a merchant, died when Moisei was little and his mother raised her son by herself. He attended the Bila Tserkva Gymnasium, supporting himself through teaching and became an active social democrat.
Алғашқы саяси мансап
Мұсей Урицкий Киевтің Санкт-Владимир атындағы императорлық университетінде құқық білімін оқыды. Оқу кезінде ол Ресейдің Социал-демократиялық жұмысшы партиясына қосылып, саяси әдебиеттерді импорттау және тарату үшін жасырын желі ұйымдастырды. 1897 жылы ол заңсыз мимеографиялық баспахананы басқарғаны үшін тұтқындалып, жер аударылды. Революциялық қозғалысқа қатысып, ол революциялық еврей Бундына мүше болды. 1903 жылы ол меньшевикке айналды. 1905 жылғы революция кезінде Санкт-Петербургтегі қызметі оған екінші рет жер аударылуға себеп болды. Александр Парвуспен бірге Империяның қауіпсіздік органына тыңшылық ету үшін революциялық агенттерді жіберді.
Moisei Uritsky studied law at the St. Vladimir Imperial University of Kiev. During his studies he joined the Russian Social Democratic Labour Party and organized an underground network for importing and distributing political literature. In 1897, he was arrested and exiled for running an illegal mimeograph press. Becoming involved in the revolutionary movement, he participated in the revolutionary Jewish Bund. In 1903, he became a Menshevik. His activities in St Petersburg during the 1905 Revolution earned him a second term of exile. Along with Alexander Parvus, he was active in dispatching revolutionary agents to infiltrate the Imperial security apparatus.
Ресей революциясы
1914 жылы ол Францияға эмиграциялап, партияның «Біздің сөзіміз» газетіне үлес қосты. 1917 жылғы ақпан революциясынан кейін Ресейге оралған Урицкий Межрайонцы тобының мүшесі болды. Қазан революциясына бірнеше ай қалғанда ол большевиктерге қосылып, 1917 жылдың шілдесінде олардың Орталық комитетіне сайланды. Урицкий қазан айындағы большевиктердің қарулы төңкерісінде жетекші рөл атқарды және кейін Петроград Чекасының құпия полиция басшысы болып тағайындалды. Бұл қызметте Урицкий дворяндарды, әскери шенеуніктерді, қарсыласы социалистерді, жоғары дәрежелі православие дін қызметкерлерін және большевиктерге қарсылық білдіргендерді іздеу және соттау ісін үйлестірді. Урицкий Лениннің Брест-Литовск келісіміне қарсы болғандықтан, Бухарин, Бубнов, Пятаков, Дзержинский және Смирнов сияқты 1918 жылы лауазымынан кетті. 1918 жылдың 4 наурызында Петроград комитеті Радек пен Урицкийдің жетекшілігімен «сол коммунистер» оппозициясының қоғамдық органы – «Коммунист» журналының алғашқы нөмірін жариялады. 1918 жылдың 6-8 наурызы аралығында өткен Ресей Коммунистік партиясының (большевиктер) Ерекше VII съезі «Сол коммунистер» ұсынған «Қазіргі жағдай туралы» тезистерді қабылдамады. Орталық комитетке сайланған «сол коммунистер» Ломов пен Урицкий съезде Орталық комитетте жұмыс істемейтіндерін мәлімдеді және Орталық комитеттің қысымына қарамастан, бірнеше ай бойы жұмысты бастамады. 1918 жылдың 25 мамырында Чехословакия легионының көтерілісімен Ресей азамат соғысы басталды және Урицкий Орталық комитеттегі қызметін қайта бастады.
In 1914, he emigrated to France and contributed to the Party newspaper Our Word. Back in Russia after the February Revolution of 1917, Uritsky became a member of the Mezhraiontsy group. A few months before the October Revolution, he joined the Bolsheviks and was elected to their Central Committee in July 1917. Uritsky played a leading role in the Bolsheviks' armed take over in October and was later made head of the Petrograd Cheka secret police. In this position Uritsky coordinated the pursuit and prosecution of members of the nobility, military officers, rival socialists, ranking Russian Orthodox Church clerics, and anyone who opposed the Bolsheviks. Because Uritsky was against Lenin's Treaty of Brest Litovsk, he resigned his post in 1918, like Bukharin, Bubnov, Piatakov, Dzerzhinsky and Smirnov. On March 4, 1918, the Petrograd committee published the first number of the journal Kommunist, the public organ of the "left communist" opposition, as directed by Radek and Uritsky. The Extraordinary Seventh Congress of the Russian Communist Party (Bolsheviks), which was held between March 6 and 8, 1918, rejected the Theses on the Present Situation that was submitted as a resolution by the "Left Communists". The "Left Communists" Lomov and Uritsky, who were elected to the Central Committee, stated at the Congress that they would not work in the Central Committee, and did not begin work there for several months in spite of insistent demands from the Central Committee. On May 25, 1918, with the Revolt of the Czechoslovak Legion, the Russian Civil War began and Uritsky resumed his position on the Central Committee.
Құрлық
Ресей империясының жас әскери курсанты Леонид Каннегиссер 1918 жылғы 30 тамызда [ескі стиль бойынша 17 тамыз 1918], Петроградтағы Чека штабының алдында, досы мен басқа офицерлердің атылуына жауап ретінде Урицкийді өлтірді. Осы оқиғадан соң, сол күні Социалистік-революционер Фанни Капланның Ленинге жасаған қастандық талпынысымен бірге большевиктер Қызыл террор деп аталатын жазалау толқынын бастады. Петроградтағы Сарай алаңы 1918 жылдан 1944 жылға дейін Урицкий алаңы деп аталды. Ресейде оның атымен аталған көптеген көшелер әлі де бар.
Leonid Kannegisser, a young military cadet of the Imperial Russian Army, assassinated Uritsky on August 30 1918 [O. S. August 17 1918], outside the Petrograd Cheka headquarters in retaliation for the execution of his friend and other officers. Following this event, along with the assassination attempt on Lenin by Socialist Revolutionary Fanny Kaplan on August 30, the Bolsheviks began a wave of persecution known as the Red Terror. Palace Square in Petrograd was known as Uritsky Square from 1918 to 1944. There are still many streets named after him in Russia.