Кіріспе

Кентукки және Теннесси штатындағы өзен, АҚШ.

Кумберленд өзені – Оңтүстік Америка Құрама Штаттарының маңызды су жолы. 1107 шақырымдық өзен Кентукки штатының оңтүстігінің және Теннесси штатының солтүстік-орталық бөлігінің суын жинайды. Өзен көбінесе Аппалачи тауларындағы бастауынан батысқа қарай ағып, Кентукки штатының Падука қаласының жанындағы Огайо өзенімен және Теннесси өзенінің сағасымен қосылады. Ірі салалары – Оби, Кэни Форк, Стоунс және Ред Риверлер. Камберленд өзенінің бассейні көбінесе ауылдық болғанымен, өзен бойында Нешвилл және Кларксвилл сияқты ірі қалалар да орналасқан. Өзен жүйесі су тасқынын бақылау мақсатында кеңінен өзгертілген. Ірі бөгеттер өзеннің негізгі арнасының және оның көптеген маңызды салаларының аумақтарында су сақтайды.

География

Оның бастауы Кентуккиде үш жеке саладан басталып, Харлан округындағы Бакстерде бірігеді. Мартин саласы Белл округындағы Хенсли елді мекеніне жақын Браш тауынан басталып, Бакстерге дейін таулар арқылы солтүстікке иреленіп ағады. Кловер саласы Вирджиния шекарасына жақын Холмс Миллдегі Қара таудан басталып, Харланға жеткенге дейін 38-Кентукки тас жолымен қатар батысқа қарай ағып, Харлан қаласының ортасынан өтіп, қазіргі Кентукки 38-жолы мен АҚШ 421-жолының қиылысында Мартин саласымен біріккен. 1992 жылы басталған су тасқынынан қорғау жобасы оны Кішкентай Қара таудың астындағы туннель арқылы бұрып жіберді, одан ол Бакстерде пайда болып, Мартин саласымен қосылады. Поуэр саласы Вирджиния штатының Флэт Гэп маңындағы Летчер округындағы Пайн тауында шағын өзен ретінде басталады. Ол Бакстердегі екі басқа саламен біріккенге дейін Пайн тауымен қатар оңтүстік-батысқа қарай ағады. Содан кейін енді Камберленд деп аталатын өзен Кентукки таулары арқылы ағып, Камберленд сарқымасына қарай солтүстікке бұрылады. 21 метрлік сарқыма АҚШ-тың оңтүстік-шығысындағы ең үлкен сарқымалардың бірі және Батыс жарты шарда ай қабығын көруге болатын сирек орындардың бірі. Камберленд сарқымасынан кейін өзен тағы батысқа бұрылып, басқа салалар мен өзендер құйыла бастағанда кеңейе береді. Ол солтүстік-шығыстан Лорел және Роккасл өзендерін қабылдайды, содан кейін оңтүстіктен Камберленд өзенінің Үлкен Оңтүстік саласы келеді. Осы жерден ол адам жасаған Камберленд көліне құяды, ол Волф Крик бөгетімен құрылған. 160 шақырымнан астам аумақты көл АҚШ-тың шығысындағы ең ірі жасанды көлдердің бірі болып табылады. Теннесси штатының Селина қаласының жанында өзен оңтүстікке қарай сол штатқа өтеді, онда оған Оби және Кейни Форк өзендері қосылады. Нэшвиллдің солтүстік-шығысында өзенге тағы екі бөгет салынып, Корделл Халл және Олд Хикори көлдері құрылады. Нэшвиллден өтіп, Стоунс өзенін жинағаннан кейін, өзенге бөгет қойылып, Читам көлі пайда болады. Өзен солтүстік-батысқа қарай Кларксвиллге бұрылады, онда оған Қызыл өзен қосылады. Ол Кентуккиге, Камберленд өзенімен суға толыған Баркли және Кентукки көлдері арасындағы ұлттық демалыс аймағына құяды. Соңында өзен солтүстікке қарай ағып, Падуканың солтүстік-шығысындағы Смитлендте Огайо өзенімен бірігеді.

Тарих

Вирджиниялық зерттеуші Томас Уокер 1758 жылы өзенге ат қойды, бірақ оны Камберленд герцогының құрметіне ме, әлде Англияның Камберленд графтығының құрметіне ме екені белгісіз. Осы аймақта тұрған шауни тайпасының жергілікті американдықтары бұл өзенді Васиото деп атаған. Француз саудагерлері оны осы тайпамен байланысты болғандықтан Ривьер-де-Шауанон, яки "Шауни өзені" деп атады. Уокердің саяхатынан кейін көп жылдар бойы бұл өзен Шауни өзені (немесе Шоаноэ өзені) деп те аталды. 2020 жылдың ақпан айының басында Пайнвилл, Барбурвилл және Уильямсбург қалаларында Камберленд өзенінде ірі су тасқыны болды.