Кіріспе

Құс түрі. Жапон бұталық кескілемесі (Horornis diphone), жапон тілінде (鶯) деп аталады, Азиялық тұқымдасқа жататын, көбінесе естілетін, бірақ сирек көрінетін құс. Оның ерекше көбелек шағының әні көктемнің басынан бастап Жапонияның көп бөлігінде естіледі.

Сипаттама

Жапон бұталық сайысқонының жоны зәйтүн түсті, ал төменгі жағы көкшіл сұр түске жақын. Оның қабаулары ақшыл. Оның тұмсы жоғары қарай иілген, сондықтан ол күлімдегендей көрінеді. Бұл құстың ұзындығы әдетте шамамен болады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Жапондық бұталық құс – Жапонияның барлық аймақтарында (Хоккайдодан басқа) және Филиппиннің солтүстігінде жыл бойы қоныстанады. Жаз айларында жапондық бұталық құсты Хоккайдо, Маньчжурия, Корея және Қытайдың орталық бөліктерінде де кездестіруге болады. Қыс мезгілінде бұл құс Қытайдың оңтүстігінде және Тайваньда да таралған. Жазда құс төменгі төбелерден биік тауларға дейін мекендейді, бамбук тоғайларын және қара қарағайларды ұнатады. Қыста төменгі биіктіктерде паналады. Жапондықтар бұталық құстың даусының қайта оралуын көктемнің жаршысы деп есептейді. Бұл жапон поэзиясының сүйікті тақырыбы, көптеген өлеңдерде, соның ішінде хайку мен , ерте көктемді білдіретін мотивтердің бірі ретінде бейнеленген. Поэзияда бұл құс өрік гүлімен байланыстырылады және ойналы карталарда өрік гүлімен бірге суреттеледі. Сондай-ақ, жапондықтардың танымал тәттісі – «Угуису шары» (Uguisu Balls) деп аталады, ол өрік гүлдерінің бүршіктерін еске түсіретін қоңыр және ақ түсті шарлардан тұрады. Алайда, оның ерекше әні көктемнің соңында, өрік гүлдерінің тозаққа бітуінен кейін ғана естіледі. Хайку поэзиясында бұл әнді орындайтын құс деп аталады, ал әні – деп аталады. Оның әнінің әсемдігінен ағылшын тілінде «Жапон тырнасы» (Japanese Nightingale) деген ат пайда болған, бірақ жапондық бұталық құс еуропалық тырна сияқты түнде ән салмайды. Бұл ат қазір көбінесе қолданылмайды. (= әйел) – жапондық бейсбол ойындарында жарнамашы әйел немесе сауда орындарының сыртында микрофон арқылы тауарларды және акцияларды жарнамалайтын әйел. Бұл әйелдердің әдемі «сайрағы» бар дауыстары үшін жұмысқа алынады. Олар сайлау алдындағы науқандарда саясаткерлер үшін де хабарламалар жасайды. Жапон сәулетінде «құс едені» ( = uguisubari) деп аталатын еден түрі бар, ол ағылшын тілінде «тырна едені» деп аударылады. Бұл едендерде жапондық бұталық құстың төменгі ырғағын еске түсіретін сыңғырлаған еден тақталары бар, және олар ниндзялардың жақындауы туралы ұйықтағандарды ескерту үшін арнайы жасалған. Мұндай едендерді Эйкандо ғибадатханасында, Нидзё сарайында және Киотодағы Чион ғибадатханасында көруге болады. Тырнаның құтында теріні ағартуға және ұсақ әжімдерді кетіруге ұзақ жылдар бойы қолданылатын фермент бар. Ол кейде « ұнтақ» деп сатылады. Бұл құтындар кимонодан дақтарды кетіру үшін де қолданылады.

Әндер

Пи пи пи кекеё кекеё Хооо хоке'кё Хоохокекеё. Жас жапондық бұталық құстар бастапқыда "хоохокекеё" әнін шебер орындамайды, бірақ жақын жердегі басқаларын еліктеу арқылы ән айтуды бірте-бірте үйренеді. Хооо хокекеё, хооо хокекеё. Екі жапондық бұталық құстың әндері осы файлда жазылған.