Кіріспе

Амманфорд (Ридаман) – Уэльстің Кармартеншир округіндегі қала және қауымдастық. 2011 жылғы халық санауы бойынша халқы 5411 адамды құрайды, ал ірі қалалық аймақ одан да кең. 2001 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша, халықтың 75,88% валли тілін білген, бұл Кармартеншир округы бойынша 61%-ға, ал Уэльс бойынша 21,8%-ға қарағанда жоғары көрсеткіш. Амманфорд A483 және A474 тас жолдары арқылы байланысады. Амманфорд теміржол станциясы «Уэльс жүрегі» желісіндегі аялдама болып табылады, одан Ланнелли және Суонси қалаларына оңтүстікке, ал Шрусбери қаласына солтүстікке пойыздар қатынайды. Амманфорд француздың Брюйе (Эссонна) қаласымен туысқан қала болып табылады.

Тарих

Амманфорд қаласы салыстырмалы түрде заманауи елді мекен. Бұл жер бастапқыда Cross Inn деп аталды, себебі бірнеше жолдың тоғысқан жерінде орналасқан мейрамхананың атымен аталыпты. Он тоғызыншы ғасырда қалайы және антрацит көмір саудасының өркендеуіне байланысты, Cross Inn мейрамханасының төңірегінде ауыл пайда болды (кейін Амманфорд алаңы деп аталды). Елді мекен кеңейген сайын, көрнекті тұрғындар оның атын өзгерту қажет деп ойлады, өйткені тек Кармартенширде ғана басқа да көптеген Cross Inn аталған жерлер болған. 1880 жылы бірнеше қоғамдық жиналыс өтті, ал 1880 жылдың қараша айында Амманфорд (яғни "Аман өзенінің арнасы") деген ат қабылданып бекітілді. Жиынды Уотсин Уин жүргізді. Жаңа аттың кеңінен қабылдануына бірнеше жыл кетті, бірақ 1883 жылдың маусымында Ұлы Батыс темір жолының Cross Inn станциясын Амманфорд станциясы деп атау туралы шешімін тұрғындар мен кәсіпкерлер ризалықпен қабылдады. 1925 жылы Амманфорд антрацит таушыларының ереуілі болды, онда антрацит кеншілері 10 күн бойы қаланы күшпен және зорлық-зомбылықпен басып алды. "Аманфорд шайқасы" деп аталған қақтығыста 200-ге жуық Гламгорган полиция қызметкерлері Понтамман көпірінде ереуілшілердің шабуылына ұшырады. Амманфорд 1922 және 1970 жылдары Ұлттық Эстедфодты қабылдады. 2024 жылдың 24 сәуірінде жергілікті Ysgol Dyffryn Aman мектебінде пышақталған оқиға болды, нәтижесінде екі мұғалім мен бір оқушы жарақат алды. Жасөспірім қыз ұсталды.

Парламент сайлауы

Амманфорд 1885 жылы бөлінгенге дейін Кармартеншир округінің құрамында болды, содан кейін қала 1918 жылы Либералдық партия таратып жібергенге дейін Шығыс Кармартен округіне кірді. Лейборист партиясы 1922 жылы Лланнеллиді жеңіп алды және содан бері оны сақтап келеді. 1936 жылдан 1970 жылға дейінгі депутаттық мандатты жақын маңдағы Бетус қаласының тумасы Джим Гриффитс атқарды. Бірақ 1997 жылы Амманфорд жаңа Кармартен Ист және Динефур сайлау округіне қосылды, оны 2001 жылы Plaid Cymru партиясынан Адам Прайс жеңіп алды. Прайс 2010 жылға дейін депутат болып қалды, содан кейін оның орнына да Plaid Cymru партиясынан Джонтан Эдвардс келді.

Сенат сайлауы

Амманфорд 1999 жылғы децентрализациядан бері Сенат Cymru-да Кармартен шығысы және Динефур сайлау округінің құрамында болды. Родри Глин Томас жаңа жиналыста сайлау округінің алғашқы өкілі болды, кейін 2016 жылы Адам Прайс оны алмастырды. Прайс 2018 жылдан 2023 жылға дейін Plaid Cymru партиясын басқарды.

Жергілікті билік

Амманфорд 1889 жылдан 1974 жылға дейін Кармартеншир округі кеңесінің құрамына кірді және көбінесе Лейборист партиясынан сайланған кеңесшілермен өкілдік етілді. 1974 жылдан 1996 жылға дейін ол Дайфед округі кеңесінің құрамына кірді. Дайфед таратылғаннан кейін, ол қайтадан Кармартенширдің бөлігіне айналды, қазіргі таңда бірлік әкімшілік аумағы. Амманфордтың солтүстік бөлігі 2022 жылдың мамыр айында өткен жергілікті сайлауларға дейін Понтамман округінің құрамында болды. Амманфорд қалалық округтік кеңесі 1903 жылы халықтың қарқынды өсуі салдарынан құрылды. 1974 жылы жүргізілген қайта ұйымдастыру кезінде Динефур кенттік кеңесіне қосылды. Динефур, өз кезегінде, 1996 жылы Кармартенширдің бірлік әкімшілік аумағына енді. Амманфорд қалалық кеңесі қауымдық кеңес ретінде өз қызметін жалғастыруда. Аталған қауымның шекаралары: Лландиби, Бетс және Лланеди қауымдарымен іргелес, олардың барлығы Кармартенширде орналасқан.

Дін

Амманфорд Амманфорд және Бетс шіркеулік округінде орналасқан. Амманфорд Лландибидің ежелгі приходтарының бір бөлігі болған, бірақ Бетс приходтық шіркеуі қалаға жақынрақ орналасқан. Дегенмен, бекінген шіркеу қалалық қоғамның өсуіне абайсызда жауап берді. Керісінше, конформист емес дін өкілдері өте белсенді болды және Амманфорд 1904-1905 жылдардағы Уэльстің жаңаруының маңызды орталығы болды. Белгілі шіркеулер: Эбенизер (баптист), Гелиманвидд (Христиан ғибадатханасы) (Тәуелсіз) және Бетания (Уэльс Пресвитериан шіркеуі). Қала орталығында түрлі евангелистік және апостолдық шіркеулермен қатар, белсенді христадельфиялық қауым да бар. Әлемдік Апостолдық шіркеу осы аймақта пайда болды және соңғы уақытқа дейін жақын орналасқан Пеннигрос қаласында жыл сайынғы Апостолдық жиын өткізіп келді.

Даму

2002 жылдың 4 шілдесінде Амманфорд қаласына «Әділ сауда қаласы» мәртебесі берілді. Бұл мәртебе 2003 жылдың 27 желтоқсанында Fairtrade Foundation қорымен жаңаланды.

Спорт

Мотоциклдермен жүретін ұзақ жол жарысы, Ұлыбританияда сирек өткізілетін шаралардың бірі, Амманфордтың шетіндегі Тайргвайт ауылында ұйымдастырылды. Жергілікті футбол командасы "Амманфорд А.Ф.К." Оңтүстік Уэльс лигасында ойнаса, регби командасы "Амманфорд Р.Ф.К." 1887 жылы құрылып, Уэльс регби одағының лигаларында қатысады. Жергілікті крикет клубы "Амманфорд Крикет Клубы" қаланың/ауданның спорт өмірінде маңызды рөл атқарады. Олар 2012 жылы Оңтүстік Уэльс Жоғары Крикет Лигасын жеңіп алды, бірақ 2013 жылы Оңтүстік Уэльс Крикет Ассоциациясының бірінші дивизионына қайта түсті. Бірінші команданың капитаны – бұрынғы Гламорган крикетшісі Алун Эванс.