Луиджи Гуракући: Албан ұлттық қайраткерінің өмірі мен қызметі
Luigj Gurakuqi
Луиджи Гуракући – албан жазушысы, саясаткер, Албан ұлттық оянуының маңызды тұлғасы. «Албания халық қаһарманы» медалімен марапатталған өмірі мен шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Луиж Гуракучи (сонымен қатар Луис Гуракучи деп те аталады; 19 ақпан 1879 – 2 наурыз 1925) – албан жазушысы және саясаткері. Ол албан ұлттық оянуының маңызды тұлғасы болды және Албания Халық Батыры медалімен құрметтелді.
Albanian writer and politician
Luigj Gurakuqi (also called Louis Gurakuchi; 19 February 1879 – 2 March 1925) was an Albanian writer and politician. He was an important figure of the Albanian National Awakening and was honoured with the People's Hero of Albania medal.
Ерте өмір
Гуракучи 1879 жылдың 19 ақпанында Осман империясының орталығы болған Шкодер қаласында католик отбасында дүниеге келді. Ол иезуиттер басқаратын Санкт-Ксавьер колледжінде (қазіргі Пьетр Мешкала орта мектебі) оқыды, онда Антон Ксанони мен Гаспер Якова Мертури сияқты ұстаздар оны ынталандырды. Оқушы кезінде ол итальян, латын және албан тілдерінде өлеңдер жазды. 1897 жылы ол Италияға, Гироламо Де Рада басшылығымен Сан-Деметрио Короне (Сант-Адриано колледжі) итальян-албан колледжіне оқуға кетті, ол оған үлкен әсер етті. Сондай-ақ, сол жылдың наурызында түрік үкіметіне қарсы ашық қарсылықты қозғау және Косовоны жаңа албан мемлекетіне қосу үшін қолдау жинау мақсатында Скопье және Гяковаға сапарлады. Гуракучи 1912 жылдың 28 қарашасында Влорада албан тәуелсіздігінің жариялануына қатысты және Исмаил Кемал басқарған алғашқы албан үкіметінде білім министрі қызметін атқарды.
Gurakuqi was born to a Catholic family in Shkodër, a vilayet center of the Ottoman Empire at the time, on February 19, 1879. He studied at the Jesuit run St. Xavier College (currently known as Pjetër Meshkalla High School), where he was encouraged by teachers like Anton Xanoni and Gaspër Jakova Mërturi. As a student, he wrote poetry in Italian, Latin, and Albanian. In 1897, he left for Italy to study at the Italo–Albanian college of San Demetrio Corone (Collegio of Sant'Adriano) under Girolamo De Rada, who would exercise a strong influence on him. and in March of that year traveled to Skopje and Gjakova to stir up support for open resistance to Turkish rule and the inclusion of Kosovo in a new Albanian state. Gurakuqi took part in the declaration of Albanian independence in Vlora on 28 November 1912 and served as minister of education in the first Albanian government, headed by Ismail Qemal.
Австрия-Мажарстанның басып алуы
1915 жылы туған Шкодер қаласы Черногория әскерлерімен басып алынғанда, Гуракуки тұтқынға алынып, Австрия-Венгрия әскерлері шабуыл жасағанға дейін Черногорияда түрмеге қамалды. Ал қысқа ғұмырлы үкіметте ол қызмет етті. 1924 жылдың тамызында Гуракуки Женеваға сапар шегіп, Ұлттар Лигасында Албанияның мүдделерін қорғады, бірақ Фан Нолидің демократиялық үкіметі Зогу күштерінің авторитарлық төңкерісінен құлаған соң, ол Италияға қашуға мәжбүр болды.
In 1915, when his native Shkodër was occupied by Montenegrin troops, Gurakuqi was taken prisoner and jailed in Montenegro until after the invasion of Austro–Hungarian forces. in the short lived government. In August 1924, Gurakuqi traveled to Geneva to defend Albanian interests at the League of Nations, but with the overthrow of Fan Noli's democratic administration by the more authoritarian Zogu forces, he was forced to flee to Italy.
Шөгеру және өлім
Зогистік режим қайта орнатылғаннан кейін Гуракучи Италияның Бари қаласында тұрды, сол жерде Балтжон Стамболла оны кафеде өлтірді.
After the restoration of the Zogist regime, Gurakuqi lived in Bari, Italy, where he was murdered in a café by Baltjon Stambolla.
Мұра
Луиж Гуракучи ұлттық мүддеге қоғамдық өмірде белсенді қатысып қана қоймай, көптеген албандық мерзімді басылымдарға ақпараттық мақалалар жазып үлкен үлес қосты. Ол сонымен қатар дидактикалық және оқу-әдістемелік еңбектердің, сондай-ақ поэзияның авторы болды, олардың көп бөлігін Лек Груда және Якин Шкодра аттарымен жариялады. Оның романтикалық ұлтшылдықтың күшті патриоттық сезімдерімен және лирикалық көңіл күйімен сіңген өлеңдер жинағы, Гжон Камсидің 94 беттік "Верша" (Verse; Bari: Gjikam, 1940) жинағында, оның өлімінен кейін жарық көрді.
Luigj Gurakuqi served the national cause not only by playing an active role in public life, but also by contributing informative articles to a good number of Albanian periodicals. He was, in addition, the author of both didactic and educational works and of poetry, much of which he published under the pseudonyms Lek Gruda and Jakin Shkodra. A collection of his verse, imbued with the strong patriotic emotion and sentimentality of romantic nationalism, was published posthumously in the 94 page Vjersha (Verse; Bari: Gjikam, 1940), by Gjon Kamsi.
Құрметтер
Луиж Гуракучиге Hero i Popullit (Халық қаһарманы) және Mësues i Popullit (Халық мұғалімі) атақтары табысталды. Шкодра қаласы Луиж Гуракукимен әрдайым мақтанады, және 1991 жылдың 29 мамырында онда жаңадан ашылған университетке оның есімі берілді. Оның ескерткіші Шкодер қаласының орталығында орналасқан.
Luigj Gurakuqi was awarded the titles Hero i Popullit (Hero of the People) and Mësues i Popullit (Teacher of the People). The town of Shkodra has always been proud of Luigj Gurakuqi, and on 29 May 1991, it named the newly founded university there after him. A statue of him stands in the center of Shkodër.