Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лифт түрі
Type of elevator
Патерностер ( /ˌpeɪtərˈnɒstər/, /ˌpɑːtərˈnɒstər/ немесе /ˌpætərˈnɒstər/) немесе патерностерлік лифт – жолаушылар лифтісі, ол ашық бөліктер тізбегінен тұрады (әрқайсысы әдетте екі адамға арналған), олар ғимарат ішінде тоқталмай, жоғары және төмен айналып тұрады. Жолаушылар қалаған қабатта түсіп немесе көтеріле алады. Осы технология үлкен көлемдегі (қағаз) құжаттарды немесе кішкентай қосалқы бөлшектерді сақтауға арналған шкафтарда да қолданылады. Көбінесе аяқтары жоқ, бірақ сатылары мен тұрақтары бар, кішкентай белбеулі көтергіштер де патерностер деп аталады. Бұл құрылғыға бастапқыда "Патерностер" ("Біздің Әкеміз", Латын тіліндегі Құдайдың дұғасының алғашқы екі сөзі) деген ат берілді, себебі лифт ілмек тәрізді келеді және дұға оқуға көмектесетін розарийге ұқсайды. 1970-ші жылдардың ортасында қауіпсіздік алаңдауларына байланысты жаңа патерностерлерді салу тоқтатылды, бірақ көптеген қалған мысалдар жұртшылықтың ықыласымен ашық күйінде сақталды. Қалған патерностерлердің көп бөлігі Еуропада орналасқан, оның ішінде Германияда 230 және Чехияда 68 мысал бар. Еуропадан тыс жерлерде тек үш патерностер анықталды: Малайзияда, Шри-Ланкада және Перуда бір-бірден.
A paternoster (,/p//eɪ//t//ər/'/n//ɒ//s//t//ər/, ,/p//ɑ:// /, or ,/p//æ// /) or paternoster lift is a passenger elevator which consists of a chain of open compartments (each usually designed for two people) that move slowly in a loop up and down inside a building without stopping. Passengers can step on or off at any floor they like. The same technique is also used for filing cabinets to store large amounts of (paper) documents or for small spare parts. The much smaller belt manlift, which consists of an endless belt with steps and rungs but no compartments, is also sometimes called a paternoster. The name paternoster ("Our Father", the first two words of the Lord's Prayer in Latin) was originally applied to the device because the elevator is in the form of a loop and is thus similar to rosary beads used as an aid in reciting prayers. The construction of new paternosters was stopped in the mid 1970s out of concern for safety, but public sentiment has kept many of the remaining examples open. By far, most remaining paternosters are in Europe, with 230 examples in Germany and 68 in the Czech Republic. Only three have been identified outside Europe; one each in Malaysia, Sri Lanka, and Peru.
Тарих
Британдық сәулетші Питер Эллис 1866 жылдың шілдесінде "екі шахталы жақсартылған лифт, көтеру құралы немесе механикалық лифт" үшін патент алды, содан кейін 1868 жылы Ливерпульдегі Ориел Чемберс ғимаратында патерностер лифтілері деп аталатын алғашқы лифттерді орнатты. Бұл патент 1873 жылдың шілдесінде тоқтап қалды. 1876 жылы Лондонның Бас почтасында парцелдерді тасымалдау үшін тағы бір лифт пайдаланылды. 1878 жылы британдық инженер Фредерик Харт патерностерге патент алды. 1884 жылы Кенттегі Дартфорд қаласындағы J & E Hall инженерлік фирмасы Харттың патенін қолдана отырып, Лондон кеңсе ғимаратына алғашқы "циклдік лифтті" орнатты, және осы фирма әдетте лифттерді жүйелі түрде салумен айналысқан алғашқы компания болып есептеледі. Жаңа салынған Гамбургтегі Довенхоф ғимараты 1886 жылы ашылды. Соңғы технологиямен жабдықталған Гамбург кеңсе ғимараттарының прототипінде де патерностер болды. Ұлыбританиядан тыс орнатылған алғашқы жүйеде кейіннен кең таралған технология болды, бірақ ол бұрынғы британдық жүйелер сияқты бу күшімен жұмыс істеді. Әлемдегі ең биік патерностер лифті 1927 жылы аяқталған 16 қабатты Тагблатт мұнарасында Штутгарт қаласында орналасқан. 1959 жылы ол әдеттегі лифттермен ауыстырылды. Патерностерлер 20 ғасырдың бірінші жартысында танымал болды, себебі олар қарапайым лифттерге қарағанда көбірек жолаушыларды тасымалдай алатын. Олар Ұлыбританияға қарағанда Еуропа континентінде, әсіресе қоғамдық ғимараттарда жиі кездесетін. Олар салыстырмалы түрде баяу лифтілер, әдетте жолаушылардың отыруын және түсуін жеңілдету үшін шамамен жылдамдықпен қозғалады.
British architect Peter Ellis obtained a patent in July 1866 for "an improved lift, hoist, or mechanical elevator" with two shafts and subsequently installed the first elevators that could be described as paternoster lifts in Oriel Chambers in Liverpool in 1868. This patent lapsed in July 1873. Another was used in 1876 to transport parcels at the General Post Office in London. In 1878, British engineer Frederick Hart obtained a patent on the paternoster. In 1884, the engineering firm of J & E Hall of Dartford, Kent, installed its first "Cyclic Elevator", using Hart's patent, in a London office block, and the firm is generally considered the company first involved in regular construction of the lifts. The newly built Dovenhof in Hamburg was inaugurated in 1886. The prototype of the Hamburg office buildings equipped with the latest technology also had a paternoster. This first system outside of Great Britain already had the technology that would later become common, but was still driven by steam power like the British systems. The highest paternoster lift in the world was located in Stuttgart in the 16 floor Tagblatt tower, which was completed in 1927. This was replaced with conventional elevators in 1959. Paternosters were popular throughout the first half of the 20th century because they could carry more passengers than ordinary elevators. They were more common in continental Europe, especially in public buildings, than in the United Kingdom. They are relatively slow elevators, typically travelling at about to facilitate passengers embarking and disembarking.
Қауіпсіздік
Paternoster лифттері тек адамдарды тасымалдауға арналған. Олар үлкен заттарды, мысалы, баспалдақтарды немесе кітапхана арбаларын тасымалдау үшін қолданылған кезде жазатайым оқиғалар болған. Олардың жалпы жазатайым оқиға көрсеткіші, дәстүрлі лифттерге қарағанда 30 есе жоғары деп есептеледі. Техникалық инспекциялау қауымдастықтары одағының өкілі Германияда 2002 жылға дейін Paternoster лифтілерінен жылына орташа есеппен бір адам қаза табатынын мәлімдеді, содан кейін көпшілігіне қолжетімділігі шектелді. Қарлылар, мүмкіндігі шешілген адамдар және балалар ең осал топқа жатады. 1975 жылдың қыркүйегінде Ньюкасл университетінің Клармонт мұнарасындағы Paternoster лифтісі, жолаушының вагоны жол бойындағы бағыттаушы рельстен шығып, жоғары қарай келе жатқан екі вагонды жоғарыдағы айналу бөлмесіне итеруінен кейін уақытша тоқтатылды. 1988 жылдың қазан айында сол лифтте тағы бір, өлімге әкеп соқпаған жазатайым оқиға болды. 1989-1990 жылдары ол әдеттегі лифтпен ауыстырылды. Батыс Германияда 1974 жылы жаңа Paternoster лифттерін орнатуға тыйым салынды, ал 1994 жылы барлық қолданыстағы лифттерді жабуға әрекет жасалды. 2015 жылы Германияда 231 Paternoster лифтісі болды. 2013 жылы оның прототипі таныстырылды. 2009 жылы Solon компаниясы Берлиндегі кеңсесінде жаңа Paternoster лифтін салуға арнайы рұқсат алды.
Paternoster elevators are intended only for transporting people. Accidents have occurred when they have been misused for transporting large items such as ladders or library trolleys. Their overall rate of accidents is estimated as 30 times higher than conventional elevators. A representative of the Union of Technical Inspection Associations stated that Germany saw an average of one death per year due to paternosters prior to 2002, at which point many of them were made inaccessible to the general public. Elderly people, disabled people and children are most vulnerable. In September 1975, the paternoster in Newcastle University's Claremont Tower was temporarily taken out of service after a passenger was killed when a car left its guide rail at the top of its journey and forced the two cars ascending behind it into the winding room above. In October 1988 a second, non fatal accident occurred in the same lift. A conventional lift replaced it in 1989–1990. In West Germany, new paternoster installations were banned in 1974, and in 1994 there was an attempt to shut down all existing installations. as of 2015, Germany had 231 paternosters. A prototype was revealed as of 2013. In 2009, Solon received special permission to build a brand new paternoster in its Berlin headquarters.
Австрия
Венада Вена қалалық әкімдігі, Рингтурм (Вена сақтандыру тобының бас кеңсесі), Стефанплац маңындағы Траттнерхоф 2 кеңсе ғимараты және Шварценбергплацтағы Хаус дер Индустриде қаладағы соңғы төрт жұмыс істеп тұрған және жиі пайдаланылатын патернастерлер бар. Университетте де бірі немесе бірнешесі болған. Клагенфуртта Kelag энергетикалық компаниясының бас кеңсесінде күнделікті пайдалану үшін әлі де бір патернастер істеп тұр.
In Vienna, the Vienna City Hall, the Ringturm (headquarters of the Vienna Insurance Group), an office building at Trattnerhof 2 near Stephansplatz and Haus der Industrie on Schwartzenbergplatz have the last four running and frequently used paternosters in the city. The university also had one or more. In Klagenfurt, the Headquarters of the energy company Kelag still have one paternoster active for daily use.
Бельгия
1958 жылдан сақталған патернастерлік лифт Брюссель қаласындағы Фонни авенюі, 47 нөмірдегі кеңсе ғимаратында бар, ол қазір Midi / Zuid теміржол станциясының бөлігі болып табылады, бірақ пайдаланылмайды. Фламанд халық өкілдері үйі (Huis van de Vlaamse Volksvertegenwoordigers), бұрынғы Postcheque ғимараты, Leuvenseweg/Rue de Louvain 86 мекенжайында орналасқан, ондағы патернастер жұмыс істеп тұр, бірақ қолданылмайды.
A paternoster lift dating from 1958 survives in Avenue Fonsny 47, Brussels, a currently disused office building forming part of Midi/Zuid railway station. At the Huis van de Vlaamse Volksvertegenwoordigers (House of Flemish Representatives), previously the Postcheque Building, at Leuvenseweg/Rue de Louvain 86, the paternoster is operational but not used.
Италия
Fiat-тың бас кеңсесі ғимаратында, Мирафиори, Турин (Торино) [1985 жылға дейін].
In Fiat's Head Office Building, Mirafiori, Turin (Torino) [as of 1985].
Норвегия
Ослода, Швейгаард көшесіндегі Ландбруктер үйі. Бұл ғимарат 1965 жылы Норвегия фермерлер қауымдастығының (Norges Bondelag) бас кеңсесі ретінде салынған, олар 2016 жылы одан шығып кетті.
In Oslo, Landbrukets hus, on Schweigaards Gate. The building was built in 1965 as the headquarters for Norges Bondelag, who vacated it in 2016.
Польша
Катовицедегі Силезиялық парламент ғимараты. Вроцлав қаласында, Польша, Сантандер банкі ғимараты, Басты алаң. Тек қызметкерлерге арналған. Польшаның Ополе қаласында, Urząd Wojewódzki ғимараты, Островек.
Building of Silesian Parliament in Katowice. In Wrocław, Poland, Santander Bank building, Main Square. Available for employees only. In Opole, Poland, Urząd Wojewódzki building, Ostrówek.
Сербия
Белградтағы Сербия темір жолдарының бас кеңсесінде бір жұмыс істейтін және бір жұмыс істемейтін патернастер лифті бар.
In Belgrade in the headquarters building of Serbian Railways there is one operating paternoster lift and another one which is not in service.
Словакия
Братиславада кем дегенде 5 жұмыс істейтін патерностер бар: Көлік және құрылыс министрлігі, Ішкі істер министрлігі, Қаржы министрлігі, Ауыл шаруашылығы және ауылдық даму министрлігі және Словакия Республикасы Темір жолдарының бас кеңсесі. Кошицеде Кошице техникалық университеті 1972 жылдан бері L9 деп аталатын бас ғимаратта патерностер жұмыс істейді. Кошицедегі болат өндіруші U.S. Steel Košice компаниясының әкімшілік ғимаратында тағы бір патерностер бар.
In Bratislava there are at least 5 operating paternosters: Ministry of Transport and Construction, Ministry of Interior, Ministry of Finance, Ministry of Agriculture and Rural Development and the headquarters of Railways of the Slovak Republic. In Košice, the Technical University of Košice operates a paternoster in the main building called L9 since 1972. There's another paternoster in an administrative building of U. S. Steel Košice, steel manufacturing company in Košice.