Кіріспе

Пендер аралы (Saanich: st̕ey̕əs) – Салиш теңізінде орналасқан Британдық Колумбия, Канададағы Оңтүстік шығанақ аралдарының бірі. Пендер аралының ауданы шамамен және тұрақты 2250 тұрғыны бар, сондай-ақ маусымдық тұрғындар да көп. Оңтүстік шығанақ аралдарының көп бөлігі сияқты, Пендер аралы да суб-Жерорта теңізі климатына ие, ашық егістік жерлерге, орманды төбелерге, бірнеше көлдер мен кішкентай тауларға, сондай-ақ көптеген шағын шығанақтар мен жағажайларға толы.

География

Пендер аралы екі аралдан тұрады: Солтүстік Пендер және Оңтүстік Пендер, олар 1903 жылы қазылған тар каналмен бөлінген. 1955 жылы аралдар бір қатарлы көпірмен қосылды, ол бүгінге дейін сол күйінде сақталған. Халықтың көп бөлігі мен инфрақұрылым Солтүстік Пендер аралында орналасқан, олардың ең көп шоғырланған жері – Magic Lake көлінің маңы.

Тарих

Еуропалық байланыс кезінде Пендер аралында Солтүстік тұйық салиш тілінде сөйлейтін жағалау салиш халықтары мекен еткен. Оңтүстік Пендер аралында Хай-Пойнтте үнді резерваты орналасқан, онда Цавут және Цейкум тайпаларының өкілдері тұрады. Шарк Ков маңындағы қабық үйінділерінде табылған артефактілердің радиокөміртекпен талдауы бес мың жылдан бері үздірілмей мекендеген ежелгі халықтардың ауылын анықтады. Поэтс Ков курорты ежелгі алғашқы халықтар ауылының орнында салынған. 2007 жылы провинциялық үкімет пен Tsawwassen First Nation арасындағы келісім Пендер аралында және оның төңірегінде аң аулау және балық аулау құқықтарын қамтиды – бұл келісімге Sencot'en Alliance қарсылық білдірді, олардың пікірінше, 1852 жылғы Дуглас шарты бойынша осы құқықтар оларға тиесілі. Пендер аралындағы Sencot'en атауларына (st̕ey̕əs) ʔiləčən (Бедвелл гавані) және x̣ʷəl̕isən̕ (Порт Браунинг) жатады. Солтүстік Пендер аралында: šxʷsəɬqʷsət (Акулалар шығанағы), x̣ʷəx̣ʷiʔéčsəŋ (Шингл шығанағы), kʷeqsən (Стенли Пойнт), kʷeqsən (Кеме бұрышы), təlasəŋ̕ (Үміт шығанағы), sq̕ʷəq̕ʷiŋ̕əs (Оукс Блаф), q̕eʔƛ̕əŋ немесе sq̕eʔəƛ̕əm (Суырсүңгір шығанағы), және x̣wiʔx̣wnəčénəm немесе sx̣ʷix̣ʷθəʔ (Уоллас Пойнт). Оңтүстік Пендер аралында: sk̕ʷən̕enxʷ (Гаулленд нүктесі), st'eyus (Бедвелл гавані) және smanəč (Тис нүктесі). Аралдарға, сондай-ақ Күн шолағындағы Пендер гаваніне қазіргі атауларын капитан Ричардс, кейіннен капитан болған штаб командирі Даниель Пендер, RN берген, ол 1857 жылдан 1870 жылға дейін Британдық Колумбия жағалауын зерттеген. Еуропалық тегіндегі алғашқы тұрақты тұрғын 1886 жылы Оңтүстік Пендер аралына келген. Майн, Пендер және Сатурна аралдары арасындағы су алабы Плампер шығанағы деп аталады, ол HMS Plumper құрметіне аталған. 1903 жылы Пендер аралының тұрғындары үкіметке қазіргі Солтүстік және Оңтүстік Пендер аралдары арасындағы тасқынды сумен толтыруды өтінді.

Мәдениет және демалыс

Пендер аралы балық аулау, қайықпен жүзу, суға түсу және басқа да көңіл көтеруге арналған танымал орын. «Пендер аралдары туралы нұсқаулық» Ричард Фокс жариялаған 400 беттік саяхатшыға арналған анықтамалық. Онда жаяу және велосипедпен серуендеу, қайықпен жүзу, аралдардың тарихы туралы ақпарат, сонымен қатар навигациялық карта бар. Соңғы нұсқасы – 2016 жылы жарық көрген 10 жылдық мерейтойлық басылым. «The Pender Post» – аралдағы жергілікті және тәуелсіз газет, ол 1971 жылдан бері шығып тұрады. Тағы бір жергілікті жаңалықтар провайдері «Island Tides» иесі 2017 жылдың жазында демалысқа кетіп, әлі басылымды қайта жаңғыртқан жоқ. Аралда 9 лункалы гольф алаңы бар. 1937 жылы бірнеше тұрғын өз қаражатын біріктіріп, Пендердің алғашқы қоныс тебушісі Вашингтон Гриммердің ұлы Джордж Гриммерден жер сатып алды. Осы алғашқы инвесторлар гольф алаңын жоспарлап, дамытты, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі қысқа үзілістен басқа, содан бері үздіксіз жұмыс істеп келеді. Сонымен қатар, «Magic Lake» көліне жақын орналасқан «Golf Island Disc Park» деп аталатын 27 лункалы диск-гольф алаңы бар. Ол 1980 жылы құрылған және қазір еріктілер мен Пендер аралдары саябағы комиссиясының күш-жігерімен күтіліп келеді. Аталған алаңда диск-гольф турнирлері, соның ішінде Пендер аралының шақыру турнирі өтеді. Пендер аралында Канаданың алғашқы зәйтүн бағы «Waterlea Farm» орналасқан. Иесі Эндрю Батт бастапқыда 100 ағаш отырғызып, «Канадада жасалған» алғашқы зәйтүн майын өндіруді мақсат еткен. 2023 жылдың желтоқсанына қарай мүлік сатылымға қойылды, онда 80-нен астам ағаш сақталған.

Парктер мен жағажайлар

Gulf Islands ұлттық паркі қорығында қайықпен жүзу, байдаркамен саяхаттау, жаяу жүру, кемпинг және жануарларды қарау мүмкіндіктері бар. Бомонттағы Айнсли Пойнт тұрақ орнынан басталатын және тығыз, ылғалды ормандарды кесіп өтетін тік серпілмелі жол жағалауға дейін өте қиын. Маунт Норманның қиын жолы Сан-Хуан аралдарының панорамалық көрінісімен бірге биікке көтеріледі. Роу көліндегі орташа жол Шингл шығанағының жоталары арқылы Оңтүстік шығанақтың аралдарындағы сирек кездесетін тұщы сулы көлдердің біріне дейін жалғасады. Роузлендте келушілер Пендер аралдары музей қоғамының мүшелері қалпына келтірген 1908 жылғы тарихи шаруашылық үйді аралап көруге болады.

Кемпингке шығу

Галф аралдары ұлттық паркінің қорығында Солтүстік Пендерде кемпинг жасау үшін қазіргі уақытта екі нұсқа бар: Prior Centennial кемпингінің көлікпен баруға болатын алдыңғы алаңдары немесе Shingle Bay-дегі арғы алаңдар (жаяу немесе каякпен баруға болады). Prior Centennial-де 17 орынды брондауға болады, және ауыз су, шұңқырлы дәретханалар, пикник үстелдері және от шұңқырлары (маусымдықта қолжетімді) сияқты ыңғайлы жағдайлар бар. Қорғаудың Роу көліндегі Shingle Bay кемпингінде пикник үстелдері мен шұңқырлы дәретханасы бар, бірақ ауыз сусыз 10 резервтелген қарапайым кемпинг орыны бар. Оңтүстік Пендердегі Бомонттағы жаяу немесе қайықпен баруға болатын кемпинг орындары 2022 жылдың жазынан бастап басқа хабарлама берілгенге дейін түнгі кемпинг үшін жабық. Бомонтта 11 орын бар, және ыңғайлы жағдайларға шұңқырлы дәретханалар және 15 кемелерді бекітуге арналған буйлар кіреді, олар ашық. Бомонтта ауыз су жоқ және маусымға қарамастан, от жағуға рұқсат етілмейді. Порт-Браунинг Маринасында жеке кемпингтер қолжетімді. Орындар көлікпен баруға арналған және алдыңғы алаңдарда орналасқан. Маринаның үлкен жағажай алаңында кез келген жерге шатыр тігуге болады. Шағын автокөліктер де қабылданады, бірақ олар үшін қоректендіру немесе қалдықтарды тастау станциясы жоқ.

Көлік

Пендер аралына Суарц шығанағынан (Виктория маңындағы), Цаувассеннен (Ванкувер маңындағы) және басқа да оңтүстік шығанақ аралдарынан BC Ferries компаниясы ұсынатын тұрақты паром қызметімен жетуге болады. Сонымен қатар, жоспарлы гидросамолеттер мен су таксилері де бар. Пендер аралында автокөлікті тоқтатуға арналған "автотұрақтар" жүйесі де бар, ол ресми түрде автостопқа балама болып табылады. Аралдың ішінде карталармен жабдықталған және көбінесе ыңғайлы орындықтары бар тұғырлар орналасқан. Пендер аралында сондай-ақ бас сауда орталығы – Дрифтвуд орталығының жанында тікұшақ алаңы бар. Арнайы тікұшақтар №1 өрт сөндіру бөліміне де қонуға мүмкіндік алады. Бедвелл гавані – АҚШ-тан келетін теңізшілер үшін ресми кіру порты, ал Порт Браунинг мен Оттер Бей де кемелерді тоқтатуға қолайлы жерлерді ұсынады.