Кіріспе

П. Г. Вудхаус әңгімелеріндегі ойдан шығарылған кейіпкер, Сидкуптың 7-ші графы Родерик Спод, көбінесе Спод немесе Лорд Сидкуп деп аталады. Ағылшын комик жазушысы П. Г. Вудхаус романдарының кейіпкері. Ол тұңғыш рет пайда болатын романда ол "әуесқой диктатор" және Лондондағы "Британияны сақтаушылар" деп аталатын, сондай-ақ "Қара шорттар" деп белгілі, ойдан шығарылған фашистік ұйымның жетекшісі болып табылады. Ол атағын мұраға алғаннан кейін ұйымнан кетеді. Ол Джівстің жұмыс істейтін жерінің иесі Берти Вустерді ұры деп есептейді. Ірі және қауіпті кейіпкер Спод Мадлен Бассетті қатты қорғайды және оған зиян келтірген деп санайтын әркімге, әсіресе Гасси Финк-Нотлға қауіп тудырады.

Өмір жолы мен мінез-құлқы

Спод – сэр Уоткин Бассеттің досы, ол сэр Уоткиннің келіні миссис Уинтергриннің немере інісі. Ол сэр Уоткиннің қызы Мадлен Бассетті қатты қорғайды, оны көп жылдар бойы сүйіп, оған айтпаған. Спод Бертидің басын алып, жеп тастаумен қорқытады. Спод – үлкен және қорқынышты тұлға, оның күшті, төртбұрышты беті бар. Ол алғаш рет Сподты көргенде, Берти оны сипаттады: шамамен жеті фут биіктігінде, алты футқа дейін көрінетін аласа плащқа оранған ол көзді аулап, назарды тартып алды. Табиғат горилла жасауға ниеттенгендей болды, бірақ соңғы сәтте ойын өзгертті. Бертидің көзінде Сподтың биіктігі жеті футтан басталады және биіктігі өсіп, ақырында тоғыз фут жетіге жетеді. Берти сияқты Спод та Оксфордта білім алған; ол бір рет полицейдің қақпағын ұрлаған. "Қара шорттардың" жетекшісі болған кезде ол сонымен қатар әйелдердің ішкі киімдерінің дизайнері, Бонд көшесіндегі "Eulalie Soeurs" компаниясының иесі. Бертидің тәтесі Далия "Eulalie Soeurs" дүкенінің тұрақты тұтынушысы және дүкеннің өте танымал және табысты екенін айтады. Спод кейіннен ағасының өлімінен кейін атақ мұраға алды, Сидкуптың жетінші графы болды. Ол билікке көтерілгеннен кейін "Eulalie Soeurs" дүкенін сатады. Бір кезде ол "Қара шорттардан" кетеді. Берти "Жоғары көтерілген ерін, Дживс" романында Спод өзінің атағын алғанға дейін "бір кезде метрополияда жиі кездесетін диктаторлардың бірі" болған, бірақ "ол лорд Сидкуп болған кезде оны тастады" дейді. Спод лорд Сидкупқа айналғанға қарамастан, Берти оны әдетте Спод деп атайды, бірде оған "Лорд Сподкуп" деп тіл қатады. "Кодекс Устерс" романының көп бөлігі сэр Уоткиннің Totleigh Towers ел үйінде өтеді, онда Спод "Қара шорттардың" жетекшісі. Ол Бертиді ұры деп ойлайды, Берти сэр Уоткиннің шатырын және дүкеннен күміс сиырдың ыдысын ұрлауға тырысқанына сенеді. Спод Бертиді сер Уоткиннен сиырдың ыдысын ұрласа, оны ұрып-соғып, желімдеймін деп қорқытады. Спод сонымен қатар Гассиге екі себеппен қарсылық білдіреді. Біріншіден, Спод Гасси Мадленге жеткілікті берілмегенін ойлайды, ол Гассиге ардақталған. Екіншісі, Гасси Сподты қорлаған, оның мылтығы "ас үйдің ыдысының жағында қысылған қара қоңыздың қалдырған әлсіз дағы сияқты" және Сподтың аспаржа жеуі "адамның табиғаттың соңғы сөзі ретіндегі барлық түсінігін өзгертеді" деп жазған. Дживстің және "Жас Ганимед" клубының кітабының көмегімен Берти "Eulalie" сөзін үйреніп, ол туралы бәрін білетінін Сподқа айтады. Өзінің әйелдер ішкі киімдерінің дизайнері ретінде өзінің мансабын білуін қаламайтын Спод Берти мен Гассиді мазаламауға мәжбүр. Сподты констебль Оутстың қақпағын ұрлау үшін шантаж жасайды. Берти "Eulalie" сөзінің нағыз мағынасын әңгіменің соңына дейін білмейді. "Дживс және феодалдық рух" романында, Далия тәтесінің Бринкли Корт ел үйінде орын алады, Спод жақында лорд Сидкуп болды. Берти мен оның Далия тәтесі Сподты "Eulalie" туралы білімімен шантаждап, зергерлік сарапшы болып табылатын Сподтың Далия тәтесінің маржанды алқасы жалған екенін ашпауды жоспарлайды (ол өзінің журналы "Миладидің бөлмесіне" ақша жинау үшін нағыз маржанды кепілге қойған). Алайда шантаж жоспары сәтсіз аяқталады, өйткені Спод Далияға айтқандай, ол "Eulalie Soeurs" дүкенін сатқан. Далия тәтесі жерден тапқан бір ұяшықты пайдаланып, Сподты ұрып-соғады, бұл оған жалған алқасын сейфтен алып, оны бағалай алмайтындай етіп жасыруға мүмкіндік береді. Кейіннен Спод Ливерпульдік қоғамдық қайраткер миссис Троттерге тиесілі басқа бір маржанды алқаның жалған екенін айтады. "Жоғары көтерілген ерін, Дживс" романында, ол Тоттли Тауэрсте өтеді, Спод Мадленді бұрынғыдай қорғайды және Бертидің оны жылатқанын ойлағанда, Бертидің мойнын сындырамын деп қорқытады (Бертидің махаббатпен ауырып, одан алыстамайтынын ойлап, жылап жіберді). Спод Гассидің Смарагд Стокерді сүйгенін көріп, Гассидің мойнын сындырамын деп қорқытады және оны ерікті деп атайды. Гарольд Пинкер Гассиді қорғау үшін алға шығады, ал Спод Пинкердің мұрнына соққы бергеннен кейін, тәжірибелі боксшы Пинкер оны нокауттап қояды. Спод тез оянады, бірақ оны Емеральд қайтадан нокаутқа түсіреді. Гасси Мадлинді Емеральд үшін тастап кетеді, ал Спод Мадленге ұсыныс жасайды. Ол Бертиге оның өзіне деген сүйіспеншілігін сыйлау үшін үйленуі керектігін айтады, бірақ Спод пен Дживс оны Бертидің Тоттлиге сэр Уоткин Басеттің қара қара өрнекті мүсіншесін ұрлау үшін келгенін, оның оған деген махаббатынан емес, көндіруге сәттілік танытады. Мадлен Сподтың ұсынысын қабылдайды. "Көп рахмет, Дживс" романында, ол Бринкли Кортта өтеді, Спод Бертидің Далия тәтесі шақыртқан, оның шешендік дағдылары үшін. Ол Market Snodsbury округінен консервативтік үміткер Harold "Ginger" Winship қолдауында сөз сөйлейді. Сподтың келіні Мадлен онымен бірге барады. Оның сөздерінен кейін Спод өзі парламентке сайлануды қарастырады, бұл оның атағынан бас тартуын қажет етеді. Мадлен, лорд Сидкуп атағын алуды қалаған, олардың нишанын бұзып, Бертиге үйленеді дейді. Үміткерлердің пікір-таласы кезінде картоптан соққы алғаннан кейін Спод парламентке сайлану туралы ойын өзгертеді және атағын сақтап қалуды шешеді, бұл оның Мадленмен қайта табысуына әкеледі. Олар романның соңында әлі де нишанда. Спод жиі басқаларды зиян келтірумен қорқытса да, көбінесе өзі зардап шегеді. "Кодекс Устерс" романында, Спод Гассиге шабуыл жасағанда, Гасси оның басына суретпен соққы береді. Сподтың басы суреттен өтеді, ол қысқа уақытқа шашырап, Берти оны жамылғымен орайды. Берти Сподты вазамен соғады, бірақ Спод оны ұстап алады; Берти Сподты темекімен күйдіріп босатады. Басқа романдарда Спод үш рет нокаутқа түседі: "Дживс және феодалдық рух" романында Бертидің тәтесі Далия оны ұяшықпен ұрады, "Жоғары көтерілген ерін, Дживс" романында Гарольд Пинкер оны тебіп жібереді, ал сол кітапта Емеральд Стокер оның басына қыш құмырасын сындырады. Ол сонымен қатар "Көп рахмет, Дживс" романында үміткерлердің пікір-таласы кезінде картоптан көзіне соққы алады.

Теледидар

1990–1993 жылдардағы «Дживс пен Вустер» телесериалында Споденің рөлін Джон Тернер сомдады. Осы сериалда Споде, «Қара шорттардың» жетекшісі ретінде, Муссолиниге едәуір ұқсас кейіпте бейнеленеді. «Қара шорттар» – Штурмбаттюльге ұқсас форма киген он шақты ер адам мен жасөспірімдерден тұратын шағын топ. Олардың туының дизайны Ұлыбританиялық фашистер одағының туымен ұқсас (ол партияның символы – «Flash and Circle» пайдаланған) және тудың түстерінің схемасы Ұлттық социалистердікімен бірдей. «Қара шорттардың» мүшелері Споде Гитлерге ұқсас дауысты, драматикалық сөздер айтатын шағын тыңдаушылар тобын құрайды, онда ол әр азаматқа туған кезде британдық велосипед пен қолшатыр беру сияқты ерекше саясат туралы мәлімдейді. Ол сондай-ақ тамыржемістерге қатысты бірнеше мәлімдемелер жасайды. Алғашқы әңгімелерде Споденің ешқандай сөзі келтірілмейді және оның тобының басқа мүшелері де көрсетілмейді. Телесериалда да, Вудхаус романдарында да Сподетің «Жастар Генимед» клубының кітабында Еулали атты әйелдер іш киім дүкеніне қатысты құпиясы бар.

Сахна

1975 жылғы «Джиз» мюзиклында Сподты Джон Тернер сомдады, ол «Джиз және Вустер» телесериалында да Спод рөлін ойнаған. Романдардан өзгешелік ретінде, мюзиклде Спод Сэр Родерик Спод деп аталды. Кейіпкер 1996 жылғы «Дживс» деп аталған жаңа өңдеуден алынып тасталды, ондағы ең жақын балама кейіпкер – мюзиклге тән Сайрус Бадж III Jnr. 2013 жылғы «Дживс және Вустердің тамаша ақымақтығы» пьесасында, онда Берти, Дживс және Далия тәтесінің үй қызметшісі Сеппинс «Вустерлер кодексі» оқиғаларын қайта жасайды, Сподты Сеппинс сомдайды.

Радио

1973–1981 жылдардағы «What Ho! Джівс» радио драмасында Спойдтың дауысын Джеймс Виллиерс («Вустерлердің коды») және Пол Эддингтон («Стифф Верхняя Губа, Джівс») сомдады. Spode «What Ho, Джівс!» – «Дживс және феодалдық рух» романының адаптациясында еске алынады, бірақ сөйлейтін рөлі жоқ. Оның іс-қимылдары басқа кейіпкерлер арқылы сипатталады. 1997 жылы L. A. Theatre Works радио адаптациясында «Вустерлердің коды» үшін Спойдтың дауысын Мартин Джарвис орындады. Джарвис осы өндірісте Дживстің дауысын да берді, ол көрермендер алдында тікелей жазылды. BBC Radio 4-тің 2006 жылғы «Вустерлердің коды» классикалық сериалдар сериясы үшін Спойдтың дауысын Джек Клафф сомдады. Адам Годли 2018 жылы BBC радиосының «Стифф Верхняя Губа, Джівс» адаптациясында Спойдтың дауысын орындады.