Кіріспе
П. Г. Вудхаус әңгімелеріндегі ойдан шығарылған кейіпкер, Сидкуптың 7-ші графы Родерик Спод, көбінесе Спод немесе Лорд Сидкуп деп аталады. Ағылшын комик жазушысы П. Г. Вудхаус романдарының кейіпкері. Ол тұңғыш рет пайда болатын романда ол "әуесқой диктатор" және Лондондағы "Британияны сақтаушылар" деп аталатын, сондай-ақ "Қара шорттар" деп белгілі, ойдан шығарылған фашистік ұйымның жетекшісі болып табылады. Ол атағын мұраға алғаннан кейін ұйымнан кетеді. Ол Джівстің жұмыс істейтін жерінің иесі Берти Вустерді ұры деп есептейді. Ірі және қауіпті кейіпкер Спод Мадлен Бассетті қатты қорғайды және оған зиян келтірген деп санайтын әркімге, әсіресе Гасси Финк-Нотлға қауіп тудырады.
Roderick Spode, 7th Earl of Sidcup, often known as Spode or Lord Sidcup, is a recurring fictional character in the Jeeves novels of English comic writer P. G. Wodehouse. In the first novel in which he appears, he is an "amateur dictator" and the leader of a fictional fascist group in London called the Saviours of Britain, also known as the Black Shorts. He leaves the group after he inherits his title. He has a low opinion of Jeeves's employer Bertie Wooster, whom he believes to be a thief. A large and intimidating figure, Spode is protective of Madeline Bassett to an extreme degree and is a threat to anyone who appears to have wronged her, particularly Gussie Fink Nottle.
Өмір жолы мен мінез-құлқы
Спод – сэр Уоткин Бассеттің досы, ол сэр Уоткиннің келіні миссис Уинтергриннің немере інісі. Ол сэр Уоткиннің қызы Мадлен Бассетті қатты қорғайды, оны көп жылдар бойы сүйіп, оған айтпаған. Спод Бертидің басын алып, жеп тастаумен қорқытады. Спод – үлкен және қорқынышты тұлға, оның күшті, төртбұрышты беті бар. Ол алғаш рет Сподты көргенде, Берти оны сипаттады: шамамен жеті фут биіктігінде, алты футқа дейін көрінетін аласа плащқа оранған ол көзді аулап, назарды тартып алды. Табиғат горилла жасауға ниеттенгендей болды, бірақ соңғы сәтте ойын өзгертті. Бертидің көзінде Сподтың биіктігі жеті футтан басталады және биіктігі өсіп, ақырында тоғыз фут жетіге жетеді. Берти сияқты Спод та Оксфордта білім алған; ол бір рет полицейдің қақпағын ұрлаған. "Қара шорттардың" жетекшісі болған кезде ол сонымен қатар әйелдердің ішкі киімдерінің дизайнері, Бонд көшесіндегі "Eulalie Soeurs" компаниясының иесі. Бертидің тәтесі Далия "Eulalie Soeurs" дүкенінің тұрақты тұтынушысы және дүкеннің өте танымал және табысты екенін айтады. Спод кейіннен ағасының өлімінен кейін атақ мұраға алды, Сидкуптың жетінші графы болды. Ол билікке көтерілгеннен кейін "Eulalie Soeurs" дүкенін сатады. Бір кезде ол "Қара шорттардан" кетеді. Берти "Жоғары көтерілген ерін, Дживс" романында Спод өзінің атағын алғанға дейін "бір кезде метрополияда жиі кездесетін диктаторлардың бірі" болған, бірақ "ол лорд Сидкуп болған кезде оны тастады" дейді. Спод лорд Сидкупқа айналғанға қарамастан, Берти оны әдетте Спод деп атайды, бірде оған "Лорд Сподкуп" деп тіл қатады. "Кодекс Устерс" романының көп бөлігі сэр Уоткиннің Totleigh Towers ел үйінде өтеді, онда Спод "Қара шорттардың" жетекшісі. Ол Бертиді ұры деп ойлайды, Берти сэр Уоткиннің шатырын және дүкеннен күміс сиырдың ыдысын ұрлауға тырысқанына сенеді. Спод Бертиді сер Уоткиннен сиырдың ыдысын ұрласа, оны ұрып-соғып, желімдеймін деп қорқытады. Спод сонымен қатар Гассиге екі себеппен қарсылық білдіреді. Біріншіден, Спод Гасси Мадленге жеткілікті берілмегенін ойлайды, ол Гассиге ардақталған. Екіншісі, Гасси Сподты қорлаған, оның мылтығы "ас үйдің ыдысының жағында қысылған қара қоңыздың қалдырған әлсіз дағы сияқты" және Сподтың аспаржа жеуі "адамның табиғаттың соңғы сөзі ретіндегі барлық түсінігін өзгертеді" деп жазған. Дживстің және "Жас Ганимед" клубының кітабының көмегімен Берти "Eulalie" сөзін үйреніп, ол туралы бәрін білетінін Сподқа айтады. Өзінің әйелдер ішкі киімдерінің дизайнері ретінде өзінің мансабын білуін қаламайтын Спод Берти мен Гассиді мазаламауға мәжбүр. Сподты констебль Оутстың қақпағын ұрлау үшін шантаж жасайды. Берти "Eulalie" сөзінің нағыз мағынасын әңгіменің соңына дейін білмейді. "Дживс және феодалдық рух" романында, Далия тәтесінің Бринкли Корт ел үйінде орын алады, Спод жақында лорд Сидкуп болды. Берти мен оның Далия тәтесі Сподты "Eulalie" туралы білімімен шантаждап, зергерлік сарапшы болып табылатын Сподтың Далия тәтесінің маржанды алқасы жалған екенін ашпауды жоспарлайды (ол өзінің журналы "Миладидің бөлмесіне" ақша жинау үшін нағыз маржанды кепілге қойған). Алайда шантаж жоспары сәтсіз аяқталады, өйткені Спод Далияға айтқандай, ол "Eulalie Soeurs" дүкенін сатқан. Далия тәтесі жерден тапқан бір ұяшықты пайдаланып, Сподты ұрып-соғады, бұл оған жалған алқасын сейфтен алып, оны бағалай алмайтындай етіп жасыруға мүмкіндік береді. Кейіннен Спод Ливерпульдік қоғамдық қайраткер миссис Троттерге тиесілі басқа бір маржанды алқаның жалған екенін айтады. "Жоғары көтерілген ерін, Дживс" романында, ол Тоттли Тауэрсте өтеді, Спод Мадленді бұрынғыдай қорғайды және Бертидің оны жылатқанын ойлағанда, Бертидің мойнын сындырамын деп қорқытады (Бертидің махаббатпен ауырып, одан алыстамайтынын ойлап, жылап жіберді). Спод Гассидің Смарагд Стокерді сүйгенін көріп, Гассидің мойнын сындырамын деп қорқытады және оны ерікті деп атайды. Гарольд Пинкер Гассиді қорғау үшін алға шығады, ал Спод Пинкердің мұрнына соққы бергеннен кейін, тәжірибелі боксшы Пинкер оны нокауттап қояды. Спод тез оянады, бірақ оны Емеральд қайтадан нокаутқа түсіреді. Гасси Мадлинді Емеральд үшін тастап кетеді, ал Спод Мадленге ұсыныс жасайды. Ол Бертиге оның өзіне деген сүйіспеншілігін сыйлау үшін үйленуі керектігін айтады, бірақ Спод пен Дживс оны Бертидің Тоттлиге сэр Уоткин Басеттің қара қара өрнекті мүсіншесін ұрлау үшін келгенін, оның оған деген махаббатынан емес, көндіруге сәттілік танытады. Мадлен Сподтың ұсынысын қабылдайды. "Көп рахмет, Дживс" романында, ол Бринкли Кортта өтеді, Спод Бертидің Далия тәтесі шақыртқан, оның шешендік дағдылары үшін. Ол Market Snodsbury округінен консервативтік үміткер Harold "Ginger" Winship қолдауында сөз сөйлейді. Сподтың келіні Мадлен онымен бірге барады. Оның сөздерінен кейін Спод өзі парламентке сайлануды қарастырады, бұл оның атағынан бас тартуын қажет етеді. Мадлен, лорд Сидкуп атағын алуды қалаған, олардың нишанын бұзып, Бертиге үйленеді дейді. Үміткерлердің пікір-таласы кезінде картоптан соққы алғаннан кейін Спод парламентке сайлану туралы ойын өзгертеді және атағын сақтап қалуды шешеді, бұл оның Мадленмен қайта табысуына әкеледі. Олар романның соңында әлі де нишанда. Спод жиі басқаларды зиян келтірумен қорқытса да, көбінесе өзі зардап шегеді. "Кодекс Устерс" романында, Спод Гассиге шабуыл жасағанда, Гасси оның басына суретпен соққы береді. Сподтың басы суреттен өтеді, ол қысқа уақытқа шашырап, Берти оны жамылғымен орайды. Берти Сподты вазамен соғады, бірақ Спод оны ұстап алады; Берти Сподты темекімен күйдіріп босатады. Басқа романдарда Спод үш рет нокаутқа түседі: "Дживс және феодалдық рух" романында Бертидің тәтесі Далия оны ұяшықпен ұрады, "Жоғары көтерілген ерін, Дживс" романында Гарольд Пинкер оны тебіп жібереді, ал сол кітапта Емеральд Стокер оның басына қыш құмырасын сындырады. Ол сонымен қатар "Көп рахмет, Дживс" романында үміткерлердің пікір-таласы кезінде картоптан көзіне соққы алады.
About seven feet in height, and swathed in a plaid ulster which made him look about six feet across, he caught the eye and arrested it. It was as if Nature had intended to make a gorilla, and had changed its mind at the last moment. In Bertie's eyes, Spode starts at seven feet tall, and seems to grow in height, eventually becoming nine feet seven. Like Bertie, Spode had been educated at Oxford; during his time there, he once stole a policeman's helmet. While the leader of the Black Shorts, he is also secretly a designer of ladies' underclothing, being the proprietor of Eulalie Soeurs of Bond Street. Bertie's Aunt Dahlia is a customer at Eulalie Soeurs and remarks that the shop is very popular and successful. Spode later inherits a title on the death of his uncle, becoming the seventh Earl of Sidcup. After being elevated to the peerage, he sells Eulalie Soeurs. At some point, he leaves the Black Shorts. Bertie says in Stiff Upper Lip, Jeeves that before Spode succeeded to his title, he had been "one of those Dictators who were fairly common at one time in the metropolis", but "he gave it up when he became Lord Sidcup". Despite Spode becoming Lord Sidcup, Bertie usually thinks of him as Spode, at one point addressing him as "Lord Spodecup". In The Code of the Woosters, most of which takes place at Sir Watkyn's country house, Totleigh Towers, Spode is the leader of the Black Shorts. He quickly starts to think of Bertie as a thief, believing that Bertie was trying to steal Sir Watkyn's umbrella and also the silver cow creamer from a shop. Spode threatens to beat Bertie to a jelly if he steals the cow creamer from Sir Watkyn. Spode also antagonizes Gussie, for two reasons. First, Spode thinks Gussie is not devoted enough to Madeline, who is engaged to Gussie. Second, Gussie has insulted Spode in a notebook, writing that Spode's mustache was "like the faint discoloured smear left by a squashed blackbeetle on the side of a kitchen sink", and that the way Spode eats asparagus "alters one's whole conception of Man as Nature's last word." With help from Jeeves and the Junior Ganymede club book, Bertie learns the word "Eulalie", and tells Spode that he knows all about it. Spode, who does not want his followers to learn about his career as a designer of ladies' lingerie, is forced not to bother Bertie or Gussie. Spode is also blackmailed into taking the blame for the theft of Constable Oates's helmet. Bertie does not learn the true meaning of "Eulalie" until the end of the story. In Jeeves and the Feudal Spirit, which takes place at Aunt Dahlia's country house, Brinkley Court, Spode has recently become Lord Sidcup. Bertie and his Aunt Dahlia plan to blackmail Spode with knowledge of "Eulalie" to keep Spode, who is a jewellery expert, from revealing that Aunt Dahlia's pearl necklace is a fake (she pawned the real one to raise money for her magazine, Milady's Boudoir). However, the blackmail plan is unsuccessful, because, as Spode tells Aunt Dahlia, he has sold Eulalie Soeurs. Aunt Dahlia ends up using a cosh she found on the ground to knock out Spode, which allows her to retrieve her fake necklace from a safe in order to hide it so it cannot be appraised. Later in the story, Spode identifies a different pearl necklace, one belonging to the Liverpudlian socialite Mrs. Trotter, as fake. In Stiff Upper Lip, Jeeves, which takes place at Totleigh Towers, Spode is as protective of Madeline as ever and threatens to break Bertie's neck when he thinks that he has caused Madeline to cry (she was shedding a tear because she thought Bertie was lovesick and could not stay away from her). Spode, seeing Gussie kiss Emerald Stoker, threatens to break Gussie's neck as well and calls him a libertine. Harold Pinker steps forward to protect Gussie, and after Spode hits Pinker on the nose, Pinker, an expert boxer, knocks him out. Spode soon wakes up, but is knocked out again, by Emerald. Gussie leaves Madeline for Emerald, and Spode proposes to Madeline. She says that she must marry Bertie to reward his love for her, but Spode and Jeeves convince her that Bertie came to Totleigh to steal Sir Watkyn Bassett's black amber statuette, not out of love for her. Madeline accepts Spode's proposal. In Much Obliged, Jeeves, which takes place at Brinkley Court, Spode has been invited by Bertie's Aunt Dahlia to Brinkley for his skills as an orator. He gives speeches in support of the Conservative candidate for Market Snodsbury, Harold "Ginger" Winship. As Spode's fiancée, Madeline goes with him. After the success of his speeches, Spode considers standing for election himself for the House of Commons, which would require him to relinquish his title. Madeline, who wanted to gain the title Lady Sidcup, breaks their engagement, and says she will marry Bertie instead. After being hit by a potato at a lively candidate debate, Spode changes his mind about standing for Parliament and decides to retain his title, leading to a reconciliation between him and Madeline. They are still engaged at the end of the novel. Although Spode regularly threatens to harm others, he is generally the one who gets injured. In The Code of the Woosters, when Spode advances to attack Gussie, Gussie manages to hit him on the head with an oil painting. Spode's head goes through the painting, and while he is briefly stunned, Bertie envelops him in a sheet. Bertie then hits Spode with a vase, but gets grabbed by Spode; Bertie frees himself by burning Spode with a cigarette. In other novels, Spode is knocked out three times: he is hit with a cosh by Bertie's Aunt Dahlia in Jeeves and the Feudal Spirit, he is punched by Harold Pinker in Stiff Upper Lip, Jeeves, and Emerald Stoker smashes a china basin on his head in the same book. He is also hit in the eye with a potato at a candidate debate in Much Obliged, Jeeves.
Теледидар
1990–1993 жылдардағы «Дживс пен Вустер» телесериалында Споденің рөлін Джон Тернер сомдады. Осы сериалда Споде, «Қара шорттардың» жетекшісі ретінде, Муссолиниге едәуір ұқсас кейіпте бейнеленеді. «Қара шорттар» – Штурмбаттюльге ұқсас форма киген он шақты ер адам мен жасөспірімдерден тұратын шағын топ. Олардың туының дизайны Ұлыбританиялық фашистер одағының туымен ұқсас (ол партияның символы – «Flash and Circle» пайдаланған) және тудың түстерінің схемасы Ұлттық социалистердікімен бірдей. «Қара шорттардың» мүшелері Споде Гитлерге ұқсас дауысты, драматикалық сөздер айтатын шағын тыңдаушылар тобын құрайды, онда ол әр азаматқа туған кезде британдық велосипед пен қолшатыр беру сияқты ерекше саясат туралы мәлімдейді. Ол сондай-ақ тамыржемістерге қатысты бірнеше мәлімдемелер жасайды. Алғашқы әңгімелерде Споденің ешқандай сөзі келтірілмейді және оның тобының басқа мүшелері де көрсетілмейді. Телесериалда да, Вудхаус романдарында да Сподетің «Жастар Генимед» клубының кітабында Еулали атты әйелдер іш киім дүкеніне қатысты құпиясы бар.
Сахна
1975 жылғы «Джиз» мюзиклында Сподты Джон Тернер сомдады, ол «Джиз және Вустер» телесериалында да Спод рөлін ойнаған. Романдардан өзгешелік ретінде, мюзиклде Спод Сэр Родерик Спод деп аталды. Кейіпкер 1996 жылғы «Дживс» деп аталған жаңа өңдеуден алынып тасталды, ондағы ең жақын балама кейіпкер – мюзиклге тән Сайрус Бадж III Jnr. 2013 жылғы «Дживс және Вустердің тамаша ақымақтығы» пьесасында, онда Берти, Дживс және Далия тәтесінің үй қызметшісі Сеппинс «Вустерлер кодексі» оқиғаларын қайта жасайды, Сподты Сеппинс сомдайды.
Радио
1973–1981 жылдардағы «What Ho! Джівс» радио драмасында Спойдтың дауысын Джеймс Виллиерс («Вустерлердің коды») және Пол Эддингтон («Стифф Верхняя Губа, Джівс») сомдады. Spode «What Ho, Джівс!» – «Дживс және феодалдық рух» романының адаптациясында еске алынады, бірақ сөйлейтін рөлі жоқ. Оның іс-қимылдары басқа кейіпкерлер арқылы сипатталады. 1997 жылы L. A. Theatre Works радио адаптациясында «Вустерлердің коды» үшін Спойдтың дауысын Мартин Джарвис орындады. Джарвис осы өндірісте Дживстің дауысын да берді, ол көрермендер алдында тікелей жазылды. BBC Radio 4-тің 2006 жылғы «Вустерлердің коды» классикалық сериалдар сериясы үшін Спойдтың дауысын Джек Клафф сомдады. Адам Годли 2018 жылы BBC радиосының «Стифф Верхняя Губа, Джівс» адаптациясында Спойдтың дауысын орындады.