Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыкалық нотаның ұзақтығы
Musical note duration
Батыс музыка жазуында нүктелі нота – одан кейін кішкентай нүкте жазылған нота. Қазіргі замандағы тәжірибеде, бірінші нүкте негізгі нотаның ұзақтығын бастапқы мәнінің жартысына арттырады (яғни, бастапқы нотаға қосымша бір сәуле). Бұл нүктелі нотаның негізгі нотаны, оның құнының жартысына тең нотамен байланыстырып жазумен бірдей екенін білдіреді. Мысалы, нүктелі жарты нота, ширек нотамен байланысты жарты нотаға тең. Келесі нүктелер оң жақтағы мысалда көрсетілгендей, ұзақтығы жартылай азаятын құндылықтарды қосады. Нүктелі ноталарды қолдану кем дегенде 10 ғасырға дейін барып жетеді, бірақ ерте музыка контекстінде нүктенің ұзарту мөлшері нақтырақ айқындалмаған болуы мүмкін. Менсуралдық белгілеу, ырғақтық мәндердің контекстке тәуелді түсіндірілуіне қатысты түсініксіздіктерді жою үшін, бөлу нүктесін қолданады, кейде жоғарыда сипатталғандай, ұзарту нүктесімен бірге. Солесмедегі григориандық әндерінде нүкте әдетте ұзындықты екі еселеу ретінде түсіндіріледі (Неумге де қараңыз). Ұзын ноталарды қысқа ноталармен кезектестіре пайдалану үлгісі кейде нүктелі ырғақ деп аталады, олай жазылған немесе жазылмаған. Тең емес ырғақтарды қолдануға қатысты музыкалық орындаушылық тәжірибелердің тарихи мысалдары: тең емес ноталар (notes inégales) және свинг. Нүктелі ырғақты нақты орындау күрделі мәселе болуы мүмкін. Тіпті нүктелерді қолданатын жазуда да, олардың орындалған мәндері нүктенің математикалық көрсеткішіндегіден ұзағырақ немесе қысқарақ болуы мүмкін, мұндай тәжірибе нүктеден артық немесе нүктеден төмен деп аталады.
In Western musical notation, a dotted note is a note with a small dot written after it. In modern practice, the first dot increases the duration of the basic note by half (the original note with an extra beam) of its original value. This means that a dotted note is equivalent to writing the basic note tied to a note of half the value – for instance, a dotted half note is equivalent to a half note tied to a quarter note. Subsequent dots add progressively halved value, as shown in the example to the right. The use of dotted notes dates back at least to the 10th century, but the exact amount of lengthening a dot provides in early music contexts may vary. Mensural notation uses a dot of division to clarify ambiguities about its context dependent interpretation of rhythmic values, sometimes alongside the dot of augmentation as described above. In the gregorian chant editions of Solesmes, a dot is typically interpreted as a doubling of length (see also Neume). A pattern using longer notes alternating with shorter notes is sometimes called a dotted rhythm, whether or not it is written as such. Historical examples of music performance practices using unequal rhythms include notes inégales and swing. The precise performance of dotted rhythms can be a complex issue. Even in notation that employs dots, their performed values may be longer or shorter than the dot mathematically indicates, practices known as over dotting or under dotting.
Нөмірлік
Егер нүкте қойылатын нота бос орында болса, нүкте де сол бос орында орналасады, ал егер нота сызықта болса, нүкте жоғарыдағы бос орында орналасады (бұл кітапша сызықтарындағы ноталарға да қатысты). Жанындағы ноталардың аккорды мен төменгі дауыстар үшін нүктелердің орналасуы төменде көрсетілгендей күрделірек болады. Нүктелі ноталардың оң жағындағы нүктелерді нотаның үстінде немесе астында орналасқан стаккато артикуляциясының нүктелерімен шатастырмау керек. Теориялық тұрғыдан алғанда, кез келген нота ұзақтығын, кез келген ұзақтықтағы үнсіздік сияқты, нүктелі етуге болады. Егер үнсіздік қалыпты күйде болса, нүктелер әрқашан төменнен үшінші сызық аралығына орналастырылады, төмендегі мысалда көрсетілгендей. Нүктелі үнсіздіктер қарапайым өлшемдерде жиі кездеседі, бірақ төмендегі мысалда көрсетілгендей, күрделі өлшемдерде де қажет. Барокко музыкасында үштік ырғақты көрсету үшін нүктелі жазу кейде қолданылған. Нүктелер тактилік сызықтар арқылы созылуы мүмкін, мысалы, H. C. Robbins Landon-ның Джозеф Хайднның №70 симфониясының D мажордағы басылымында, бірақ бүгінгі таңда көптеген авторлар бұл қолданысты ескі деп санайды және тактилік сызық арқылы байланыстыруды ұсынады.
If the note to be dotted is on a space, the dot also goes on the space, while if the note is on a line, the dot goes on the space above (this also goes for notes on ledger lines). The placement of dots gets more complicated for adjacent note chords and for lower voices, as shown below. The dots on dotted notes, which are located to the right of the note, should not be confused with the dots for staccato articulation, which are located above or below the note. Theoretically, any note value can be dotted, as can rests of any value. If the rest is in its normal position, dots are always placed in third staff space from the bottom, as shown in the example below. The dotted rests are very common in simple meters, but also necessary in compound ones, as shown in the example below. In Baroque music, dotted notation was sometimes used to indicate triplet rhythms when it seemed obvious. Dots can be used across barlines, such as in H. C. Robbins Landon's edition of Joseph Haydn's Symphony No. 70 in D major, but most writers today regard this usage as obsolete and recommend using a tie across the barline instead.
Екі нүктелі
Екі нүктелі нота – нотадан кейін екі кішкентай нүкте жазылған нота. Оның ұзақтығы негізгі нотаның ұзақтығынан 1 3/4 есеге артық. Екі нүктелі нота, нүктелі нотаға қарағанда сирек қолданылады. Әдетте, оң жақтағы мысалда көрсетілгендей, одан кейін негізгі нотаның ұзақтығының төрттен бірін құрайтын нота келеді, бұл келесі жоғары нотаның ұзақтығын толықтырады. 18 ғасырдың ортасынан бұрын екі нүкте қолданылмаған. Оған дейін, кейбір жағдайларда, бір нүкте екі нүктені білдіруі мүмкін еді. Француз увертюрасында (және кейде басқа барокко музыкасында) нүктелі ноталар ретінде жазылған ноталар көбінесе екі нүктелі ноталар деп түсіндіріледі, ал одан кейін келетін нота тиісінше қысқартылады; Тарихи негіздемелі орындау туралы қараңыз.
A double dotted note is a note with two small dots written after it. Its duration is 1 3/4 times its basic note value. The double dotted note is used less frequently than the dotted note. Typically, as in the example to the right, it is followed by a note whose duration is one quarter the length of the basic note value, completing the next higher note value. Before the mid 18th century, double dots were not used. Until then, in some circumstances, single dots could mean double dots. In a French overture (and sometimes other Baroque music), notes written as dotted notes are often interpreted to mean double dotted notes, and the following note is commensurately shortened; see Historically informed performance.
Үш нүктелі жазу
Үш нүктелі нота – үш нүкте жазылған нота; оның ұзақтығы негізгі нота ұзақтығының 1 7/8 есесіне тең. Үш нүктелі нота Барокко және Классикалық кезеңдерде сирек қолданылса, Ричард Вагнер мен Антон Брукнердің музыкасында, әсіресе олардың духовой аспаптарға арналған партияларында жиі кездеседі. Фредерик Шопеннің фортепианоға арналған соль мажорлы прелюдиясы, Op. 28, No. 3, екі және үш нүктелі ноталардың қолданылуына мысал болады. Бұл шығармада, 4/4 такт өлшемінде, сол қолмен жылдам он алтылық ноталар орындалады. Шопен шығарма барысында оң қолға бірнеше рет үш нүктелі жарты нотаны (минима) сол қолдың бірінші он алтылық нотасымен бірге, кейін сол қолдың он алтыншы нотасымен бірге ойнауды тапсырады, бұл нота 15 он алтылыққа созылады.
A triple dotted note is a note with three dots written after it; its duration is 1 7/8 times its basic note value. Use of a triple dotted note value is not common in the Baroque and Classical periods, but quite common in the music of Richard Wagner and Anton Bruckner, especially in their brass parts. An example of the use of double and triple dotted notes is in Frédéric Chopin's Prelude in G major for piano, Op. 28, No. 3. The piece, in common time , contains running semiquavers (sixteenth notes) in the left hand. Several times during the piece Chopin asks for the right hand to play a triple dotted minim (half note), lasting 15 semiquavers, simultaneously with the first left hand semiquaver, then one semiquaver simultaneously with the 16th left hand semiquaver.
Басқа контексттер
Журналист және «Музыкалық Таймс» журналының редакторы Фредерик Джордж Эдвардс «Нүктенің тігісі» деген псевдонимді қолданды. Ол осы атпен «музыкалық тұлғалармен білім беруге бағытталған сұхбаттар» мен «кафедралық соборлар, шіркеулер және білім беру орындары» туралы мақалалар жазды.
The journalist and editor of The Musical Times, Frederick George Edwards, used the pseudonym "Dotted Crochet". Under this name he wrote "educationally suggestive interviews with musical celebrities", as well as articles about "cathedrals, churches, and educational institutions".