Кіріспе

Желкенді қайықтардағы есептеу жүйесі

Портсмут шкаласы (PY) немесе Портсмут есептеу схемасы – негізінен шағын желкенді қайықтар жарысында қолданылатын тәжірибелік есептеу жүйелерінің бірі. Есептеу кез келген қашықтықты жүзуге кеткен уақытқа қолданылады, ал есептеулерді әртүрлі типтегі желкенді қайықтармен пайдалануға болады. Портсмут сандары жарыс нәтижелерінен алынған деректермен, әдетте жыл сайын жаңартылады. Әртүрлі схемалар тікелей байланысты емес, бір кластағы рейтингтер әртүрлі схемаларда әртүрлі болуы мүмкін және көбінесе болады. Портсмут шкаласының ең танымал жүйелері АҚШ-та Портсмут сандары комитеті, Ұлыбританияда Корольдік яхта қауымдастығы (RYA) және Австралияда Виктория яхтингі басқаратын жүйелер болып табылады.

Тарих

Ұлыбританияның Портсмут шкаласы 1947 жылы Стэнли Милледж жасаған, ол Лэнгстоун желкендеу клубында жарысқа мүгедектерді бағалаумен айналысқан. Ол Island One дизайнын бастапқы қайық ретінде пайдаланған (100 мәнімен). 1950 жылы ол Портсмут портындағы жарыс және желкендеу қауымдастығынан қолдау алып, клуб пайдалануы үшін Лэнгстоун кестелерінің бірінші басылымын шығарды, сол кезде олар Портсмут нөмірлері деп аталды. 1960 жылы ол басқаруды RYA-ға тапсырды, ал 1976 жылы жаңа YR2 форматы қолданылды, ал Лэнгстоун кестелері 1986 жылы жойылды. 1973 жылы Портсмут шкаласы көп корпусты кемелерге де қолданыла бастады. 1977 жылдан бастап төрт түрлі формат қолданылды: шағын қайықтар, көп корпусты кемелер, келішті және крейсерлік кемелер. Кемелердің, әсіресе көп корпусты кемелердің өнімділігінің артуына байланысты, нөмірлердің негізгі диапазоны жылдар бойы екі рет ұлғайтылды және қазір шамамен 1000-ға жуық. АҚШ-та Thistle 1961 жылы құрастыру үшін негізгі өлшем ретінде таңдалды, оның мәні 83,0 болды, бұл сол кездегі RYA PN рейтингіне сәйкес келді. Басқа кемелер DIYRA (Dixie Inland Yacht Racing Association) рейтингін пайдаланып, D PN (Dixie Portsmouth Number) санын алу үшін салыстырылды. Бұл жоба сәтті болды және 1973 жылы жауапкершілік DIYRA-дан Солтүстік Америкалық яхта жарыстары одағына берілді. Желдің кедергілік коэффициенттері (HC) – бұл DIYRA Портсмут нөмірлері комитеті әр түрлі сыныптар үшін жел және толқын жағдайларын ескеруге арналған кеңейтім. Бұл 0-ден 9-ға дейінгі Бофор шкаласының әрбір баллы үшін F=100 негізінде коэффициент шығарады. Жағалаудағы кемелердің жабдықтарын, артық салмағын және т.б. ескеру үшін оффшорлық сыныптар үшін қосымша кеңейтімдер қарастырылуда. Австралияда Портсмут шкаласының ең танымал схемасы Yachting Victoria Inc. жүзеге асырады.