1995 жылғы авиация оқиғалары: «Alyemda Air Yemen» атауы өзгертілді, Осама бин Ладен ұшағы зардап шекті, мексикалық композитор қаза болды, ұшақ жоғалып кетті. Авиация жаңалықтары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1995 жылы авиация саласындағы оқиғалар тізімі
List of aviation related events in 1995
Бұл 1995 жылғы авиация саласындағы оқиғалардың тізімі.
This is a list of aviation related events from 1995.
Оқиғалар
Alyemda Air Yemen әуе компаниясы Йеменнің Alyemen Airlines авиакомпаниясы болып қайта аталды. Усама бен Ладенге тиесілі Солтүстік Америкалық "Сабрелиннер" әуе кемесі Хартумдағы ұшу-қону жолағынан шығып, қирап қалды, осылайша Хосни Мубаракты өлтіруге бағытталған «Әл-Қаида» жоспарының орындалуына бөгет келді, олар оның президенттік ұшағына шабуыл жасауды көздеген еді.
Alyemda Air Yemen is renamed Alyemen Airlines of Yemen. A North American Sabreliner owned by Osama bin Laden is badly damaged in a runway excursion in Khartoum, allegedly ending an Al Qaeda plot to assassinate Egyptian president Hosni Mubarak by ramming his presidential aircraft.
Қаңтар
4 қаңтар – Мексикалық композитор және дирижер Эдуардо Мата мен оның жолаушысы Piper Aerostar ұшағының қозғалтқышы істен шығып, Куернавака әуежайынан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай Куернавака, Мексика маңында құлады. 10 қаңтар – 6715 рейсі, де Гавиленд Канада DHC 6, Моло бұғазы үстінде жоғалып кетті. Борттағы 14 адамның барлығы қаза болды деп болжануда. Тергеушілер төменгі жүк бөлімінде жарылыс болған болуы мүмкін деген күдікке ілікті. 11 қаңтар – Intercontinental de Aviación 256 рейсі Колумбияның Картахена қаласының жанында құлап, 51 адам қаза тапты. 9 жасар қыз ғана аман қалды. 19 қаңтар – Eurocopter AS332 Super Puma тікұшағына (Bristow Flight 56C) найзағай шақты. Осыдан кейін пилоты Солтүстік теңіздегі Brae Alpha мұнай платформасының жанында авторотация жасап, суға қонды. Борттағы 18 адамның барлығы құтқару салға мініп, зардапсыз құтылды. 26 қаңтар – Перу мен Эквадор арасында Кенепа соғысы басталды. Перудің Миль Ми-8 (НАТО коды бойынша "Hip") және Миль Ми-25 (НАТО коды бойынша "Hind D") тікұшақтары, сондай-ақ Эквадордың Aérospatiale Gazelle тікұшақтары жердегі нысандарға шабуылдау операцияларын бастады. 1995 жылдың қаңтар айында билік органдары ұшақтар мен ғимараттарды жою мақсатындағы "Божинка" жобасын анықтады. Delta Airlines және United Airlines ұшақтарын жарылту жоспары да табылды. Бұл жоспардың артында Рамзи Юсеф тұрды.
January 4 – Mexican composer and conductor Eduardo Mata and his passenger are killed when an engine of the Piper Aerostar Mata is piloting fails and the Aerostar crashes near Cuernavaca, Mexico, shortly after takeoff from Cuernavaca Airport. January 10 – Flight 6715, a de Havilland Canada DHC 6, went missing over the Molo Strait. All 14 people on board were likely killed. Investigators suspected that an explosion occurred on the lower cargo compartment. January 11 – Intercontinental de Aviación Flight 256 crashes near Cartagena, Colombia with 51 fatalities. A 9 year old girl is the only survivor. January 19 – Lightning strikes Bristow Flight 56C, a Eurocopter AS332 Super Puma helicopter, forcing its pilot to autorotate and ditch in heavy seas in the North Sea near the Brae oilfields Brae Alpha oil rig. All 18 people on board escape unharmed in a life raft and are rescued. January 26 – The Cenepa War breaks out between Peru and Ecuador. Peruvian Mil Mi 8 (NATO reporting name "Hip") and Mil Mi 25 (NATO reporting name "Hind D"), as well as Ecuadorian Aérospatiale Gazelle helicopters begin ground attack operations. Project Bojinka, a project to destroy planes and buildings was discovered by authorities in January 1995. A plan to blow up Delta Airlines and United Airlines planes was also discovered. Ramzi Yousef was the mastermind.
Ақпан
Cirrus Airlines авиакомпаниясы құрылды. 9–12 ақпан – Перу мен Эквадор арасында ауыр шайқастар жалғасуда. Перу және Эквадор әуе күштері белсенділігін күшейтті. 10 ақпан – Антонов Ан-70 прототипі Украинаның Киев облысы үстінде Антонов Ан-72 тіркеу ұшағымен соқтығысты. Ан-72 Hostomel әуежайына қауіпсіз қонды, бірақ Ан-70 құлап, борттағы жеті адамның барлығы қаза тапты. 10 ақпан – Эквадор әуе күштерінің екі Mirage F.1JA ұшағы Перу әуе күштерінің екі Сухой Су-22М ұшағын (NATO коды бойынша "Fitter") атып түсірді. Шамамен бір уақытта Эквадордың Kfir C.2 ұшағы Перудің Cessna A 37B ұшағын атып түсірді. 13 ақпан – Флорида штатының Майами қаласындағы Майами халықаралық әуежайына күшті дауыл соқты, салдарынан 5 миллион долларлық зиян келді. Төрт жолаушы ұшағы мен тоғыз жол тас жолы ауыр зақымдарға ұшырады. 27 ақпан – Денвер, Колорадодағы Stapleton халықаралық әуежайынан ұшқан соңғы рейс – Continental Airlines 34 рейсі, Лондонның Gatwick әуежайына бағытталған Douglas DC 10 30 (тіркеу N12061) – көтеріліп, 65½ жыл қызмет еткеннен кейін әуежай жабылды; оның жері тұрғын үйлер мен сауда орталығына айналдырылады. Бұл оқиға сонымен қатар Continental компаниясының Денверді хаб ретінде пайдалануын тоқтатуын білдіреді. Әуежайдың жердегі көліктерінің үлкен колоннасы түні бойы Stapleton халықаралық әуежайынан келесі күні таңертең ашылатын Denver халықаралық әуежайына көшті. 28 ақпан – 16 ай кешігіп, Denver халықаралық әуежайы Денвер, Колорадода ашылды, бұрынғы Stapleton халықаралық әуежайын алмастырды. Жаңа әуежайдан ұшқан алғашқы рейс – United Airlines 1062 рейсі Канзас-Ситидегі Канзас-Сити халықаралық әуежайына, Миссури, ал алғашқы келген рейс – United Airlines 1474 рейсі Колорадо-Спрингс қаласындағы Колорадо-Спрингс әуежайынан.
Cirrus Airlines is founded. February 9–12 – Heavy fighting continues between Peru and Ecuador. The Peruvian and Ecuadorian Air Forces step up their activities. February 10 – The prototype Antonov An 70 collides with an Antonov An 72 chase plane over Kyiv Oblast in Ukraine during a test flight. The An 72 lands safely at Hostomel Airport, but the An 70 crashes, killing all seven people on board. February 10 – A pair of Ecuadorian Air Force Mirage F.1JAs shoot down two Peruvian Air Force Sukhoi Su 22Ms (NATO reporting name "Fitter"). Almost simultaneously, an Ecuadorian Kfir C.2 shoots down a Peruvian Cessna A 37B. February 13 – A violent thunderstorm hits Miami International Airport in Miami, Florida, causing US$5 million in damage. Four airliners and nine jetways suffer serious damage. February 27 – The last flight to depart Stapleton International Airport in Denver, Colorado – Continental Airlines Flight 34, a Douglas DC 10 30 (registration N12061) bound for London′s Gatwick Airport – takes off, and the airport closes after 65½ years of service; its property will be redeveloped as a residential and retail center. The event also marks the end of Continental's use of Denver as a hub. A large convoy of airport ground vehicles then drives overnight from Stapleton International to its successor, Denver International Airport, which opens the following morning. February 28 – Sixteen months behind schedule, Denver International Airport opens in Denver, Colorado, replacing Stapleton International Airport. The first flight to depart from the new airport is United Airlines Flight 1062 to Kansas City International Airport in Kansas City, Missouri, and the first to arrive is United Airlines Flight 1474 from Colorado Springs Airport in Colorado Springs, Colorado.
Қыркүйек
1 қыркүйек – Солтүстік Атлантикалық келісім ұйымы (НАТО) Босния және Герцеговинадағы әуе шабуылдарын тоқтатады, себебі НАТО мен Біріккен Ұлттар Ұйымы босниялық сербтерден Сараево қоршауын көтеруді, ауыр қаруларын Сараево төңірегіндегі ауыр қаруларды шығару аймағынан алып тастауды және Босния және Герцеговинадағы Біріккен Ұлттар Ұйымының басқа қауіпсіз аймақтарының толық қауіпсіздігіне қауіп келтіретін басқа да әрекеттерден бас тартуды талап етеді. НАТО босниялық сербтер 4 қыркүйекке дейін бұл талаптарды орындамаса, әуе шабуылдарын қайта бастаумен қауіптендіреді. 2 қыркүйек – Канаданың Онтарио штатындағы Торонто қаласында өткен Канада халықаралық авиашоуында Корольдік әуе күштерінің Hawker Siddeley Nimrod MR.2P теңіздік патрульдік ұшағы демонстрациялық ұшу кезінде төмен биіктікте бұрылыс жасап, Онтарио көліне құлап, жеті адамнан тұратын экипажының барлығы қаза тапты. 5 қыркүйек – Босниялық сербтер 1 қыркүйектегі талаптарды орындамағандықтан, НАТО Сараево және Босниялық сербтер штабының Паледегі маңындағы олардың позицияларына әуе шабуылдарын қайта бастады. Күндіз АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Grumman F-14 Tomcat истребителі алғаш рет шабуылдаушы ұшақ ретінде қолданылды, себебі Адриатика теңізіндегі Theodore Roosevelt авианосегінен ұшып шыққан F-14A Босния және Герцеговинадағы босниялық сербтердің позицияларына екі бомба тастады. 10 қыркүйек – АҚШ Әскери-әуе күштерінің McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle және McDonnell Douglas F/A-18 Hornet истребительдері шамамен ондаған дәлдікпен басқарылатын бомбаларды, ал АҚШ Әскери-әуе күштерінің F-16 Fighting Falcon истребительдері Maverick зымырандарын қолданып, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің басқарылатын зымырандық крейсері Normandy-ға қосылды. Normandy Адриатика теңізінің ортасынан BGM-109 Tomahawk зымырандық соққысын Югославия Федеративтік Республикасындағы Лисинадағы маңызды югослав әуе қорғанысының радио релелік мұнарасына түнгі шабуыл жасады. 11 қыркүйек – NASA Pathfinder ұшқышсыз ұшақ (UAV) Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасындағы Драйден ұшу зерттеу орталығынан 12 сағаттық ұшу кезінде күн энергиясымен жұмыс істейтін ұшақ үшін ресми емес әлемдік биіктік рекордын – 50 000 фут (15 240 м) орнатты. 14 қыркүйек – НАТО Босния және Герцеговинадағы әуе шабуылын 72 сағатқа тоқтатады, кейіннен 114 сағатқа ұзартылды, босниялық сербтерге НАТО-мен келісімге сәйкес ауыр қаруларын Босния және Герцеговинадағы Сараевоның шеттету аймағынан шығаруға мүмкіндік беру үшін. 19 қыркүйек – Ұшу қызметкері Реза Джабари Тегераннан Иранның Киш аралына 174 адамды тасымалдайтын Kish Air рейсі 707 Туполев Ту-154M ұшағын ұрлап, оны Еуропаға ұшыруды талап етеді. Жағылған отын жеткіліксіз болғандықтан, ұшақ Израильдегі Овда әуежайындағы әскери базаға қонды, онда Джабари тұтқындалды. Ұшақтың жолаушылары келесі күні Иранға қайтарылды. 20 қыркүйек – Біріккен Ұлттар Ұйымының Қорғау күштері (UNPROFOR) және Оңтүстік Еуропадағы одақтас күштердің қолбасшылары босниялық сербтер Біріккен Ұлттар Ұйымы белгілеген шарттарды орындағандықтан, "Құралай күштер" операциясының әуе шабуылын қайта бастау қажет емес деп келіседі. Босния және Герцеговинадағы НАТО-ның бомбалау науқаны аяқталды. 22 күндік науқан кезінде НАТО ұшақтары 338 нысанаға қарсы 3 515 рет ұшып, бір ғана ұшақты жоғалтты, экипажының екеуі тұтқындалды. 22 қыркүйек – АҚШ Әуе күштерінің E-3 Sentry ұшағы Анкоридж (Аляска) қаласындағы Эльмендорф әуе базасынан ұшып кеткен кезде Канада қаздарының тобына тап болды. Екі жақтағы қозғалтқыштар қаздарды жұтып қойды, ұшақ ұшу-қону жолағынан 3 шақырым қашықтықта құлап, борттағы 24 адамның барлығы қаза тапты. Бұл АҚШ әскери ұшағына қатысты тарихтағы ең қасіретті құс соққысы.
September 1 – The North Atlantic Treaty Organization (NATO) ceases airstrikes in Bosnia and Herzegovina as NATO and the United Nations demand that the Bosnian Serbs lift the Siege of Sarajevo, remove their heavy weapons from the heavy weapons exclusion zone around Sarajevo, and make no further moves to endanger the complete security of other United Nations safe areas in Bosnia and Herzegovina. NATO threatens to resume air strikes if the Bosnian Serbs do not meet these demands by September 4. September 2 – At the Canadian International Air Show in Toronto, Ontario, Canada, a Royal Air ForceHawker Siddeley Nimrod MR.2P maritime patrol aircraft making a demonstration flight stalls during a low altitude turn and crashes into Lake Ontario, killing its entire seven man crew. September 5 – The Bosnian Serbs having failed to comply with its demands of September 1, NATO resumes air attacks on their positions around Sarajevo and near the Bosnian Serb headquarters at Pale. During the day, the U. S. Navys Grumman F 14 Tomcat fighter is used as an attack aircraft for the first time when an F 14A operating from the aircraft carrier Theodore Roosevelt in the Adriatic Sea drops two bombs on Bosnian Serb positions in Bosnia and Herzegovina. September 10 – U. S. Air Force McDonnell Douglas F 15E Strike Eagles and U. S. Navy McDonnell Douglas F/A 18 Hornets employing about a dozen precision guided bombs and U. S. Air Force F 16 Fighting Falcons using Maverick missiles join the U. S. Navy guided missile cruiser Normandy, which launches a BGM 109 Tomahawk cruise missile strike from the central Adriatic Sea, in a night attack on a key Yugoslav air defense radio relay tower at Lisina in the Federal Republic of Yugoslavia. September 11 – The NASA Pathfinder unmanned aerial vehicle (UAV) sets an unofficial world altitude record for solar powered aircraft of 50,000 feet (15240 m) during a 12 hour flight from the Dryden Flight Research Center at Edwards Air Force Base, California. September 14 – NATO suspends its air campaign in Bosnia and Herzegovina for 72 hours – later extended to 114 hours – to allow the Bosnian Serbs to implement an agreement with NATO requiring them to withdraw their heavy weapons from the Sarajevo exclusion zone in Bosnia and Herzegovina. September 19 – Flight attendant Reza Jabari hijacks Kish Air Flight 707, a Tupolev Tu 154M carrying 174 people, during a flight from Tehran, Iran, to Kish Island, Iran, and demands that it fly to Europe. Lacking the fuel to do so, the plane instead lands at the military base at Ovda Airport in Israel, where Jabari is arrested. The airliners passengers are flown to Iran the next day. September 20 – The commanders of the United Nations Protection Force (UNPROFOR) and Allied Forces Southern Europe agree that the resumption of Operation Deliberate Force airstrikes is not necessary, as Bosnian Serbs had complied with the conditions set out by the United Nations. The NATO bombing campaign in Bosnia and Herzegovina comes to an end. During the 22 day campaign, NATO aircraft have flown 3,515 sorties against 338 individual targets, losing only one aircraft, with its two man crew captured. September 22 – A United States Air Force E 3 Sentry runs into a flight of Canada geese on takeoff from Elmendorf Air Force Base in Anchorage, Alaska. The two portside engines ingest geese, and the plane crashes 2 mile (3 km) from the runway, killing all 24 people on board. It is the deadliest bird strike in history involving a U. S. military aircraft.
Қазан
1 қазан – Латвияның ұлттық авиакомпаниясы Air Baltic рейстерді бастайды. Компания күні ішінде өзінің алғашқы ұшағын – Saab 340-ты қабылдайды, ал ұшақ түстен кейін авиакомпанияның алғашқы рейсін орындайды. 2 қазан – Aer Lingus өзінің Boeing 747 ұшақтарын пайдаланудан тоқтатып, қызметтен шығарады. Соңғы 25 жылда сегіз миллионнан астам адам Aer Lingus Boeing 747 ұшақтарымен Атлантика арқылы ұшқан.
October 1 – The flag carrier of Latvia, Air Baltic, begins flight operations. The airline takes delivery of its first plane, a Saab 340, during the day, and the plane makes the airline's first flight during the afternoon. October 2 – Aer Lingus retires its Boeing 747s from service. Over the preceding 25 years, over eight million people had flown on transatlantic flights aboard Aer Lingus Boeing 747s.
Қараша
Швейцарияның Crossair әуе компаниясы өзінің негізгі акционері Swissair үшін чартерлік рейстерді бастайды. 9 қарашада Макао халықаралық әуежайы Макаода коммерциялық қызмет үшін ашылды. 12 қарашада American Airlines 1572 рейсі, 78 адам тасыған McDonnell Douglas MD 83 ұшағы Коннектикут штатының Виндзор-Локс қаласындағы Брэдли халықаралық әуежайының ұшу-қону жолағына толық жетпей қонды. Тек бір адам ғана жарақат алды. 17 қарашада HAL жеңіл шайқас ұшағының (LCA) технологиялық үлгісі TD 1 таныстырылды.
The Swiss airline Crossair begins charter service for its major shareholder, Swissair. November 9 – Macau International Airport opens for commercial operations in Macau. November 12 – American Airlines Flight 1572, a McDonnell Douglas MD 83 with 78 people on board, lands short of the runway at Bradley International Airport in Windsor Locks, Connecticut. Only one person is injured. November 17 – The rollout of the first HAL Light Combat Aircraft (LCA) technology demonstrator, TD 1, takes place.
Желтоқсан
3 желтоқсанда Камерун әуе компаниясының 3701-ші рейсі, Боинг 737 200, Камерунның Дуала қаласындағы Дуала халықаралық әуежайына қонған кезде бір қозғалтқышының қуаты жоғалып, ұшу-қону жолағына жетпей мангр тоғайына құлап, борттағы 76 адамның 71-і қаза тауып, аман қалған бес адам жарақат алды. 5 желтоқсан күні "Азербайжан Әуе Жолдары" компаниясының 56-шы рейсі Нахчыван әуежайынан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай апатқа ұшырап, 52 адам қаза тапты. 6 желтоқсан күні Хабаровск United Air Group компаниясының 3949-шы рейсі Ресейдегі Бо Джауза тауына құлап, борттағы 98 адамның барлығы (алты баласымен қоса) қаза тапты. 7 желтоқсан күні Франция үкіметінің тапсырысымен, француз аумағынан Гаитиге заңсыз көшіп келгендерді қайтару үшін жалдаған Air Saint Martin Beechcraft 1900D ұшағы бағытынан жаңылып, Гаитидегі Белл Ансе қаласының жанындағы тауға құлап, борттағы 20 адамның барлығы қаза тапты. 9 желтоқсан күні Айдахо Ұлттық гвардиясының F 4G Phantom II ұшақтары Түркиядағы Ингирлик әуе базасында "Комфорт II" операциясын аяқтады. Бұл АҚШ Әуе Күштерінің F4 Phantom II ұшағын соңғы рет қолдануы болды. 12 желтоқсан күні Босния сербтері 30 тамызда НАТО-ның "Делебарейт күш" операциясы кезінде тұтқындалған екі француз ұшқышын босатты. Олар НАТО-ның тұтқындалған жалғыз қызметкерлері еді. Босния сербтерінің иықтан атылатын жер-әуе зымыраны олардың "Дассо Бреге Мираж 2000" ұшағын Босния және Герцеговинадағы Пале қаласының жанында атып түсірді. Олар босниялық сербтер тұтқында болған кезде оларға жақсы қарағанын мәлімдеді. 13 желтоқсан күні Банат Әуе Жолдарының 166-шы рейсі, қанаттары мұзданып, жүкпен артық жүктелген Антонов Ан-24Б, қарлы бораны кезінде Италияның Соммакампания қаласында, Верона әуежайынан ұшып кеткен кезде апатқа ұшырады. Ұшақтағы 49 адам қаза тапты. 18 желтоқсан күні ЮНИТА үшін арнайы чартерлік рейстегі қатты жүктелген Trans Service Airlift Lockheed L 188C Electra Анголаның Кахангула қаласында Жамба әуежайынан ұшып кеткен кезде апатқа ұшырап, борттағы 144 адамның 141-і қаза тауып, аман қалған үш адам жарақат алды. Бұл 1995 жылғы ең ірі авиаапат еді, екі күннен кейін бұл көрсеткіштің артығы басып кететін болды. 20 желтоқсан күні American Airlines компаниясының Boeing 757 ұшағы 965-ші рейсі ретінде Колумбияның Кали қаласына жақын жердегі тау беткейіне құлады. Ұшақтағы төрт адам аман қалды, бірақ 1995 жылғы ең ірі авиациялық апатта 159 адам қаза тапты.
December 3 – Cameroon Airlines Flight 3701, a Boeing 737 200, loses power in one engine while on approach to Douala International Airport in Douala, Cameroon, and crashes short of the runway into a mangrove swamp, killing 71 of the 76 people on board and injuring all five survivors. December 5 – Azerbaijan Airlines Flight 56 crashes shortly after takeoff from Nakhchivan Airport, killing 52 people on board. December 6 – Khabarovsk United Air Group Flight 3949 crashes into Bo Dzhausa Mountain, Russia, killing all 98 people aboard (including six children). December 7 – An Air Saint Martin Beechcraft 1900D chartered by the Government of France to return illegal immigrants from French territory to Haiti drifts off course and crashes into a mountain near Bell Anse, Haiti, while on approach to Port au Prince, Haiti, killing all 20 people on board. December 9 – Idaho National Guard F 4G Phantom IIs finish their tour of duty in Operation Provide Comfort II at Incirlik Air Base, Turkey. It concludes the final U. S. Air Force operational use of the F 4 Phantom II. December 12 – The Bosnian Serbs release two French airmen who on August 30 had become the only North Atlantic Treaty Organization (NATO) personnel captured during NATOs Operation Deliberate Force bombing campaign when a Bosnian Serb shoulder fired surface to air missile shot down their Dassault Breguet Mirage 2000 near Pale, Bosnia and Herzegovina. They report that the Bosnian Serbs had treated them well during their captivity. December 13 – Overloaded and suffering from icing on its wings, Banat Air Flight 166, a chartered Antonov An 24B, crashes at Sommacampagna, Italy, on takeoff from Verona Airport, Verona, during a snowstorm. All 49 people on board die. December 18 – A badly overloaded Trans Service Airlift Lockheed L 188C Electra on a special charter flight for UNITA crashes at Cahangula, Angola, on takeoff from Jamba Airport, killing 141 of the 144 people on board and injuring all three survivors. The deadliest aircraft crash of 1995 at the time, its death toll will be exceeded two days later. December 20 – An American Airlines Boeing 757 operating as Flight 965 crashes on a mountainside near Cali, Colombia, minutes before beginning its landing approach. Four people on board the aircraft survive, but 159 people die in the deadliest aviation accident of 1995.
Ең қауіпті апат
Осы жылғы ең қасіретті апат – 20 желтоқсанда Колумбиядағы Буга қаласының жанындағы таулы аймақта құлаған American Airlines әуе компаниясының 965 рейсі. Бортындағы 163 жолаушының 159-ы қаза тапты.
The deadliest crash of this year was American Airlines Flight 965, a Boeing 757 which crashed in mountainous terrain near Buga, Colombia on 20 December, killing 159 of the 163 people on board.