Кіріспе

Теңіз сүтқоректілерінің түрі (Enhydra lutris)

Теңіз суыры (Enhydra lutris) – Солтүстік Тынық мұхитының солтүстік және шығыс жағалауларында табиғи ортада өсетін теңіз сүтқоректісі. Ересек теңіз суырының салмағы әдетте 14-45 кг аралығында болады, бұл оларды мысықтұқымдастардың ең ауыр өкілдері етеді, бірақ теңіз сүтқоректілерінің ішіндегі ең кішілерінің қатарында. Көптеген теңіз сүтқоректілерінен айырмашылығы, теңіз суырының негізгі жылу сақтаушы қабаты – өте қалың жүн, ол жануарлар әлеміндегі ең тығыз жүн болып табылады. Құрлықта да жүре алатындықтан, теңіз суыры толығымен теңізде өмір сүруге қабілетті. Теңіз суыры жағалауға жақын жерлерде тіршілік етеді, теңіз түбіне сүңгіп азық іздейді. Ол негізінен теңіз омыртқасыздарымен қоректенеді, мысалы, теңіз кірпілері, әртүрлі моллюскалар мен қабықтылылар, сондай-ақ балықтың кейбір түрлері. Оның азық іздеу және тамақтану әдеттері ерекше. Жемін алу үшін тастарды пайдалануы және қабықшаларын ашуы оны құралдарды қолданатын сирек сүтқоректілердің бірі етеді. Оның көп бөлігінде ол – түйіршік түр, теңіз кірпілерінің санын бақылап, олардың теңіз балқылау ормандарының экожүйесіне зиян келтіруіне жол бермейді. Оның рационында адамдар тағам ретінде бағалайтын түрлер де бар, бұл теңіз суыры мен балық шаруашылығы арасында қақтығыстарға себеп болады. Бір кезде саны 150 000–300 000 деп есептелген теңіз суыры 1741–1911 жылдар аралығында терісі үшін көптеп ауланды, нәтижесінде әлемдік популяциясы 1000–2000 жекеге дейін азайды, бұл олардың тарихи ареалының бір бөлігін құрады. Кейіннен халықаралық аулауға тыйым салу, теңіз суырын сақтау жөніндегі шаралар және бұрынғы мекендеу орындарына қайта қоныстандыру бағдарламалары популяцияның қалпына келуіне көмектесті, ал түрлер бұрынғы ареалының шамамен екі үшін бір бөлігін қамтиды. Теңіз суырының қалпына келуі теңізді қорғау саласындағы маңызды жетістік деп есептеледі, бірақ Алеут аралдарындағы және Калифорниядағы популяциялар соңғы кезде азайды немесе депрессивті деңгейде тұрақталды. Осы себептерге байланысты теңіз суыры әлі де жоюға жақын түрлердің тізіміне енгізілген.

Эволюция

Теңіз семізігі – Mustelidae отбасының ең ауыр мүшесі (гиганттық семізгік ұзын, бірақ айтарлықтай жұқа), бұл отбасы 13 семізгік түрін және қаз, қарақұйрық және микс сияқты құрлықта тіршілік ететін жануарларды қамтитын әртүрлі топ. Балық тұяқтылардың арасында ол оя немесе қуыс жасамай, ішек бездерінің жұмыс істемейтінімен және өмірінің соңына дейін судан шықпай өмір сүре алуымен ерекшеленеді. Генетикалық талдаулар теңіз семізігі мен оның ең жақын туыстары – африкалық дақты мойынды семізгік, еуразиялық семізгік, африкалық тырнақсыз семізгік және азиялық кіші тырнақты семізгік шамамен 5 миллион жыл бұрын ортақ ата-бабаға ие болғанын көрсетеді. Қазбалық дәлелдер Enhydra туысы Солтүстік Тынық мұхитында шамамен 2 миллион жыл бұрын оқшауланғанын, бұл қазір жойылған Enhydra macrodonta және қазіргі теңіз семізігі Enhydra lutris-ке жол ашқанын көрсетеді. Enhydra reevei түрі Плейстоцен кезеңінен Шығыс Англиядан сипатталған. Қазіргі теңіз семізігі бастапқыда Хоккайдоның солтүстігінде және Ресейде пайда болды, содан кейін шығысқа қарай Алеут аралдарына, Аляска материгіне және Солтүстік Америка жағалауына тарады. Киттер, сиреналар және сопақшалар теңізге шамамен 50, 40 және 20 миллион жыл бұрын келгенмен салыстырғанда, теңіз семізігі теңіз өміріне салыстырмалы түрде жаңадан келген. Дегенмен, кейбір жағдайларда теңіз семізігі топырақтыларға қарағанда суға жақсы бейімделген, себебі сопақшалар бала туу үшін құрлыққа немесе мұзға шығуға мәжбүр. Солтүстік теңіз семізігінің (Enhydra lutris kenyoni) геномы 2017 жылы толық секвенирленді, бұл теңіз семізігінің құрлықта тіршілік ететін мустелидтерден эволюциялық айырмашылықтарын зерттеуге мүмкіндік береді.

Таксономия

Теңіз суырының алғашқы ғылыми сипаттамасы 1751 жылғы Георг Стеллердің далалық жазбаларында кездеседі, ал түрді Карл Линней 1758 жылғы «Жаратылыс жүйесі» кітабының 10-шы басылымында сипаттаған. «Суда» деген мағынаны білдіретін грек сөзі «hydra» және «суыр» деген мағынаны білдіретін латын сөзі «lutris» осы атының негізі. Бұрын оны кейде «теңіз құндызы» деп атаған. Азиялық теңіз суыры – ең ірі түрі, оның бас сүйегі басқа екі түрге қарағанда сәл кең, ал мұрын сүйектері қысқа. Солтүстік теңіз суырының төменгі жақ сүйегі (жауырыны) ұзын, ал оңтүстік теңіз суырының тұмсығы ұзын, тістері кішкентай.

Сипаттама

Теңіз суыры – ең кішкентай теңіз сүтқоректілерінің бірі, бірақ ең ауырлысы. Еркек теңіз суырының салмағы әдетте және ұзындығы болады, бірақ салмағы бар мысалдар да тіркелген. Аналықтары кішірек, салмағы және ұзындығы шамасында болады. Түгі ұзын, су өткізбейтін қорғаушы түктер мен қысқа астыңғы түктерден тұрады; қорғаушы түктер тығыз астыңғы түк қабатын құрғақ ұстайды. Суық су теріге мүлдем жетпейді және жылу шығыны шектеледі. Дегенмен, осы оқшаулау түрінің әлеуетті кемшілігі – суыр суға батқанда ауа қабатының қысылуы, осылайша жануар азық іздеген кезде тереңдегі түктің оқшаулау қасиеттерін төмендетуі. Қорғаушы түктердің суды ығыстыру қабілеті тазалығына байланысты болғандықтан, теңіз суыры денесінің кез келген бөлігіндегі түкті қол жеткізіп, күтіміне ала алады, осы үшін икемді терісі мен ерекше серпімді қаңқасының көмегіне сенеді. Түсі әдетте күміс сұр дақтармен қою қоңыр болады, бірақ сары немесе сұр қоңырдан қараға дейін өзгеруі мүмкін. Ересектерде басы, мойны және кеудесі қалған денесінен ақшыл түсті болады. Суда жүзуге көмектесетін артқы аяқтары ұзын, кең жайылған және толығымен қанатты болады. Құйрығы салыстырмалы түрде қысқа, жуан, сәл жалпақ және бұлшықетті. Алдыңғы лапалары қысқа, қайтарылатын тырнақтары бар, алақандарында сырғалған жемді ұстауға мүмкіндік беретін қалың төсемдері бар. Сүйектері остеосклерозға ұшырайды, олардың тығыздығы артып, жүзуге қабілетін азайтады. Теңіз суыры сүтқоректілердің су ортасына енуінің эволюциялық процесіне түсінік береді, бұл сүтқоректілер эволюциясының барысында көптеген рет болған. Шамамен 3 миллион жыл бұрын теңізге оралған теңіз суыры түктен майға өтудің бастапқы кезеңін көрсетеді. Теңіз суырының түгі оның кішілігіне және өмірін су және құрлық ортасында бөлуіне байланысты әлі де тиімді. Алайда, теңіз суыры дамып, өмірінің көбірек бөлігін теңізде өткізуге бейімделген сайын, майдың конвергентті эволюциясы оқшаулау үшін түкке тәуелділікті майға тәуелділікпен алмастыратынын көрсетеді. Бұл теңіз суырының суға бату сипатына байланысты ерекше маңызды; суға бату ұзақ және терең болған сайын ауа қабатының жылуды сақтау немесе жүзуге қабілеті төмендейді, бұл теңіз суырының эволюциялық болашағында түкке қарағанда тиімдірек болуы мүмкін. Теңіз суыры денесінің артқы жағын, оның ішінде құйрығы мен артқы аяқтарын жоғары және төмен қозғалтып су астында жылдамдайды және сағатына дейін жылдамдыққа жете алады. Су бетінде әдетте арқасымен жүзіп, лапалары мен құйрығын жақтан-жаққа қозғалтады. Тыныш күйде төрт аяғын денесіне жиырып, жылуды сақтау үшін пайдаланады, ал ыстық күндері салқындату үшін артқы аяқтарын суға малып қоюы мүмкін. Теңіз суырының үлкен өкпе сыйымдылығы – құрлықтағы сондай шамадағы сүтқоректілерге қарағанда шамамен 2,5 есе көп – және түгіндегі ауа оның денесін өте жүзуге қабілетті етеді. Теңіз суыры құрлықта қисайып, домалап жүреді және секіріп жүгіре алады. Зерттеушілер оларға көзбен көргенде, жел жануарларға қарай соққанда теңіз суырының жылдам әрекет ететінін байқаған, бұл иіс сезу қабілетінің ескерту ретінде көру қабілетінен маңыздырақ екенін көрсетеді. Басқа байлаулар теңіз суырының көру қабілетінің су үстінде де, су астында да пайдалы екенін, бірақ егердің көру қабілеті сияқты жақсы еместігін көрсетеді. Оның есту қабілеті де өте жақсы да, нашар да емес. Ересектің 32 тісі, әсіресе азу тістері, тамақты кесу үшін емес, ұсақтау үшін жалпақ және дөңгелектелген. Егерлер мен теңіз суырылары – төменгі тіс тістерінің үш емес, екі жұбы бар жалғыз етқоректілер; ересектердің тіс формуласы: Теңіз естілеңдерін жегеннен кейін тістер мен сүйектер кейде қызғылт түске боялады. Теңіз суырының метаболизмі салыстырмалы түрде үлкен құрлықтағы сүтқоректілерге қарағанда екі-үш есе жоғары. Оның күн сайын өзінің салмағының 25-38%-ын тамақтандыру арқылы суық су ортасынан болатын жылу жоғалуына қарсы тұру үшін қажетті калорияларды жағуы керек. Оның ас қорыту тиімділігі 80-85% шамасында, ал тамақ үш сағат ішінде қорытылып, шығарылады.

Мінез-құлық

Теңіз суыры күндіз тіршілік етеді. Ол таңертең, күн шығар алдында бір сағаттай ертерек тамақтануға және жеуге белсенді болады, содан кейін күндізгі уақытта тынығады немесе ұйықтайды. Кешке дейін бірнеше сағат бойы тамақ іздеу жалғасады, ал үшінші тамақ іздеу кезеңі түнгі жартыда болуы мүмкін. Теңіз суыры көп уақытын жүнін күтуге жұмсайды, оған жүнді тазалау, түйіндерін шешу, түсіп қалған жүнді алып тастау, жүнді сүртіп суын сығып, ауа толтыру және жүніне ауа үрлеу кіреді. Сырт қараушыға олар тырқылып жатқандай көрінеді, бірақ олардың жүнінде биттер немесе басқа да паразитер жоқ. Тамақтанғанда теңіз суыры жиі суға домалайды, бұл оның жүнінен тамақ қалдықтарын жуып тастау үшін жасалғандықтан болуы мүмкін. Теңіз суыры кептерлер мен басқа да организмдерді ламинариядан жұлып алып, моллюскаларды іздеу үшін су астындағы лайға терең қазып табады. Әрбір алдыңғы аяғының астында кеудеге дейін созылатын, икемді тері қалтасы бар. Осы қалтаға (көбінесе сол жаққа) жануар жинаған тамақты су бетіне әкеліп сақтайды. Бұл қалтада сондай-ақ, теңіз суырына тән, қабыршақты моллюскалар мен шатырларды ашу үшін қолданылатын тас та бар. Су бетінде ол арқасымен жүзіп, алдыңғы аяқтарымен тамақты жыртып, аузына жеткізеді. Кішкентай шатырларды қабықтарымен бірге жұтып жіберсе, үлкен шатырлардың қабықтарын бұрап ажырата алады. Теңіз суыры тікендермен қапталған үлкен теңіз кірпісін жеу үшін тікендері ең қысқа жерінен тістейді және кірпінің қабығынан жұмсақ ішіндегісін сорып алады. Теңіз суырының аң аулау және тамақтану кезінде тастарды пайдалануы оны құралдарды қолданатын сиырбас тұқымдас жануарлардың санаулы түрлерінің бірі етеді. Ең ірі топта 2000-нан астам теңіз суырылары кездескен. Тынығып, тамақтанғанда теңізге қарай ағылып кетпеу үшін теңіз суыры ламинарияға оралады. Егер еркек теңіз суыры ұрықтану маусымында аналықтары жиі баратын аумақта өмір сүрсе, оның жұптасу мүмкіндігі артады. Күз – көбейту маусымының шыңы болғандықтан, еркектер көктемнен күзге дейін өз аумағын қорғайды. Бұл түр әртүрлі дыбыстау мінез-құлқымен ерекшеленеді. Баланың айқаюы көбінесе шағаланың дауысына ұқсас. Қиындыққа тап болған немесе қорқып қалған ересектер сыбызғыдай, сызылдайды немесе өте ауыр жағдайда айқайлайды. Теңіз суыры ойыншыл және әлеуметтік болғанымен, олар толыққанды әлеуметтік жануарлар емес. Олар көп уақытын жалғыз өткізеді және әрбір ересек жануар өз аң аулау, күтім және қорғану қажеттіліктерін өзі қанағаттандыра алады. Туу жыл бойы жүреді, солтүстік популяцияларда мамыр мен маусым аралығында, ал оңтүстік популяцияларда қаңтар мен наурыз аралығында болады. Калифорнияда теңіз суыры Аляскадағыдан екі есе жиі көбейеді. Баланың түкті жүні шамамен 13 аптадан кейін ересектің жүніне ауысады. Теңіз суырының екі құрсақ безінен шығатын сүті майға толы және басқа теңіз сүтқоректілерінің сүтіне ұқсас, ал басқа сиырбас тұқымдастардың сүтінен ерекшеленеді. Анасының басшылығымен бала бірнеше апта бойы жүзуді және суға секіруді үйренеді, содан кейін су түбіне жетеді. Бастапқыда ол жинаған заттардың тағамдық құндылығы аз болады, мысалы, жарқын түсті теңіз жұлдыздары мен тас-талшықтар. Ал кейде бала ересек болғанға дейін анасынан сүт еміп өседі. Аналық жануар ұрпақты тамақтандыру және тәрбиелеудің барлық міндеттерін өз мойнына алады және кейде жетім қалған балаларды күтіп-бағуды байқаған. Теңіз суыры аналарының балаларына деген құлшынысы туралы көп жазылған – анасы баласына үнемі көңіл бөледі, оны суық судан алыстатып, көкірегінде ұстап, жүнін мұқият күтеді. Тамақ іздеп жүрген кезде ол өзінің жас ұлын суда жүзіп, кейде оны суға тастап кетпеу үшін ламинарияға орап қояды; егер бала ұйықтамаса, ол қайтып келгенше қатты жылайды. Аналар өз балаларын өлгеннен кейін бірнеше күн бойы көтеріп жүреді. Әйелдер шамамен үш немесе төрт жасында жыныстық жағынан жетіледі, ал еркектер шамамен бес жасында; алайда еркектер көбінесе бірнеше жылдан кейін ғана сәтті көбейеді. Тұтқындықта ұсталған еркек 19 жасында ұрпақ тапты. Табиғатта теңіз суыры 23 жылға дейін өмір сүреді. Тұтқындықта ұсталған бірнеше жануар 20 жылдан астам өмір сүрді, ал Сиэтл аквариумындағы Этика атты аналық 28 жасында қайтыс болды. Табиғатта теңіз суырының тістері жиі тозғандықтан, олардың өмір сүру ұзақтығы қысқарақ көрінеді.

Халық саны мен таралуы

Теңіз саңырауқұлақтары жағалау суларында, тереңдікте өмір сүреді және әдетте жағалаудан бір шақырым (2/3 миль) қашықтықта болады. Олар көбінесе теңіздің күшті желдерінен қорғалған аймақтарда кездеседі, мысалы, тасты жағалаулар, қалың кельп ормандары және тосқауыл рифтерде. Олар көбінесе тасты төсектермен байланысты болғанымен, теңіз саңырауқұлақтары теңіз түбінің негізінен саз, құм немесе лайдан тұратын жерлерде де өмір сүре алады. Олардың солтүстік ареалы мұзбен шектеледі, себебі теңіз саңырауқұлақтары су астындағы мұздарда тіршілік ете алады, бірақ құрлыққа тірелген мұздарда емес. Әдетте, жекелеген саңырауқұлақтар бірнеше шақырымдық аумақта қоныстанады және жыл бойы сонда қалады. Теңіз саңырауқұлақтарының саны бұрын 150 000-ден 300 000-ға дейін жететін болған деп есептеледі. 2004 және 2007 жылдар аралығында жасалған бағалаулар бойынша, бүкіл әлемде шамамен 107 000 теңіз саңырауқұлағы бар.

Жапония

Адель Огден "Калифорния теңіз саңырауқұлақтары саудасы" еңбегінде батыс теңіз саңырауқұлақтарының "Езодан солтүстік-шығысқа қарай Курил аралдары мен Камчаткадан Алеут аралдарына дейін" ауланғанын жазды.

Ресей

Қазіргі уақытта батыс теңіз суырының ең тұрақты және қауіпсіз ареалы Ресейдің Қиыр Шығыс жағалауында, елдің солтүстік-батыс Тынық мұхитының суларында (атап айтқанда Камчатка мен Сахалин аралында) орналасқан, және олар кейде Охот теңізінде және оның төңірегінде кездеседі.

Британдық Колумбия

Солтүстік Американың Аляскадан оңтүстікке қарайғы жағалауында теңіз суырының таралу аймағы үздірілген. Ванкувер аралында 20-ғасырға дейін қалған популяция сақталды, бірақ 1911 жылғы халықаралық қорғау шартына қарамастан, ол жойылып кетті, соңғы теңіз суыры 1929 жылы Кюкотт маңында ұсталды. 1969 жылдан 1972 жылға дейін 89 теңіз суыры Аляскадан Ванкувер аралының батыс жағалауына ұшақпен немесе кемемен тасылды. Бұл популяция 2013 жылы 5600-ден асып, жылдық өсім көрсеткіші шамамен 7,2% құрады, ал олардың ареалы аралдың батыс жағалауында солтүстікке қарай Скотт мүйісіне дейін, Королева Шарлотта бұғазы арқылы Бротон архипелагына және оңтүстікке қарай Клайокотт шығанағы мен Тофиноға дейін кеңейді. 1989 жылы Британ Колумбиясының орталық жағалауында жекелеген колония табылды. 2004 жылы шамамен 300 жануардан тұратын бұл колонияны ауыстырылып келтірілген суырылар құрған ба, әлде бұрын байқалмаған қалдық популяция ма, белгісіз. 2013 жылы бұл популяция 1100-ден асып, жылдық өсім көрсеткіші шамамен 12,6% болды, ал ареалына Аристазабал аралы және Милбанк шығанағынан оңтүстікке қарай Калверт аралы кірді.

Аляска

Аляска – теңіз суырының таралған ареалының орталық бөлігі. 1973 жылы Аляскадағы саны 100 000-нан 125 000-ға дейін бағаланды. Бірақ 2006 жылға қарай Аляскадағы саны шамамен 73 000-ға дейін төмендеді. Бұл өзгерістің көп бөлігін Алеут аралдарындағы теңіз суырының санының күрт азаюы құрайды; осы азаюдың себебі әлі белгісіз, бірақ оркалардың шабуылдауы күдік тудырады. Вашингтон штатында теңіз суыры негізінен сыртқы жағалауларда ғана кездеседі. Олар Олимпия жағалауында жағадан алты футқа дейін жүзе алады. Сан-Хуан аралдары мен Пьюджет шығанағында теңіз суыры көргендердің көпшілігі Солтүстік Америка өзен суыры болып шығады, олар жағалау бойында жиі кездеседі. Дегенмен, биологтар 1990 жылдардың ортасынан бері осы аймақтарда теңіз суырының жеке-жеке кездесетінін растады. 2004 жылы Араго мүйісіндегі Симпсон рифінде бір еркек теңіз суыры алты ай бойы тұрды. Бұл аталық Вашингтон штатындағы колониядан келген деп есептеледі, бірақ жағалаудағы дауылдан кейін жоғалып кетті. 2009 жылдың 18 ақпанында Орегон жағалауындағы Депое шығанағында еркек теңіз суыры байқалды. Ол Калифорниядан немесе Вашингтондан келген болуы мүмкін.

Калифорния

Калифорниялық теңіз суырының тарихи саны 16 000-ға жуық деп есептелген, бірақ тері саудасы олардың санын азайтты, нәтижесінде олардың жойылып кеткені болжалды. Бүгінгі күнгі Калифорниялық теңіз суырының популяциясы 1938 жылғы наурыз айында Биксби көпірінің жанында шамамен 50 теңіз суырынан тұратын бір топтың ұрпақтары болып табылады. Олардың негізгі ареалы біртіндеп кеңейіп, Сан-Матео округындағы Пиджон-Пойнттен Санта-Барбара округына дейін созылады. Бұрын Сан-Франциско шығанағында теңіз суыры көптеп кездесетін. Тарихи жазбалар бойынша, Ресей-Америка компаниясы испандықтар оларды тұтқынға алып немесе Сан-Хосе, Сан-Матео, Сан-Бруно және Ангел аралының жағалауларында теңіз суырын аулағанда атып өлтіргеніне қарамастан, бірнеше рет алеуттарды Сан-Франциско шығанағына жасырын кіргізген. Форт-Росс негізін қалаушы Иван Кусков 1812 жылы Бодега шығанағына екінші сапарында суырының азайып бара жанын байқағаннан кейін, алеуттардың бір тобын Сан-Франциско шығанағына жіберді, онда олар басқа ресейлік және американдық топтармен кездесіп, үш айда 1160 теңіз суырын аулады. 1817 жылға қарай аймақтағы теңіз суырының саны дерлік жойылып, ресейліктер Сан-Францискодан оңтүстікке қарай аң аулауға рұқсат сұрады. 1833 жылы тері аулаушылар Джордж Нидевер мен Джордж Юнт "Петалума шығанағының бойымен, содан кейін Сан-Хоакин өзеніне" каноэмен жүріп, теңіз суыры, бобр және өзен суырының терілерімен оралды. Теңіз суырының қалдық популяциясы 1840 жылға дейін сақталған болуы мүмкін, сол кезде Rancho Punta de Quentin капитаны Джон Б. Р. Куперге, Бостоннан келген теңіз капитанына, Мексика губернаторы Хуан Баутиста Альварадо Corte Madera Creek сағасында кең таралған теңіз суырын аулауға лицензия берді. 1980 жылдардың соңында USFWS 140-қа жуық оңтүстік теңіз суырын Оңтүстік Калифорниядағы Сан-Николас аралына көшірді, материкте мұнай төгілсе, резервтік популяция құру ниетімен. Биологтарды таң қалдырғандай, Сан-Николас теңіз суырының көп бөлігі құрлыққа қайта жүзіп келді. 2005 жылға қарай Сан-Николас аралында 30 ғана теңіз суыры қалды, бірақ олар аралдың маңындағы мол жемге тоймақтанып, баяу өсіп жатты. 2016 жылдың көктемінде Сан-Николас аралында 104 теңіз суыры саналды, бұл 5 жылдық оң үрдісті жалғастырып, жылына 12%-дан астам өсімді көрсетті. USFWS көшіру бағдарламасын іске асырған кезде, 1986 жылы Калифорниялық популяцияны "аймақтық басқару" арқылы басқаруға тырысты. Теңіз суыры мен балық шаруашылығы арасындағы бәсекелестікті басқару үшін ол Консепсия нүктесінен Мексика шекарасына дейінгі "суыры жоқ аймақ" деп жариялады. Бұл аймақта Сан-Николас аралы ғана теңіз суырының мекендеу орыны ретінде белгіленді, ал аймақта басқа жерде табылған теңіз суыры ұсталып, басқа жерге көшірілуі керек еді. Көптеген көшірілген суырылар өлгеннен кейін және ережелерді елемейтін және аймаққа жүзіп келген жүздеген суырыларды ұстап алу қиын болғандықтан бұл жоспарлар тоқтатылды. Алайда, 2005 жылы қоғамдық пікір білдіргеннен кейін Балық және жабайы табиғат қызметі бұл мәселе бойынша ресми шешім қабылдаған жоқ. Абалон балықшылары теңіз суырының шабуылына байланысты абалонның азаюына кінәлі болса да, Оңтүстік Калифорнияда коммерциялық абалон балық аулау 1997 жылы, көп жылдар бұрын, Point Conception-нен оңтүстікке қарай қоныс аулағаннан кейін тоқтатылды. Сонымен қатар, теңіз суырымен ешқашан кездеспейтін ақ абалон (Haliotis sorenseni) саны 1996 жылға қарай 99%-ға азайып, жойылып бара жатқан түр ретінде федералды тізімге енгізілген алғашқы теңіз омыртқасыз жануарына айналды. Оңтүстік теңіз суырының ареалы 1911 жылы қорғаудан бері Биг Сурдағы 50 жеке тұлғадан тұрақты түрде кеңейіп келе жатқанмен, 2007 жылдан 2010 жылға дейін суырының саны мен ареалы қысқарды және 2010 жылдан бері аз жетістікке жетті. 2010 жылдың көктеміне қарай солтүстік шекара Тюнитас сағасынан Пьюжон Пойнттан оңтүстік-шығысқа қарай жылжыды, ал оңтүстік шекара Гавиота жағалауында шамамен Көмір мұнай нүктесінен Гавиота мемлекеттік паркіне дейін жылжыды. Микроцистин деп аталатын токсин цианобактериялардың бір түрі (Microcystis) арқылы шығарылады. Цианобактериялар септик пен ауыл шаруашылығы тыңайтқыштарынан алынған азот пен фосформен байытылған тоңазытқышта кездеседі және жаңбырлы маусымда өзендердің ағыны жоғары болғанда теңізге шайылып кетуі мүмкін. 2010 жылы Калифорнияның жағалауында рекордтық мөлшерде теңіз суырының денелері табылды, ал акула шабуылдарының көбеюі өлім-жітімнің маңызды бөлігін құрады. Ақ акулалар салыстырмалы түрде майға кедей теңіз суырын жемейді, бірақ акула шағып өлтірілген денелер 1980 жылдардағы 8%-дан 1990 жылдардағы 15%-ға және 2010 және 2011 жылдардағы 30%-ға дейін өсті. Оңтүстік теңіз суырының тізімнен шығарылуына қарастыру үшін, АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі (USFWS) популяция үш қатарынан жылдар бойы 3090-нан асуы керек екенін анықтады. Қайта қалпына келтіру жұмыстарына жауап ретінде, популяция 20 ғасырдың ортасынан 2000 жылдардың басына дейін тұрақты түрде өсті, содан кейін 2005 жылдан 2014 жылға дейін 3000-ға жуық деңгейде тұрақталды. Бұл кезеңнің соңында теңіз суырының ареалының солтүстік (қазіргі Пьюжон Пойнт) және оңтүстік шекаралары қысқарды, бұл акула шабуылдарының өліміне байланысты болды, бұл популяция платоға жеткеніне қатысты алаңдаушылықты тудырды. Алайда, 2015 жылдан 2016 жылға дейін популяция айтарлықтай өсті, АҚШ Геологиялық қызметінің (USGS) Калифорниялық теңіз суырының сараптамасының 3 жылдық орташа көрсеткіші 2016 жылы 3272-ге жетті, бұл Құрлықтағы түрлерді қорғау туралы заңнан (ESA) шығару шегінен алғаш рет асып түсті. Егер популяция өсуін жалғастырса және ESA тізімінен шығарылса, Оңтүстік теңіз суыры әлі де штаттық ережелермен және Теңіз сүтқоректілерін қорғау туралы заңмен толық қорғалған болар еді, ол қорғау үшін жоғары шектік мәндерді белгілейді, шамамен 8400 жеке тұлға. Алайда, 2017 жылдың көктемінде USGS теңіз суырының сараптамасының тізімінен шығарудың күмән тудырды, 2016 жылғы 3615 жеке тұлғадан 2688-ге дейін төмендеді, бұл Калифорниялық теңіз суырының популяциясының 25%-ын құрады.

Мексика

Тарихшы Адель Огден теңіз суырықтарының "Төменгі Калифорнияда" (қазіргі Баха Калифорния түбегі) ерекше көп кездесетінін айтты, онда "жеті шығанақ негізгі орталықтар болған". Ең оңтүстік шегі Пунта Морро Гермосо, Пунта Евгенияның оңтүстігінде, Себастьян Вискайно шығанағының оңтүстік-батыс жағалауындағы мүйіс болды. Суырықтар сондай-ақ Сан-Бенито аралынан, Седрос аралынан және шығанақтағы Исла Нативидад аралынан да ауланды. Дегенмен, 2014 жылғы зерттеуде ғалымдар Баха Калифорния түбегінің жағалауында аталық және аналық суырықтардың бар екенін растады, олар 2005 жылдан бастап суырықтардың сол жерге тарағанын болжайды. Бұл теңіз суырықтары Сан-Николас аралынан тараған болуы мүмкін, себебі жекелеген суырықтар 100 км-ден астам қашықтықты жүзіп өткені тіркелген. Бұл жануарлардың генетикалық талдауы Калифорния, яғни АҚШ суырықтарының шығу тегімен сәйкес келді, бірақ бір суырықтың бұрын хабарланбаған гаплотипі болды және ол Мексиканың түпкілікті суырық популяциясының қалдығы болуы мүмкін.

Диета

Теңіз саңырауқұлақтарының жоғары энергетикалық қажеттіліктері олардың күніне дене салмағының кем дегенде 20% -ын тұтынуын қажет етеді. Теңіз саңырауқұлақтары 100-ден астам түрлі жемді жейді. Олардың жемі кішкентай шаян мен қабылдақтардан алып сегізқарғаларға дейін өзгереді. Теңіз саңырауқұлақтары шұбарлар, құсқұйрықтар және т.б. сияқты түрлі жемдердің мөлшері әртүрлі болғанда, ұқсас түрдегі кішірек нұсқаларға қарағанда ірілерін таңдауға бейім. Солтүстік аймақтарда балық та жейді. 1960 жылдары Амчитка аралында жүргізілген зерттеулерде, теңіз саңырауқұлақтарының саны толыққанды деңгейде болған кезде, теңіз саңырауқұлақтарының асқазанынан табылған азықтың 50% -ы балықтан тұрды. Бұл балық түрлері көбінесе тереңде тіршілік ететін, жайпақ немесе баяу қозғалатын түрлер болды, мысалы, Hemilepidotus hemilepidotus және Tetraodontidae тұқымдасы. Көпшілік пікірдің қарамастан, теңіз саңырауқұлақтары сирек теңіз жұлдыздарын жейді, ал жеген кез келген ламинария теңіз саңырауқұлағының денесінен қорытылмаған күйінде өтеді. Белгілі бір аймақтағы жекелеген саңырауқұлақтардың азық іздеу әдістері мен жем түрлері әртүрлі болуы мүмкін және аналарының үлгілерін ұстанады. Жергілікті популяциялардың диетасы уақыт өте келе өзгереді, себебі теңіз саңырауқұлақтары ірі теңіз құйрықтары сияқты өте сүйікті жемдердің популяциясын айтарлықтай азайта алады, сонымен қатар жемнің болуына адамдардың балық аулауы сияқты басқа да факторлар әсер етеді. Дегенмен, олар ешқашан бір аймақтан толығымен жем түрін жоя алмайды. 2007 жылы Калифорнияда жүргізілген зерттеу көрсеткендей, азық-түлік жетіспейтін аймақтарда жемнің әртүрлілігі артады. Бірақ таңқаларлық жайт, осы аймақтардағы жекелеген саңырауқұлақтардың диетасы азық-түлік мол аймақтардағыға қарағанда маманданған болып көрінеді.

Қалпақ саудасы

Теңіз суырықтарының жүні барлық сүтқоректілердің ішінде ең қалың болып келеді, бұл оларды көптеген аңшылардың жиі нысанына айналдырады. Археологиялық дәлелдер көрсетіп тұрғандай, мыңдаған жылдар бойы жергілікті халықтар теңіз суырықтарын тамақ және жүн үшін аулап келген. 18 ғасырда басталған, шамамен бір миллион теңіз суырығын қырған ірі аулау, теңіз жүні саудасының бір бөлігі болды. Осы кезде аңшылар мен саудагерлер әлемнің түкпір-түкпірінен келіп, суырық жүніне деген шетелдік сұранысты қанағаттандыруға тырысты. Оларды Қытайға сатты. Ресей де сол кезде Тынық мұхитының солтүстік бөлігін зерттеді және Арктика жағалауын картаға түсіріп, Сібірден Солтүстік Америкаға дейінгі жолдарды табу үшін Витус Берингті жіберді. 1741 жылы Солтүстік Тынық мұхитына екінші сапарында Беринг Командор аралдарындағы Беринг аралынан кеме апатына ұшырап, өзі және оның көптеген экипажы қаза тапты. Табиғатты зерттеуші Георг Стеллер сияқты аман қалған экипаж мүшелері арал жағалауларында теңіз суырықтарын тауып, қысты теңіз суырықтарын аулаумен және суырық жүнімен құмар ойындар ойнаумен өткізді. Олар Сібірге оралғанда, 1000-ға жуық теңіз суырығын өлтіріп, жүніне жоғары баға қоя алды. Осылайша «Ұлы аулау» деп аталатын оқиға басталды, ол тағы да жүз жылға созылды. Ресейліктер теңіз суырығын Сібір арқылы кең таралуына себеп болған және оның шығындарын өтеген сабан жүнінен әлдеқайда құнды деп тапты. Егер Берингтің аман қалғандары әкелген теңіз суырығының жүні Киакта бағасымен сатылса, олар Беринг экспедициясының оннан бір бөлігін төлер еді. Орыс жүн аулаушы экспедициялары көп ұзамай Командор аралдарындағы теңіз суырықтарының популяциясын азайтты, ал 1745 жылы олар Алеут аралдарына көшуді бастады. Орыстар бастапқыда осы аралдардың Алеут тұрғындарымен суырық жүні үшін сауда жасады, бірақ кейіннен Алеуттарды құлдыққа түсірді, әйелдер мен балаларды тұтқынға алды және Алеут еркектерін азаптап, өлтірді. Көптеген алеуттарды орыстар өлтірді немесе аңшылар әкелген аурулардан қайтыс болды. 1760 жылдары орыстар Аляскаға жетті. 1799 жылы патша Павел I бәсекелес жүн аулау компанияларын Ресейлік Америка компаниясына біріктірді, оған император жарғысы мен қорғанысын берді, сондай-ақ сауда құқықтары мен аумақтық сатып алу монополиясын берді. Александр I тұсында саудагерлер басқаратын компанияның әкімшілігі Императорлық әскери-теңіз флотына берілді, негізінен, әскери офицерлердің тума жерлерді қорлау туралы қобалжытатын есептеріне байланысты; 1818 жылы Алясканың жергілікті тұрғындарына Ресей империясындағы қала тұрғыны мәртебесіне тең азаматтық құқықтар берілді. Оңтүстік аймақтағы аулауға басқа да елдер қосылды. Қазіргі Мексика мен Калифорнияның жағалауында испандық зерттеушілер теңіз суырығының жүнін америкалықтардан сатып алып, Азияға сататын. 1778 жылы британдық барлаушы капитан Джеймс Кук Ванкувер аралына жетіп, алғашқы халықтардан теңіз суырығының жүнін сатып алды. Кейін Кук кемесі Қытай портына тоқтаған кезде, жүндер тез арада жоғары бағаға сатылып, көп ұзамай «жұмсақ алтын» деп аталды. Бұл туралы хабар тараған сайын, бүкіл Еуропа мен Солтүстік Америкадан адамдар теңіз суырығының жүнін сату үшін Тынық мұхитының солтүстік-батысына келе бастады. Ресей Алясканы 1867 жылы АҚШ-қа сатқан кезде Аляска халқының саны 100 000-нан асып кетті, бірақ американдықтар аулауды қайта бастады және теңіз суырықтарын тез жоюға тырысты. Бағалар түрдің сирек кездесетіндігіне байланысты көтерілді. 1880 жылдары Лондон нарығында бір жүн 105 - 165 доллар әкелді, бірақ 1903 жылы жүн 1125 долларға дейін бағалана бастады. Бұл түрдің саны өте аз, мүмкін, 1000-2000-ға жуық ғана, сондықтан көпшілік бұл түрдің жойылып кетуіне сенімді. Алайда, IUCN теңіз суырықтарын әлі де жойылып бара жатқан түрлер тізіміне енгізді және теңіз суырықтарына төнген қауіпті мұнаймен ластану, киіктердің жыртқышы, браконьерлік және балық шаруашылығымен қақтығыстар ретінде сипаттады. Теңіз суырықтарын балық аулау құралдарымен араластырған жағдайда батып кетуі мүмкін. 1991 жылы Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін Ресейдің Қиыр Шығысында браконьерлік аулау үлкен алаңдаушылық туғызды, алайда ол қатаң құқық қорғау және экономикалық жағдайлардың жақсаруымен айтарлықтай төмендеді. Теңіз суырықтарына ең үлкен қауіп - мұнайдың төгілуі, өйткені олар жылыну үшін теңіз суырықтарының жүніне тәуелді. Жүні мұнаймен сіңген кезде, ол ауаны ұстау қабілетін жояды және жануарлар тез гипотермиядан өледі. Оқиғаны жария еткен медиадан туған теңіз суырықтарына деген халықтың ықыласын сипаттай келе, АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметінің өкілі былай деп жазды: