Солтүстік Кореяның оңтүстік кореялықтарды ұрлауы

Кіріспе

Солтүстік Корея үкіметінің мемлекеттік қолдаумен жасаған адам ұрлаулары.

Корея соғысы кезінде шамамен 84 532 Оңтүстік Корея азаматы Солтүстік Кореяға әкетілді. Сонымен қатар, Оңтүстік Корея статистикасы бойынша 1953 жылғы Корея қару аяқтау келісімінен бері Солтүстік Корея шамамен 3800 адамды (көп бөлігі 1970-ші жылдардың аяғында) ұрлап кеткен, олардың 489-ы 2006 жылы әлі де тұтқында болған.

Терминология

Солтүстік Корея тарапынан ұрланған оңтүстік кореялықтар екі топқа бөлінеді: соғыс кезінде және соғыстан кейін ұрланғандар.

Соғыс кезінде ұрланғандар

1950-1953 жылдардағы Корея соғысы кезінде өз еркіне қарсы солтүстікке алып кетілген, сол жерде қайтыс болған немесе әлі де Солтүстік Кореяда тұтқындалып отырған оңтүстік кореялықтар соғыс тұсында зорлықпен әкетілгендер немесе Корея соғысы тұсында зорлықпен әкетілгендер деп аталады. Олардың көпшілігі саясаткерлер, үкімет шенеуніктері, ғалымдар, педагогтер, дәрігерлер, сот қызметкерлері, журналистер немесе кәсіпкерлер сияқты білімді және тәжірибелі маман болған. Қалған отбасы мүшелерінің куәліктеріне сәйкес, көптеген ұрлаулар Солтүстік Корея әскерлері тарапынан жасалған, олар адамдардың үйіне келгенде нақты есімдері мен табельдік нөмірлері болған. Бұл ұрлаулардың жоспарлы және ұйымдасқан түрде жүзеге асырылғанын көрсетеді.

Соғыстан кейінгі ұрланғандар

1953 жылы қару тоқтатылғаннан кейін Оңтүстік Корея аумағында немесе шетелдерде Солтүстік Корея агенттерімен ұрланған Оңтүстік Корея азаматтары соғыстан кейінгі ұрланғандар деп аталады. Олардың көпшілігі Корея демилитаризацияланған аймағының (ДМЗ) жанында балық аулап жүргенде қолға түсті, бірақ кейбіреулері Оңтүстік Кореяда Солтүстік Корея агенттерімен ұрланды. Солтүстік Корея 2000 жылдарға дейін Оңтүстік Корея азаматтарын ұрлауды жалғастырды, мысалы, 2000 жылдың 16 қаңтарында ұрланған пастор Ким Донг Шик және 2004 жылдың 8 тамызында Қытай-Солтүстік Корея шекаралық аймағына Оңтүстік Корея паспортымен қайтып келгенде ұрланған Солтүстік Кореядан Оңтүстік Кореяға қашқан Джин Гён Сук оқиғалары осыны көрсетеді.

Солтүстік Кореяның адам ұрлау мәселесіне қатысты ұстанымы

Солтүстік Корея адам ұрлау мәселесінде әртүрлі ұстанымдар танытты. Жапон азаматтарын ұрлауға қатысты, 2002 жылдың 17 қыркүйегінде Солтүстік Корея үкіметі 13 жапон азаматының ұрлануын ресми мойындады, бұл кездесу Солтүстік Корея жетекшісі Ким Чен Ир мен Жапония премьер-министрі Коидзуми Дзүничиро арасында өтті. Оңтүстік Корея азаматтарының ұрлануына келетін болсақ, Солтүстік Корея үнемі Солтүстік Кореяда оңтүстіккореялықтардың ұрланбағанын мәлімдейді. 1953 жылғы келісімге қол қойылғаннан кейін, АҚШ, Солтүстік Корея және Қытай өкілдері қол қойған Корея соғысының тыныс шарттарының III бабында азаматтық тұтқындардың отанына қайтаруына рұқсат берілгеніне қарамастан, Солтүстік Корея соғыс кезінде ұрланған оңтүстіккореялықтарды босатудан бас тартты. Оның орнына, Солтүстік Корея тек 19 шетел азаматын Оңтүстік Кореяға қайтарды. Соғыстан кейінгі ұрланғандарға қатысты, Солтүстік Корея оңтүстіккореялықтардың өз еркімен Солтүстік Кореяға өткенін және онда қалып отырғанын айтады, бірақ оңтүстіккореялық туыстарының олармен байланыс орнатуына жол бермейді. Солтүстік Кореядан өз бетінше қашқан бұрынғы ұрланғандардың куәліктеріне қарамастан, Солтүстік Корея бұрынғы ұстанымын сақтап келеді: "Оңтүстік Кореядан ұрланған адамдар жоқ және олардың бар екенін растай алмаймыз". Жапондық ұрланған Мегуми Йокотаның бұрынғы күйеуі, өзі де оңтүстіккореялық ұрланған деп күдіктенуде, 2006 жылы оңтүстіккореялық анасымен кездесуге рұқсат алды, бірақ Йокотаның ата-анасы бұл кездесуді Солтүстік Кореяның жарнамалық әрекеті деп бағалады, оның мақсаты қызын жапондық отбасынан оқшаулау болды, себебі ол адам енді Солтүстік Кореяның тумасымен қайта үйленді және одан ұлы бар.

Кореяаралық келіссөздер өтті

Сеул үкіметі Корея соғысы тұтқындары мен ұрланғандар мәселесін шешудің Корея үкіметінің өзінің азаматтарын қорғау жөніндегі негізгі жауапкершілігінің ғана емес, сонымен қатар ең жоғары басымдықтарының бірі екенін мәлімдеді. Алайда, Оңтүстік Корея үкіметі Солтүстік Корея үкіметінен ұрлау мәселесін шешуді ресми түрде талап еткеніне қарамастан, әзірге ешқандай маңызды нәтижеге қол жеткізілген жоқ. 2000 жылы өткен Кореяаралық саммиттен бастап, Оңтүстік және Солтүстік Корея келіссөздерде ұрлау мәселесін қарастырды: екінші Оңтүстік-Солтүстік саммиті, Кореяаралық премьер-министрлер кездесуі, сондай-ақ министрлер деңгейіндегі немесе Кореяаралық Қызыл Крест келіссөздері. 2000 жылдың 15 маусымында өткен алғашқы Оңтүстік-Солтүстік саммитте Оңтүстік Корея президенті Ким Дэ Чжун мен оның Солтүстік Кореялық әріптесі Ким Чен Ир, бөлінген отбасылар мен туыстардың топтарын алмастыруды қоса алғанда, гуманитарлық мәселелерді мүмкіндігінше ертерек шешуге келісті. Бірақ олардың келісімінің мәтінінен немесе 15 маусымдағы Солтүстік-Оңтүстік бірлескен декларациясынан ұрланғандар туралы ешқандай ақпарат табылған жоқ. Сол жылы Оңтүстік Корея 63 коммунистік шпионды елге қайтарды, содан кейін Солтүстік Кореяға миллиардтаған доллар көлемінде көмек және сауда жасады. Алайда, Ким Чен Ирдің 2002 жылы Солтүстік Кореяның 13 жапон азаматын ұрлап, 5-ін босатқанын мойындағанына қарамастан, Оңтүстік Корея Солтүстік Кореяның оңтүстік кореялықтарды ұрлағандығын жоққа шығаруына қарсы тұруға құлшынбады. 2005 жылдың 24 маусымында Сеулде өткен Кореяаралық министрлер келіссөздерінің он бесінші раундында Оңтүстік және Солтүстік Корея Кореялық Қызыл Крест келіссөздерінің алтыншы раундын өткізуге келісті, онда Корея соғысы кезінде жоғалған адамдардың тағдыры мен қайда екендігін анықтау сияқты гуманитарлық мәселелер талқыланды. 2005 жылдың тамызында өткен Кореялық Қызыл Крест арасындағы келіссөздердің алтыншы раундында Оңтүстік және Солтүстік Корея Корея соғысы кезінде жоғалған адамдардың тағдыры мен қайда екендігін анықтау мәселесін талқылады, бірақ нақты нәтижелерге қол жеткізе алмады. 2007 жылдың сәуірінде өткен Кореялық Қызыл Крест арасындағы сегізінші раундында екі Корея «отбасыларды қайта қауыштыру аясында» ынтымақтастық орнатып, Корея соғысы кезінде немесе одан кейін жоғалғандарға қатысты мәселені шешуге келісті. Бұл көзқарас көбірек реалистік болғанымен, Солтүстік Кореяның әлі күнге дейін оңтүстік кореялықтарды ұрлау фактілерін мойындаудан бас тартатынын көрсетті. 2007 жылдың 4 қазанында өткен екінші Оңтүстік-Солтүстік саммитте Ро Му Хён Ким Чен Ирге әскери тұтқындар мен ұрлау мәселесін көтерді, бірақ Ким Чен Ир жауап бермегендіктен, келісімге келе алмады. 2007 жылдың қарашасында өткен бірінші Кореяаралық премьер-министрлер кездесуі және 2007 жылдың қарашасында өткен Кореяаралық Қызыл Крест келіссөздерінің тоғызыншы раундында Қызыл Крест келіссөздерінің сегізінші раундындағы келісім қайта расталды.

The Seoul government has clarified that resolving the Korean War POW and abductee issue is not only part of the Korean government's basic responsibility for protecting its citizens but one of the highest priorities. But despite the South Korean government's official urging for the North Korean government to deal with the abduction issue, there have been no substantial results so far. Since the inter Korean Summit held in 2000, the South and the North dealt with the abduction issue at the talks; the second South–North Summit, inter Korean Prime Minister talk, and rounds of ministerial level or inter Korean Red Cross talks. On June 15, 2000, at the first South–North Summit, South Korean President Kim Dae jung and his North Korean counterpart, Kim Jong Il, agreed to settle humanitarian issues as early as possible, including the exchange of visiting groups of separated families and relatives. But from the words and phrases of their agreement, or June 15th North–South Joint Declaration, there were no references to the abductee issue. In the same year, South Korea repatriated 63 convicted Communist spies and thereafter provided billions of dollars' worth of aid and trade to the North. But it has been reluctant to challenge North Korea's denials that it had abducted any South Koreans — even though Kim Jong Il admitted in 2002 that North Korea had kidnapped thirteen Japanese citizens and released five. On June 24, 2005, at the fifteenth round of Inter Korean Ministerial Talks held in Seoul, the South and the North agreed to hold the sixth round of inter Korean Red Cross talks to consult about humanitarian issues including confirmation of the fates and whereabouts of the missing people during Korean War. During the sixth round of inter Korean Red Cross talks held in August 2005, the South and the North discussed the issue of confirming the fates and whereabouts of missing people during the Korean War but produced no concrete results. During the eighth round of inter Korean Red Cross talks held in April 2007, both Koreas agreed on "the framework of family reunion meetings", cooperating and addressing the issue regarding those who have been missing "during or after" the Korean War. It seemed to be a more realistic approach but also showed that North Korea was still refusing to admit any cases of abduction of South Koreans. At the second South–North Summit, on October 4, 2007, Roh Moo hyun raised the prisoners of war (POW) and abduction issue to Kim Jong Il, but he failed to achieve a settlement because Kim Jong Il did not respond. First inter Korean PM talks in November 2007 and ninth round of inter Korean Red Cross talks (in November 2007) reconfirmed the agreement of 8th round of Red Cross talks.

Ауыстыру жолы: ажыратылған отбасылар санатын қоса алғанда

Солтүстік Корея өз аумағындағы тұтқындар мен адам ұрлау фактілерін жоққа шығарып келгендіктен, 2000 жылдың қарашасынан бастап Оңтүстік Корея үкіметі осы мәселені шешу үшін тұтқындар мен ұрланғандарды соғыстан бөлінген отбасылар санатына қосатын, тиімдірек тәсілді қолдануға тырысты. Осы арқылы, тұтқындар мен ұрланғандардың отбасылары да соғыстан бөлінген отбасылар үшін ұйымдастырылатын кездесу шараларына қатыса алуға мүмкіндік алды. Осы күш-жігердің нәтижесінде, тұтқындар мен ұрланғандардың 38 отбасы Солтүстік Кореядағы туыстарымен кездесті, ал 88 адамның тағдыры анықталды. Бірақ, ресми саясаттан өзгеше, 2014 жылғы БҰҰ-ның КХДР-дағы адам құқықтары жөніндегі тергеу комиссиясының баяндамасында Оңтүстік Корея үкіметінің бұл мәселені Солтүстік Кореямен көтеруге құлшынбайтыны, себебі адам ұрлауды гуманитарлық емес, саяси тұрғыдан қарастыратыны айтылады. Баяндамада сондай-ақ, "КХДР-ға басқа елдерден әкелінген 200 000-нан астам адам, Барлық адамдарды күштеп жоғалтудан қорғау туралы декларацияда белгіленгендей, күштеп жоғалу құрбаны болуы мүмкін" және "Соғыстан кейін ұрланғандардың отбасы мүшелері, бөлінген отбасылармен кездесуге өтініш білдіргендердің көпшілігі, өмір сүру фактісін тексеру кезеңінде, жақындарының қайтыс болғаны немесе олардың өмір сүру фактісін тексеру мүмкін емес екенін хабарлады. Оңтүстік Кореядан шыққан азаматтарға қатысты жоғары деңгейдегі бақылауды және КХДР-дағы жалпы қоғамдық бақылау жүйесін ескере отырып, Inmin wiwon oei (ауданылық деңгейде) және Inminban (көршілік қадағалау) деңгейлерінен бастап, Комиссия КХДР-де өмір сүру фактісін тексерудің мүмкін еместігіне сену қиын деп санайды" делінген. 84 532 адамға дейін. Кореяның Ұлттық Қызыл Кресті 1956 жылы жоғалған немесе "қоныс аударған" адамдардың тізімін жасау үшін арнайы қайта тіркеу кезеңін белгілегенде, барлығы 7031 адам тіркелді. 1957 жылдың 26 ақпанында Оңтүстік Корея Халықаралық Қызыл Крест Федерациясы (ХҚКФ) арқылы 7034 адамның тізімін Солтүстік Кореяға жіберді. Алайда, 2002 жылдың наурыз айында "Корея соғысы тұтқындарының отбасылары одағы" жүргізген сауалнамаға сәйкес, олардың саны 94 700-ге жетеді.

Because North Korea has been denying the existence of abductees and POWs on its territory, since November 2000, the South Korean government has been trying to resolve the issue through a more realistic approach of including the abductees and POWs in the category of separated families. By doing so, families of POWs or abductees also could participate in the normal reunion events that were organized for families separated by the war. As a result of these efforts, a total of 38 families of abductees and POWs were able to meet their family members in North Korea, and the fates of 88 people were confirmed. In contrast with the official policies, the 2014 United Nations Report of the commission of inquiry on human rights in the DPRK states that the South Korean government has not been willing to raise the issue with North Korea, thinking of the abductions in political rather than humanitarian terms. Further, the report says that "Well over 200,000 persons who were taken from other countries to the DPRK may have potentially become victims of enforced disappearance, as defined in the Declaration for the Protection of All Persons from Enforced Disappearance" and "Most post war abductee family members that have applied to attend a separated family reunion have received notification at the life status verification stage of the process, that their loved one has since deceased or their life status cannot be verified. Given the high level of surveillance on those of South Korean origin, and the nature of DPRK monitoring in society in general, from the Inmin wiwon oei (regional level) down to the Inminban (Neighbourhood Watch), the Commission finds it difficult to believe that life status verification is not possible in the DPRK." to 84,532. When the Korean National Red Cross set a special re registration period to compile a list of missing people or the so called "displaced people" in 1956, a total of 7,031 people registered. On February 26, 1957, the South delivered the list of 7,034 people to the North through the International Federation of Red Cross (IFRC). But according to the survey of "Korean War Abductees' Family Union" in March 2002, its number amounts to 94,700.

Балықшылар

1955 жылғы 28 мамырда Оңтүстік Кореяның "Дэсунг хо" балық аулау кемесі, он балықшыдан тұратын экипажымен бірге, Солтүстік Корея билігі тарапынан қақпалы оқиғаға ұшырады. Осы оқиғадан бастап Солтүстік Корея агенттері Оңтүстік Кореяға тиесілі көптеген кемелерді басып алып, кемедегі теңізшілер мен балықшыларды ұрлап әкетті. Барлығы 3696 балықшы және 120-дан астам балық аулау қайығы Солтүстік Кореяға тартылды. Оңтүстік Корея үкіметінің қатаң наразылығынан кейін Солтүстік Корея 3262 балықшыны елге қайтарды. 2000-2007 жылдар аралығында тағы алты балықшы өз еркімен Оңтүстік Кореяға оралды. Алайда, Солтүстік Кореяда әлі де 427 балықшы ұсталып тұр. 1977 және 1978 жылдары олар жоғалып кеткен. Бұл адамдар жоғалғандар деп есептелді. Бірақ 1990 жылдардың соңында Оңтүстік Кореядағы Солтүстік Корея тыңшыларының көрсетуіне сәйкес, олардың Солтүстік Кореяда инструкторлар болып жұмыс істегені және болашақ жасырын агенттерге Оңтүстік Кореяның өмір салтының негіздерін үйреткені анықталды. Олардың арасында жапондық құрбан болған Ёкота Мегумидің күйеуі Ким Ён Нам болғаны белгілі.

Оңтүстік Корея әскери-теңіз флотының жеке құрамы

1970 жылғы 5 маусымда Солтүстік Кореяның қарулі катерлері батыс жағалаудағы әскери демаркация сызығына жақын жерде 20 экипаж мүшесі бар Оңтүстік Кореяның хабар тарату кемесін ұстады. Кеме Оңтүстік Корея балықшылар кемелеріне күзеттік қызмет атқарған.

Korean Air Lines әуе компаниясының ұшағын ұрлау

1969 жылдың желтоқсан айында Солтүстік Корея агенттері 51 адаммен Кангнунгтан Сеулге бет алған Оңтүстік Кореяның YS 11 ұшағын Уонсанға қағып алды; 1970 жылдың ақпан айында экипаж бен жолаушылардың 39-ы босатылды. Қалған 11 адам Солтүстік Кореяда ұсталып қалды. Көп ұзағаннан кейін екі стюардесса Оңтүстік Корея тыңдаушыларына арналған Солтүстік Кореяның үгіт-насихат хабарларын оқуға мәжбүр болды.

Шетелде адам ұрлау

1978 жылы ақпанда Оңтүстік Корея актрисасы Чхве Ын Хи және оның күйеуі, кинорежиссер Шин Санг Ок Гонконгта ұрланып, Пхеньянға әкелінді. Олар Солтүстік Корея президенті Ким Ир Сеннің ұлы Ким Чен Ылдың бұйрығымен әкетілді, ол оларды Солтүстік Корея киноиндустриясын жақсарту үшін пайдалануды жоспарлаған. Шин қашып құтылуға тырысып, бес жылды қайта тәрбиелеу лагерінде өткізді, содан кейін әйелімен қайта қосылды. Солтүстік Кореяда тұрғанда Шин "Пулгасари" атты қорқыныш фильмін жасады. 1984 жылдың сәуірінде Оңтүстік Корея үкіметінің өкілдері ұрланғандардың Солтүстік Кореяда Ким Ир Сен мен Ким Чен Ылды мақтан тұтатын үгіт фильмдерін түсіріп жатқанын мәлімдеді. 1986 жылы Венада түсілімде болғанда бұл жұбайлар АҚШ-қа қашып кетті. 1979 жылдың маусымында Солтүстік Корея агенттері Норвегияда Оңтүстік Корея мұғалімі Ко Санг Мунды ұрлап әкетті. Ол таксиге отырып, "Корея елшілігіне" бара жатқанын айтқан, бірақ жүргізуші оны басқа елдің елшілігіне жеткізді.