Кіріспе

1970 жылы Корольдік әскери-теңіз флотының 12I типі немесе Leander класындағы фрегаты HMS Scylla (F71) Корольдік әскери-теңіз флотының (RN) құрамында болды. Ол Devonport Royal Dockyard кеме жасаушылығында салынды, 2016 жылға дейін соңғы салынған фрегат еді. Scylla 1970 жылы қолданысқа енгізілді, 1993 жылы «Options for Change» бағдарламасына сәйкес қызметтен алынып, 2004 жылы Корнуоллдағы Уитсэнд шығанағында жасанды риф ретінде суға батырылды.

Құрылыс және мансап

1966 жылдың басында британдық Әскери-теңіз министрлігі Девонпорт кемежайынан "Кең корпус" Леандер класындағы фрегат Сцилланы 6,6 миллион фунт стерлингке тапсырыс берді. Сцилланың құрылысы 1967 жылдың 17 мамырында басталды, 1968 жылдың 8 тамызында суға түсірілді және 1970 жылдың 14 ақпанында қолданысқа енгізіліп, F71 номерін алды.

1970 жылдар

1973 жылғы 22 қаңтарда Scylla кемесі Torpoint пароммен соқтығысты, бұл сол күні төрт әскери кеме қатысқан үш жеке соқтығысудың бірі болды. Scylla соқтығысуы жөндеуден кейін теңізде сынақ жүргізу кезінде орын алды. Scylla сапарын жалғастырса да, паромның мұртында 1 метрге жуық жарақат пайда болды. Мамыр айында әскери сот Scylla кемесінің командирі капитан Питер Саттонды сөкті. Мамыр айында Scylla басқа фрегаттармен бірге Екінші балық соғысы кезінде Исландияға қарсы Корольдік теңіз күштерінің операциясын қолдау үшін жөнелтілді. Фрегат балық аулау кемелерін нысанаға алған исландтық жағалау күзет кемелеріне қарсы патрульдеу жүргізді. 1 маусымда исландтық "Эгир" канонерлік қайығы Scylla кемесімен соқтығысты, бұл балық дауы кезінде болған алғашқы оқиға болды. 1975 жылы Исландиямен балық қатынастары одан әрі нашарлап, дау Үшінші балық соғысына дейін күшейді. 1976 жылдың ақпанынан бастап Scylla британдық балық аулау траулерлеріне қолдау көрсетуді бастады. Мамыр айында Scylla королева Елизавета II Финляндияға жасаған мемлекеттік сапары кезінде HMY Britannia корольдік яхтасына сүйемелдеді. Scylla королева Елизавета II-нің күміс юбилейына арналған Спитхед флотының парадына қатысты. Парада Scylla және оның бауырлас кемелері арасында орналастырылды.

1980 жылдар

1980 жылы Кайман аралдарының бір бөлігі – Кайман Бракты күшті дауыл соққанда, Сцилла көмек көрсетті. 1980 жылы «Сцилла» фрегаты қайта жөндеуден өтті, оның барысында 2016 типті сонар, «Exocet» және «Sea Wolf» зымырандарымен жабдықталды, сондай-ақ «Westland Lynx» тікұшағы орнатылды. Жөндеу жұмыстары төрт жылға созылды және құны 79 692 000 фунт стерлингті құрады, нәтижесінде фрегат Фолкленд аралдарындағы қызметке қатыса алмады. Жөндеуден кейін «Сцилла» Батыс Үнді аралдарында күзетші кеме ретінде қызмет етті және «Армилла» патрулінің құрамында Перс шығанағында күзеттік міндеттерді орындады. 1986 жылдың қараша айында алғашқы «Армилла» патрулін аяқтағаннан кейін, ханзада мен ханшайымның Таяу Шығысқа сапары барысында «Британия» кемесіне сүйемелдеді. Уэльс ханшайымы Хургададан үйге ұшып кетті, ал «Сцилла» «Британияны» Суэц каналы арқылы солтүстікке алып жүріп, Принц Чарльз кемеден түскен Кипрдің Акротири қаласына жеткізді. 1987 жылдың желтоқсан айының соңында «Армилла» патрулі кезінде «Сцилла» мен «Эльрод» ирандық соғыс кемелерінің шабуылына ұшыраған «Hyundai No 7» (Корея) және «British Eastern Power» (Ұлыбритания) есімді екі кемеге екі рет араласты. Кореялық кеме Әбу Муса аралының оңтүстігінде шабуылға ұшырағаннан кейін, «Сцилла» экипажы фрегаттың «Westland Lynx» тікұшағын ұшырып, кеме экипажының бір бөлігін эвакуациялады.

1990 жылдар

1990 жылы «Сцилла» Розитте 10 айлық жөндеуден өтті. 1993 жылы «Сцилла» өз класындағы белсенді қызметтегі соңғы кеме болды. Фрегаттың соңғы міндеттемесі сол жылы Оңтүстік Атлантикаға аттанды. Ол кезде кеме ескіргенін көрсетіп, инженерлерге оны күтіп ұстау қиынға соқты. «Сцилла» патрульде жүргенде рульдік ақауларға ұшырап, ілесіп келе жатқан танкермен соқтығысты. «Сцилла» тек сыртқы зақымдар алды, ал «Голд Ровер» корпусын жөндеуге мұқтаж болды. «Сцилла» 1993 жылдың желтоқсан айында қызметтен босатылды. 1992 жылы «Сциллаға», командир, офицерлер мен кеме экипажының қатысуымен, Абердин қаласының құрметті азаматтығы берілді.

Суға бату және суға түсу орны ретінде пайдалану

Кемені Ұлттық теңіз аквариумы 200 000 фунт стерлингке сатып алды және 2004 жылғы 27 наурызда Scylla Корнуоллдағы Уитсэнд шығанағында батырылды, бұл Еуропадағы алғашқы мұндай жасанды рифті құрады. Кеме шамамен "Либерти" кемесінің қаңқасынан бірнеше жыл бойы суға түсуге арналған жердегі құмды теңіз түбіне "орналастырылды". Батырылғаннан кейін үш ай ішінде кеме айналасына теңіз анемондары, мидиялар және иттіктер қоныстанды, ал алты айдан кейін көптеген теңіз кірпілері мен теңіз жұлдыздары табылды. 2021 жылға қарай 250 түр тіркелді. Тамар эстуарийінен қазылған қалдықтардың кеме қаңқасының жанына жиналуы салдарынан кеме арқылы көп мөлшерде лай таралып, су ағынымен араласып, көрінуді нашарлатады, бұл суға түсушілердің ауасы бітіп қалмас бұрын жол табуына кедергі келтіреді деп қорқады. 2014 жылғы зерттеуден кейін, осы учаскеге жауапты Ұлттық теңіз аквариумы суға түсушілерге кемеге енбеуді және тек панорамалық суға түсуларды жасауды кеңес берді.

Жарияланымдар

Мариотт, Лео, 1983. Корольдік теңіз күштерінің фрегаттары 1945–1983, Ian Allan Ltd.
Робертс, Джон (2009). Ұлтты қорғау: Қазіргі заманғы Корольдік теңіз күштерінің тарихы, Seaforth Publishing.