Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Фиордланд пингвині (Eudyptes pachyrhynchus), сондай-ақ Фиордландтың шоқтық пингвині (маори тілінде тауаки немесе покотиуха деп те аталады), Жаңа Зеландияға ендемік шоқтық пингвин түрі. Қазіргі уақытта ол Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралының оңтүстік-батыс жағалауында, сондай-ақ Стюарт аралы/Ракиура және оның кіші аралдарында көбейеді. Бұл пингвин бастапқыда Фиордлендтен тыс жерлерде де кездесетін болғандықтан, кейде Жаңа Зеландияның шоқтық пингвині деп атайды.
The Fiordland penguin (Eudyptes pachyrhynchus), also known as the Fiordland crested penguin (in Māori, tawaki or pokotiwha), is a crested penguin species endemic to New Zealand. It currently breeds along the south western coasts of New Zealand's South Island as well as on Stewart Island/Rakiura and its outlying islands. Because it originally ranged beyond Fiordland, it is sometimes referred to as the New Zealand crested penguin.
Таксономия
Фиордландтың қыртысты пингвині 1845 жылы ағылшын зоологы Джордж Роберт Грей сипаттады, оның түрлік атауы ежелгі грекшедегі пахи /παχυ "қалың" және ринхос /ρύγχος "мүңкіш" сөздерінен алынған. Ол Eudyptes туысының алты түрінің бірі, туыс атауы көне грек тіліндегі eu /ευ "жақсы" және dyptes /δύπτης "суға батушы" сөздерінен шыққан. Оның денесінің жоғарғы бөлігі қара, көкшіл сұр түсті, ал астыңғы бөлігі ақ. Кенді, сары қасбегі көздің үстінен өтіп, мойынға дейін созылады. Оны ұқсас тік қыртысты пингвиннен (Eudyptes sclateri) және Снарес пингвинінен (Eudyptes robustus) мүңкішінің табанындағы жалаңаш терісінің болмауы арқылы ажыратуға болады. Фиордланд пингвинінің аналықтары екі жұмыртқадан тұратын ұялайды, мұнда бірінші жұмыртқа екіншісінен әлдеқайда кіші, көбінесе кешірек шығады және өлім көрсеткіші жоғары, бұл басқа құс түрлерінен ерекшеленетін ұрық азайту жүйесін көрсетеді. Фиордландтың қыртысты пингвині басқа Eudyptes түрлеріне қарағанда, тіпті келуші және/немесе жергілікті жыртқыштар бар жерлерде де жоғары көбейгіштікке ие.
The Fiordland crested penguin was described in 1845 by English zoologist George Robert Gray, its specific epithet derived from the Ancient Greek pachy /παχυ "thick" and rhynchos/ρύγχος "beak". It is one of six species in the genus Eudyptes, the generic name derived from the Ancient Greek eu/ευ "good" and dyptes/δύπτης "diver". It has dark, bluish grey upperparts with a darker head, and white underparts. Its broad, yellow eyebrow stripe extends over the eye and drops down the neck. It can be distinguished from the similar erect crested penguin (Eudyptes sclateri) and Snares penguin (Eudyptes robustus) in having no bare skin around the base of its bill. Female Fiordland penguins lay a clutch of two eggs where the first laid egg is much smaller than the second egg, generally hatches later, and shows higher mortality, demonstrating a brood reduction system that is unique from other avian groups. The Fiordland crested penguin has a much higher breeding success than most other Eudyptes species, even at sites with introduced and/or native predators.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл пингвин тығыз, қоңыржай белдеудегі жағажай орманды ағаштардың тамырлары мен тастар арасында ұялайды. Ол Оңтүстік аралдың батыс жағалауында, Брюс шығанағы мен Ашық шығанақ аралдарының оңтүстігінде, Фиордленд және Фово бұғазы маңында, Стюарт аралы/Ракиура және оның кіші аралдарында көбейеді. Полинезиялықтардың аң аулауы олардың ареалын күрт қысқартты, қазір олар Жаңа Зеландияның ең сирек қоныстанған бөлігінде ғана табылса, Австралияда да кездеседі.
This penguin nests in colonies among tree roots and rocks in dense temperate coastal forest. It breeds along the shores in the West Coast of the South Island, south of about Bruce Bay and the Open Bay Islands, around Fiordland and Foveaux Strait, and on Stewart Island/Rakiura and its outlying islands. Their range drastically reduced by hunting in Polynesian times, and they are now only found in the least populated part of New Zealand. The species is also present in Australia.
Диета
Басты жемтілік түрлер - головоногие моллюски (85%, негізінен, тік мұртты кальмар, Nototodarus sloanii), одан кейін - қыбыршақтылар (13%, негізінен, криль, Nyctiphanes australis) және балықтар (2%, негізінен, қызыл треска және хоки). Дегенмен, головоногих моллюктардың маңыздылығы шамадан тыс бағаланған болуы мүмкін. Жемтілік түрлері Кодфиш аралы мен Фьордлендтің солтүстігі арасында өзгеретін сияқты.
The main prey species reported are cephalopods (85%, mainly arrow squid, Nototodarus sloanii), followed by crustaceans (13%, primarily krill, Nyctiphanes australis) and fish (2%, mainly red cod and hoki). However, the importance of cephalopods might be exaggerated. Prey taken seems to vary between Codfish Island and northern Fiordland.
Қорғау
Фиордландтың қыртысты пингвиндері IUCN бойынша қатерге жақын деп саналады, ал олардың мәртебесі 2013 жылы Табиғатты қорғау департаментімен осал есімнен жойылып бара жатқанға дейін өзгертілді. 1990 жылдардағы санақтар 2500 жұпты көрсеткен, бірақ бұл, әдетте, нақтырақ емес болған; тарихи тенденцияларға сүйене отырып, популяциясы төмендеуді жалғастыруы мүмкін. Басты қауіп – иттер, мысықтар, егеуқұйрықтар және әсіресе, күзендер сияқты жаңадан келген жыртқыштар. Олар адамдардың араласуына да осал, ұяларынан қорқып қашып, балапандарын жыртқыштардың жеміне қалдырады.
Fiordland crested penguins are classed as near threatened by the IUCN, and their status was changed from vulnerable to endangered by the Department of Conservation in 2013. Surveys in the 1990s counted 2,500 pairs, though this was likely an underestimate; based on historic trends, the population is probably continuing to decline. The main threats are introduced predators such dogs, cats, rats, and especially stoats. They are also vulnerable to human disturbance, fleeing nests and leaving chicks exposed to predators.