Кіріспе
Киевтің Ұлы князі Юрий I Владимирович (Юрий Владимирович; шамамен 1099 – 15 мамыр 1157), көбінесе Юрий Долгорукий (Юрий Долгорукий) немесе Ұзын қол деп аталады, Ростов және Суздальдің Мономахович князі, өзінің билігі кезінде Суздалия есімін алды. Ростов-Суздальдегі жер иелері боярлардың артықшылықтарын тиімді шектеуімен және амбициялық құрылыс бағдарламасымен танымал Юрий осы княздықты қазіргі заманғы Московияға айналатын тәуелсіз күшке айналдырды. Юрий Долгорукий Мономаховичтердің Юрьевичи (Юрьевичи) тармағының атасы болды. Юрий өмірінің көп бөлігін Киевтік Русь үстемдігі үшін басқа Русь княздарымен араздықтарда өткізді, бұл билікті оның әкесі (Владимир Мономах) және одан бұрынғы ағасы басқарған еді. Ол екі рет Киевті қысқа мерзімге иеленді (1149 жылдың қыркүйегінен 1151 жылдың сәуіріне дейін, содан кейін 1155 жылдың наурызынан 1157 жылдың мамырына дейін) және Киевтің Ұлы князі ретінде билік етті, бірақ оның авторитарлық билеуі мен шетелдік деп есептелуі Киевтің күшті боярларының арасында оны ұнатпады, нәтижесінде оның улануы және 1157 жылы ұлының (кейін Владимир-Суздальдің Андрей Боголюбскийі) қуғынға ұшуына әкелді. Оның билігі монғол шапқыншылығына дейін Русьтің біртұтас мемлекет ретіндегі өміршеңдігінің аяқталуын белгіледі, Владимир-Суздаль және Галиция-Волынь сияқты күшті провинциялық аймақтар енді Киев тағы үшін бәсекелестікке түсті.
Yuri I Vladimirovich (Юрий Владимирович; ; c. 1099 – 15 May 1157), commonly known as Yuri Dolgorukiy (, ) or the Long Arm, was a Monomakhovichi prince of Rostov and Suzdal, acquiring the name Suzdalia during his reign. Noted for successfully curbing the privileges of the landowning boyar class in Rostov Suzdal and his ambitious building programme, Yuri transformed this principality into the independent power that would evolve into early modern Muscovy. Yuri Dolgorukiy was the progenitor of the Yurievichi (Юрьевичи Юрійовичі), a branch of the Monomakhovichi. Yuri spent much of his life in internecine strife with the other Rus' princes for suzerainty over the Kievan Rus, which had been held by his father (Vladimir Monomakh) and his elder brother before him. Although he twice managed to briefly hold Kiev (in September 1149 – April 1151, again in March 1155 – May 1157) and rule as Grand Prince of Kiev, his autocratic rule and perceived foreigner status made him unpopular with the powerful Kievan boyars, leading to his presumed poisoning and the expulsion of his son (later Andrei Bogoliubsky of Vladimir Suzdal) in 1157. His rule marked the effective end of the Rus' as a unified entity until the Mongol invasions, with powerful provincial territories like Vladimir Suzdal and Galicia Volhynia now competing for the throne of Kiev.
Туу
Юрий Владимир Мономахтың алтыншы ұлы еді. Юрийдің қай жылы туғаны белгісіз. Кейбір жылнамаларда Юрийдің ағасы Вячеслав оған: «Мен сенен әлдеқайда үлкенмін, сен туғанда меннің сақалым өсіп бітіп кеткен еді», – дегені жазылған. Виачеслав 1083 жылы туғандықтан, бұл Юрийдің шамамен 1099/1100 жылдары туғанын көрсетеді. Дегенмен, Бастапқы жылнамада Юрийдің алғашқы некесі 1108 жылдың 12 қаңтарында тіркелген. Осыдан Юрий 1099/1100 жылдарға дейін туған болуы керек (өйткені неке кезінде ол 6-9 жаста болса, мүмкін емес еді).
Ростов пен Суздаль қалаларындағы іс-шаралар
1108 жылы Владимир Мономах өзінің жас ұлы Юрийді Киев Русінің солтүстік-шығысындағы Владимир-Суздаль княздығын өкімет етуге жіберді. 1121 жылы Юрий Ростов боярларымен дауласып, өз иеліктерінің астанасын сол қаладан Суздальға көшірді. Аймақ сирек қоныстанғандықтан, Юрий онда көптеген бекіністер салды. Ол Кснятин (1134 жылы), Переславль-Залесский және Юрьев-Польский (1152 жылы) және Дмитров (1154 жылы) қалаларын іргелендірді. Тверь, Кострома және Вологда қалаларын да Юрий құрған деп есептейді. 1147 жылы Юрий Долгорукий Мәскеу деген жерде Святослав Ольговичпен (Белгород Киевский князі) кездесті. 1156 жылы Юрий Мәскеуді ағаш қабырғалармен және ормен нығайтты. Елді мекен бұрын немесе кейін пайда болған болса да, Долгорукийді көбінесе "Мәскеудің негізін қалаушы" деп атайды.
Киев үшін күрес
Солтүстік жерлерін бекітуге қаншалықты ынта тістегенмен, Юрий Киев тағына ие болуді әрқашан армандады. Оңтүстік мәселелеріне белсенді қатысқаны үшін оған "Долгорукий", яғни "алысқа жететін" деген лақап ат берілді. Оның ағасы, Киев князі Мстислав 1132 жылы қайтыс болды, және бір жылнамада айтылғандай, "Русь жерлері шашырап кетті". Юрий дереу Чернигов князьдеріне, биліктегі Ұлы князьға және оның бауыры Киев князі Ярополк II-ге соғыс жариялады, Новгородта ұлын таққа отырғызды және Оңтүстік Переяславтағы әкесінің мұрагерлік княздығын жаулап алды. Бірақ новгородтықтар оған опасыздық жасады, ал Юрий олардан кек алып, олардың маңызды шығыс бекінісі Торжокты басып алды. 1147 жылы Долгорукий Киев үшін күресін жаңартты және 1149 жылы оны басып алды, бірақ 1151 жылы оның туысы Изиаслав оны Русь астанасынан қуды. 1155 жылы Юрий Киевті тағы да қайта басып алды. 1157 жылы Киевтің ақсүйекісінің тойында уланғаны болжамдалады, Юрий күтпеген жерден қайтыс болды, бұл Киевте Суздальға қарсы көтеріліске ұйтқы болды. Юрий Долгорукий Берестоводағы Спаситель шіркеуіне жерленді, бірақ оның қабірі бос.