Владимир Ярославич: Новгород князінің өмірі мен тағдыры

Кіріспе

Новгород князі 1036 – 1052 жылдары Владимир Ярославич (Владимир Ярославич; 1020 – 4 қазан 1052) 1036 жылдан өліміне дейін, 1052 жылға дейін Новгород князі болды. Ол Ярослав I Ұлының Швеция королі Олоф Скотконунның қызы Ингегерд Олофсдоттерден туған үлкен ұлы.

Өмір

Мемлекеттік істерде оған воевода Вишата мен епископ Лука Жидиата көмектесті. 1042 жылы Владимир финдермен қақтығысқа түскен болуы мүмкін, кейбір түсіндірмелерге сәйкес, тіпті Финляндияға әскери жорық ұйымдастырған. Келесі жылы ол Византия императоры Константин IX-қа қарсы орыс әскерін басқарды. Ол әкесінен екі жыл бұрын қайтыс болды және Новгородта өзі салған Әйгілі София соборында жерленді. Оның саркофагы собордың негізгі бөлігінің оңтүстік жағындағы нишада, Мартирийлік галереяға қарай орналасқан. Ол саркофагтың үстіндегі ХХ ғасырдың басындағы фрескада және саркофагтың үстіндегі жаңа бейнелі иконада бейнеленген. Оның өлімінің мән-жайлары белгісіз, бірақ оның ұлы Ростислав және оның ұрпақтары Ярославичтер триумвиратының (Изяслав, Святослав және Всеволод) ұрпақтарымен жат қылықты қарым-қатынаста болды. Владимирдің үш інісі – Ізяслав I, Святослав II және Всеволод I Киевте билік етті, ал қалған екеуі (Игорь және Вячеслав) жиырма жасқа толмай қайтыс болды, содан кейін олардың жерлері Ярославичтер триумвиратына бөлінді. Новгородтың Вишатасы триумвиратқа қарсы күресте Ростиславқа қолдау көрсетті. Владимирдің жалғыз ұлы, Ростислав Владимирович, жерсіз князь болып, Тмутараканды басып алды. Оның ұрпақтары ағаларынан мұрагерлік құқығын жоғалтты және «изгой» (қуылған) деп жарияланды, бірақ біртіндеп Галичинада бекініп, 1199 жылға дейін жерді басқарды, содан кейін олардың әулеті тоқырады. Киевке деген құқықтарын азайту үшін Владимирдің әскери жорықтары туралы мәліметтер Киевтік жылнамалардан жойылған секілді. Осының салдарынан ортағасырлық тарихшылар оны екі танымал аттаспен шатастырады – Ұлы Владимир және Владимир Мономах. Владимирдің әйелінің аты да белгісіз. Николай Баумгартеннің сөзіне сенсек, Владимир Стаден графы Леопольдтың қызы Одаға үйленген. Ал басқалары (Александр Назаренко) бұл болжамды жоққа шығарады немесе басқа адамды айтады. Владимирдің есімі шетелдік дереккөздерде жақсы сақталған. Скандинавиялық сагаларда ол жиі Вальдемар Холти (яғни «шапшаң») деп сипатталады. Георгий Седренус Владимирдің византиялықтармен қарым-қатынастағы мақтандығын атап өтті.

In state affairs, he was assisted by the voivode Vyshata and the bishop Luka Zhidiata. In 1042, Vladimir may have been in conflict with Finns, according to some interpretations even making a military campaign in Finland. In the next year he led the Russian armies against the Byzantine emperor Constantine IX. He predeceased his father by two years and was buried by him in St Sophia Cathedral he had built in Novgorod. His sarcophagus is in a niche on the south side of the main body of the cathedral overlooking the Martirievskii Porch. He is depicted in an early twentieth century fresco above the sarcophagus and on a new effigial icon on top of the sarcophagus. The details of his death is unknown, however his son Rostislav and his descendants were in unfriendly relationship with the descendants of the Yaroslaviches triumvirate (Iziaslav, Sviatoslav, and Vsevolod). Three of Vladimir's younger brothers Izyaslav I, Svyatoslav II and Vsevolod I all reigned in Kiev, while other two (Igor and Vyacheslav) died in their early twenties after which their lands were split between the Yaroslaviches triumvirate. Coincidentally, the Vyshata of Novgorod pledged his support to Rostislav in the struggle against the triumvirate. Vladimir's only son, Rostislav Vladimirovich, was a landless prince who usurped power in Tmutarakan. His descendants were dispossessed by their uncles and were proclaimed as izgoi (outcast), but gradually managed to establish themselves in Halychyna, ruling the land until 1199, when their line became extinct. In order to downplay their claims to Kiev, the records of Vladimir's military campaigns seem to have been obliterated from Kievan chronicles. As a result, medieval historians often confuse him with two more famous namesakes — Vladimir the Great and Vladimir Monomakh. The name of Vladimir's consort is uncertain either. According to Nikolai Baumgarten, Vladimir was married to the daughter of count Leopold of Staden, Ode. Others (Aleksandr Nazarenko) disregard that assumption or claim a different person. Vladimir's memory was better preserved in foreign sources. In Norse sagas he frequently figures as Valdemar Holti (that is, "the Nimble"). George Cedrenus noticed Vladimir's arrogance in dealing with the Byzantines.