Кіріспе
Сусындар өндірісінде қолданылатын өсімдік майының түрі. Бромдалған өсімдік майы (БӨМ) – өсімдіктерден алынған триглицеридтердің күрделі қоспасы, олардың май молекулаларына бром элементінің атомдары қосылып, өзгертілген. Бромдалған өсімдік майы цитрус хош иісті сусындарды эмульсиялауға көмектеседі, оларды тасымалдау кезінде қабаттануынан сақтайды. Бромдалған өсімдік майы 1931 жылдан бері сусын өнеркәсібінде қолданылып келеді, әдетте 8 ppm мөлшерінде. Қолданылатын майдың түрін қатаң бақылау оны бромдау арқылы 1,33 г/мл тығыздыққа ие БӨМ алуға мүмкіндік береді, бұл судан (1 г/мл) 33%-ға артық. Осының нәтижесінде, оны цитрус майы сияқты аз тығыздықтағы хош иістендіргіштермен араластырып, судың немесе басқа өнімдердің тығыздығымен сәйкес келетін май жасауға болады. БӨМ құрамындағы тамшылар су бетіне көтеріліп, бөлінбей, су ішінде тоқтап тұрады.
Brominated vegetable oil (BVO) is a complex mixture of plant derived triglycerides that have been modified by atoms of the element bromine bonded to the fat molecules. Brominated vegetable oil is used to help emulsify citrus flavored soft drinks, preventing them from separating during distribution. Brominated vegetable oil has been used by the soft drink industry since 1931, generally at a level of about 8 ppm. Careful control of the type of oil used allows bromination of it to produce BVO with a specific density of 1.33 g/mL, which is 33% greater than water (1 g/mL). As a result, it can be mixed with less dense flavoring agents such as citrus oil to produce an oil which matches the density of water or other products. The droplets containing BVO remain suspended in the water rather than separating and floating to the surface.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та BVO 1958 жылы жалпыға бірдей қауіпсіз деп танылды (GRAS). АҚШ Федералды ережелер жинағы қазіргі таңда BVO-ны АҚШ-та тағамдық қоспа ретінде қолдануға шектеулер қояды, оның концентрациясын 15 ppm-ге дейін, еркін май қышқылдарының мөлшерін 2,5%-ға дейін және йод санының көрсеткішін 16-ға дейін шектейді. Change.org сайтындағы онлайн петиция PepsiCo компаниясын Gatorade және басқа да өнімдеріне BVO қосуын тоқтатуға шақырып, 2013 жылдың қаңтарына дейін 200 000-нан астам қол жинады. Петицияда Gatorade BVO-ға рұқсат берілмеген елдерде сатылатындықтан, осы ингредиентсіз формуласының бар екендігі көрсетілді. PepsiCo 2013 жылдың қаңтарында Gatorade өнімінде BVO қолданбайтынын хабарлады. 2023 жылға қарай Coca-Cola және Pepsi сияқты көптеген ірі сусын брендтері осы ингредиентті қолдануын тоқтатты, бірақ ол әлі де кейбір шағын дүкендердің тауарларында кездеседі. 2020 жылдың басында PepsiCo барлық өнімдерінде BVO қолдануын тоқтатты. BVO әлі күнге дейін Dr Pepper Snapple Group компаниясының Sun Drop өнімінде қолданылады. Көптеген жалпы цитрус газдалған сусындары да оны қолданады, олардың ішінде Dollar Tree компаниясының Stars & Stripes апельсин сусындасы, Walmart компаниясының Mountain Lightning және Orangette, сондай-ақ Dollar General компаниясының Clover Valley сусындалары бар. BVO газдалмаған сусындарда, мысалы, кофеинделген сусындар мен арнайы шырындарға арналған хош иіс сироптарында эмульгатор ретінде сирек қолданылады. BVO – FDA «уақытша» тағамдық қоспалар деп анықтаған төрт заттың бірі, ал қалған үшеуі – акрилонитрил сополимерлері, маннит және сахарин. 2023 жылдың мамырында Нью-Йорк штаты бромды өсімдік майын тағам өнімдерінде қолдануға тыйым салуды қарастырды, себебі ол эндокриндік жүйенің жұмысын бұзады, әсіресе қалқанша безі гормондарына әсер етеді және репродуктивтік жүйеге зиян келтіруі мүмкін. 2023 жылдың қазанында Калифорния штатының губернаторы Гэвин Ньюсом бромды өсімдік майын (сондай-ақ калий броматы, пропилпарабен және Red 3 қоспаларын) өндіруге, сатуға және таратуға тыйым салатын заңға қол қойды. Бұл АҚШ-та оны тыйым салатын алғашқы заң және оның бүкіл елде әсер етуі мүмкін. Азық-түлік өнімдерінде оны қолдануға тыйым салу 2027 жылы күшіне енеді. 2023 жылдың қарашасында FDA тағам өнімдеріндегі қоспа ретінде BVO қолдануға рұқсат беруді кері қайтаруды ұсынды. Бұл ұсыныстың себебі – BVO-мен байланысты денсаулық мәселелері, олар бас ауруы мен жүйке жүйесіне зақым келтіруді қамтиды.
Басқа елдер
Канадада BVO қазіргі уақытта тағамдық қоспа ретінде рұқсат етілген, бірақ тек цитрус немесе шырша майы бар сусындарда ғана. Еуропалық Одақта BVO тағамдық қоспа ретінде қолдануға тыйым салынған; ол алғаш рет 1970 жылы Ұлыбританияда және басқа бірнеше еуропалық елдерде тыйым салынды; ал ережелерді бұзуы мүмкін BVO бар өнімдер анықталған жағдайда дүкендерден алынып тасталады. ЕО-да сусын өндіруші компаниялар көбінесе ағаш шайырының глицерин эфирін немесе саранша бұршағының қоюлағын BVO-ға балама ретінде пайдаланады. Үндістанда жұмсақ сусындар стандарты бойынша 1990 жылдан бері BVO қолдануға тыйым салынған. Жапонияда 2010 жылдан бері BVO тағамдық қоспа ретінде қолдануға тыйым салынған. Проблеманы дұрыс анықтауға кеткен екі айдың ішінде науқас жүру қабілетін де жоғалтты. Соңында бромизм диагнозы қойылып, гемодиализ тағайындалды, оның нәтижесінде бұл ауру кері қайта оңалды.