Кіріспе

Жосия Стронг (14 сәуір 1847 - 26 маусым 1916) – американдық протестант пасторы, ұйымдастырушы, редактор және жазушы. Ол әлеуметтік әділдікке шақырып, әлеуметтік жамандықтармен күрескен Әлеуметтік Евангелие қозғалысының басшысы болды. Ол миссионерлік жұмысты қолдады, соның арқасында барлық ұлттарды жақсартуға, көтеруге және осылайша Христиан дініне жетелеуге болады деп сенді. Дегенмен, оның нәсілге қатысты нанымдары мен адамдарды христиан дініне өткізу әдістеріне байланысты даулы тұлға болды. 1885 жылы жарық көрген «Біздің ел» атты кітабында Стронг англосаксондықтардың «жабайы» ұлттарды «христиандыққа айналдырып, өркениетке жеткізуі» керек екенін айтты, бұл Америка экономикасы үшін де, «кемсіз ұлттар» үшін де пайдалы болады деп мәлімдеді.

Министрлік

Жосия Стронг индустрияландыру, урбанизация және иммиграция салдарынан туған әлеуметтік кемшіліктерді шешу үшін протестанттық діни қағидаларды қолдануға ұмтылған Әлеуметтік Евангелие қозғалысының негізін қалаушылардың бірі болды. Ол АҚШ-тағы Евангелиелік Альянстың Бас хатшысы (1886–1898) қызметін атқарды, бұл Альянс – протестанттық миссионерлік ұйымдардың коалициясы. Ол қызметтен шеттетілгеннен кейін өзінің Әлеуметтік қызмет лигасы (1898–1916) деген ұйымын құрып, оның «Изгі хабар патшалығы» журналын басқарды. Кейіннен Лига Американың әлеуметтік қызмет институтына айналды, ол «әлеуметтік мұражай» тұжырымына негізделген. Стронг, Әлеуметтік Евангелие қозғалысының көптеген басшылары сияқты, евангелистік тамырларын, соның ішінде күнә және құтқарылу туралы сенімді сақтап қалды. Стронг, Уолтер Раушенбуш және Джордж Д. Херрон сияқты, терең рухани өзгеріске ұшырады және әлеуметтік әділетке жету үшін әлеуметтік күнәмен күресу үшін қайта жаралу қажет деп сенді. Олар евангелизмді жиі сынға алғанымен, өздерінің миссияларын оның кеңейтілген нұсқасы деп есептеді. Институционалды емес христиандыққа деген олардың ерте заманғы құштарлығы либералды, мыңжылдықтан кейінгі идеализммен шартталды, ал олардың көзқарастары неоортодоксалды теолог Рейнхольд Нибурға әсер етті. Оның ең белгілі және ықпалды еңбегі – «Біздің ел: оның болашағы және қазіргі дағдарысы» (1885) еңбегі, ол Америка батысындағы ішкі миссионерлік қызметті насихаттауға бағытталған. Бұл еңбек жарық көрген кезде протестанттар елдің өмір сүруіне, христиандануына және әлемдік құдіретіне қауіп төндіретін қауіп-қатерлерге ұзақ уақыттан бері дағдыланған. Оның жұмысы «біздің елімізге» қауіп төндіретін нәрселерді сезінуге үйренген дәстүрден туындады. Бұл дәстүр Азаматтық соғыс кезінде Одақты қорғау үшін құлдықты жоюға көмектесті, сонымен қатар көптеген солтүстік протестанттарды соғыстан кейін бұрынғы құлдарды ұмытуға, тіпті толығымен ұмытуға бейімдеді. Тарихшылар бұл американдық протестанттардың арасында АҚШ-тың империалистік саясатын қолдауға ықпал етуі мүмкін деп санайды. Ол сондай-ақ елдің қалаларында миссионерлік жұмысты күшейтуге және нәсілдік қақтығыстарды тоқтату үшін келісімге келуге шақырды. Ол протестанттардың (көпшілігі ауылдық жерлерде немесе шағын қалаларда тұратын) қалалар мен жұмысшы табының проблемаларын елемейтінін ескерткендердің бірі болды. Стронг барлық нәсілдерді жақсартуға және көтеруге болады деп сенді, осылайша оларды Мәсіхке жеткізуге болады. «Біздің ел» кітабының «Мүмкін болашақ» бөлімінде Стронг «аңглосаксон нәсіліне» – ағылшын тілін білетіндерге назар аударды. 1890 жылы ол былай деді: «1700 жылы бұл нәсілдің саны 6 миллионнан кем болған. 1800 жылы аңглосаксондықтардың саны (мен бұл терминді ағылшын тілін білетін барлық халықтарды қамтитын кең мағынада қолданамын) шамамен 20,5 миллионға дейін өсті, ал қазір 1890 жылы олардың саны 120 миллионнан асты». Олар әлемді «мәдениеттендіру және христиандастыру» міндетіне ие, өздерінің технологиясы мен христиандық білімдерін бөлісуге тиіс. Тексттің «Дағдарыс» бөлімінде ұлт алдында тұрған жеті «қауіп» сипатталған: католицизм, мормонизм, социализм, шектен шығу, байлық, урбанизация және иммиграция. Консервативті протестанттар, керісінше, миссионерлердің уақытын Ізгі хабарды уағыздауға жұмсауы керек деп мәлімдеді; олар қайырымдылыққа рұқсат берді, бірақ бұл жандарды құтқармайды деп сақтық танытты. 1891 жылы 1890 жылғы санақ негізінде қайта қаралған басылым жарық көрді. Осы кезеңде иммиграцияның күрт өсуі оны бірінші басылымда сипатталған қауіптердің күшеюіне әкелді деген тұжырымға келдірді. 1890 жылы Стронг былай деді: «1700 жылы бұл нәсілдің саны 6 миллионнан кем болған. 1800 жылы аңглосаксондықтардың саны (мен бұл терминді ағылшын тілін білетін барлық халықтарды қамтитын кең мағынада қолданамын) шамамен 20,5 миллионға дейін өсті, ал қазір 1890 жылы олардың саны 120 миллионнан асты». Стронг былай деп дәлелдеді: «Аңглосаксон – екі үлкен идеяның өкілі, олар тығыз байланысты. Олардың бірі – азаматтық бостандық. Әлемдегі барлық азаматтық бостандықтардың көп бөлігін аңглосакстар пайдаланады: ағылшындар, британдық отаршылар және АҚШ халқы. Аңглосаксон ұстанатын тағы бір ұлы идея – таза рухани христиандық». Ол былай деп жалғастырды: «Осыдан шығатыны, аңглосаксон, осы екі идеяның ұлы өкілі, осы екі үлкен нығметтің сақтаушысы, әлемнің болашағына ерекше қатынас жасайды, ерекше мағынада, бауырының қамқоршысы болуға құдайдан тапсырылған».

Екіншілік ғылыми көздер

Берге, Уильям Х. "Империализм үшін дауыстар: Иосия Стронг және протестанттық дін қызметкерлері", Шекаралық штаттар: Кентукки-Теннесси американдық зерттеулер қауымдастығының журналы, № 1 (1973) онлайн.
Боуман, Мэтью. "Күнә, руханият және примитивизм: Американың әлеуметтік евангелиесінің теологиясы, 1885–1917", "Дін және американдық мәдениет", 2007 жылғы қыс, 17-том, № 1, 95–126 бб.
"Америка – "әлемді құтқару": Иосия Стронг, У.Е.Б. Дю Буа және американдық ерекшеліктің жаһандық риторикасы". Американдық ерекшеліктер (2011): 125–46.
Дихман, Венди. "Жосия Стронгтың әлеуметтік ізгі хабар жұмысындағы әйелдер мен әлеуметтік жақсарту", Венди Дж. Дихман және Кэролин ДеСварт Гиффорд редакциялаған "Жыныс және әлеуметтік ізгі хабар" (Урбана және Чикаго: Иллинойс университетінің баспасы, 2003).
Дихман, Венди. "Америкалық миссиялар үшін идеологияны қалыптастыру: Иосия Стронг және анық тағдыр", Уилберт Р. Шенк редакциялаған "Солтүстік Американың шетелдік миссиялары, 1810–1914: теология, теория және саясат" (Wm B. Eerdmans Co. & Curzon Press, 2004).
Дихман, Венди. "Анық тағдыр, әлеуметтік ізгі хабар және келер патшалық: Иосия Стронгтың жаһандық реформа бағдарламасы, 1885–1916", "Әлеуметтік ізгі хабарға қатысты перспективалар" еңбегінің 5-тарауы, Колгейт-Рочестер діни мектебіндегі әлеуметтік ізгі хабар конференциясының материалдары, Эдвин Меллен баспасы (Льюистон, Нью-Йорк: 1992).
Эванс, Кристофер Х. "Америка дініндегі әлеуметтік ізгі хабар: тарих" (Нью-Йорк университетінің баспасы, 2017). Үзінді.
Гербст, Юрген. "Кіріспе", "Жосия Стронг. Біздің ел" (Belknap Press, 1963 жылғы басылымы).
Литтлфилд, Кристина және Фалон Опсаль. "Патшалықты тарату: әлеуметтік ізгі хабарды жариялаған журналист Иосия Стронг". "Американдық журналистика", 34.3 (2017): 289–312. онлайн.
Лукер, Ральф Е. "Қара және ақ түстегі әлеуметтік евангелие: американдық нәсілдік реформа, 1885–1912" (1998).
Мюллер, Доротея Р. "Жосия Стронг және американдық ұлтшылдық: қайта қарастыру", "Америка тарихы журналы", 53 (желтоқсан 1966), 487–503. онлайн.
Мюллер, Доротея Р. "Жосия Стронгтың әлеуметтік философиясы: әлеуметтік христиандық және американдық прогрессивизм", "Шіркеу тарихы", 1959, 28-том, № 2, 183–201 бб. онлайн.
Рид, Джеймс Элдин. "Америкалық сыртқы саясат, миссионерлік саясат және Иосия Стронг, 1890–1900". "Шіркеу тарихы", 41.2 (1972): 230–245.
Стрит, Стивен. "Бірінші сенімге негізделген қозғалыс: Америкадағы әлеуметтік прогрессивизмнің діни тамырлары (1880–1912) тарихи тұрғыдан". "Әлеуметтану және әлеуметтік қамқорлық журналы", 41 (2014): 77+. онлайн.