Кіріспе

Вольф Шмунесс (12 наурыз 1919 – 6 маусым 1982) – Польшада туған эпидемиолог, АҚШ-қа эмиграцияланып, сол елде жұмыс істеген. Ол Нью-Йорк қан орталығында зерттеулер жүргізді және 1973 жылдан бастап Орталықтың эпидемиологиялық зертханасының директоры қызметін атқарды. Ол В гепатитіне қарсы тиімділігі дәлелденген алғашқы вакцинаның сынақтарын жоспарлап, өткізді.

Еуропалық бастамалар

Шмунесс 1919 жылғы 12 наурызда Польшаның Варшава қаласында дүниеге келген. Ол Италияда медицинаны оқыды, бірақ 1939 жылы Польшаға нацистік Германия шабуыл жасаған кезде отбасына қайтып оралды. Польшаны неміс және совет әскерлері басып алған кезде Шмунесс отбасынан бөлініп, кейін немістер оларды өлтірді. Коммунистер басып алған Польшаның бөлігінде қалған Шмунесс, нацистерден қашып, шығысқа қарай сапар шекті. Ол кеңес үкіметінен немістерге қарсы күресуге рұқсат сұрады, бірақ тұтқын ретінде Сібірге жіберілді. Бір жыл бойы лагерьде ауыр еңбек еткеннен кейін Шмунесс санитарлық жағдайлардың басшысы болып тағайындалды. Кейіннен ол жергілікті ауданның бас эпидемиологы болды. 1946 жылы тұтқыннан босатылғаннан кейін Шмунесс Сібірдегі Томск университетінде медициналық білімін аяқтады және Харьков университетінде эпидемиология мамандығы бойынша диплом алды. Шмунесс Мая есімді орыс әйеліне үйленді, ал 1959 жылы Польшаға қайтуға рұқсат алды. Ол жерде Люблин университетінде білімін жалғастырып, қалалық және облыстық денсаулық сақтау басқармаларында эпидемиолог болып жұмыс істеді. Шмунесске жақын әріптесі Аарон Келлнер Польша билігінің Шмунесске демалыс үйінде демалуға рұқсат бергенін, онда ол католик діни қызметкері Кароль Войтиламен бір бөлмеде тұрған және онымен ұзақ жылдар бойы хат алмасып жүргенін айтады. Кейіннен Кароль Войтила Иоанн Павел II папасы болды.

Америка Құрама Штаттарында эмиграция және өмір

1969 жылы Шмунесс, оның әйелі және қызы Елена Италиядағы ғылыми жиынға қатысуға рұқсат алды. Италияға келгеннен кейін, Шмунесс діни және саяси себептермен АҚШ-тағы Нью-Йорк қаласына қашып өтті. Нью-Йорк ауруханасы Корнелл медициналық орталығының қоғамдық денсаулық сақтау профессоры Уолш Макдермоттың көмегімен Шмунесс Нью-Йорк қалалық қан орталығына жұмысқа орналасты. Шет елден келген дәрігерлер АҚШ-та көбінесе аккредиттелмейтіндіктен, Шмунесс зертхана техникасы болып жұмыс істеді, бірақ оның білігі тез танылып, екі жылдың ішінде өз зертханасын басқарды. Ол үшін Орталықта эпидемиология бөлімі жеке құрылды, сонымен қатар ол Колумбия университетінің қоғамдық денсаулық мектебінде толық профессор атанды. Орталық президенті Аарон Келлнердің сөзіне сүйенсек, Нью-Йоркке келгеннен кейін бес жыл ішінде Шмунесс "эпидемиология және гепатит саласындағы халықаралық деңгейдегі маманға айналды".