Мотыль против Годзиллы

Кіріспе

1964 жылғы жапондық кайдзю фильмі

«Мотра Годзиллаға қарсы» (モスラ対ゴジラ) – 1964 жылғы жапондық кайдзю фильмі, режиссері Исиро Хонда, арнайы эффекттер авторы Эйдзи Цубурая. Toho Co., Ltd. компаниясы өндірген және таратқан бұл фильм «Годзилла» франшизасының төртінші фильмі. Фильмде Акира Такарада, Юрико Хоси, Хироси Коидзуми, Кенджи Сахара, Эми және Юми Ито түскен, ал Годзиллага Харуо Накадзима мен Кацуми Тезука келген. Фильмде адамдар Годзилланың Жапонияны қиратуына тоқтамалды ету үшін құрт құдайы Мотрадан көмек сұрайды. «Мотра» (1961) және «Кинг Конг Годзиллаға қарсы» (1962) фильмдерінің сәттілігіне байланысты Toho келесі фильмде Годзиллага Мотраны қарсы қоюды шешті. Фильм балаларға да, ересектерге де арналған, Жапонияда теледидардың өсуімен бәсекелесудің бір жолы ретінде жасалған. Жаңа Годзилла костюмі мен Мотраның мүсіні жасалды, бірақ 1962 жылғы Годзилла костюмі су түсірілімдерінде пайдаланылды. Цубураяның талабы бойынша Toho композиттік түсірілімдердегі зақымдарды жою үшін Oxberry 1900 оптикалық принтерін сатып алды. Бұл франшизаның Шова дәуірінде Годзилланың қарсыласы ретінде бейнеленген соңғы фильмі. «Мотра Годзиллаға қарсы» фильмі Жапонияда 1964 жылдың 29 сәуірінде көрсетілді. 1964 жылдың 26 тамызында American International Pictures компаниясы АҚШ-та «Годзилла vs. the Thing» деген редакцияланған нұсқасын шығарды. Фильм американдық сыншылардан жағымды пікірлер алды. Америка кинотарихшылары фильмнің бірлік, ашкөздік тақырыптарын және Хонданың Годзиллага «ядролық қырып жоюдың көрінісі» және моральдық үкімнің символы ретінде бейнелеуін жоғары бағалады. Фильмнен кейін 1964 жылдың 20 желтоқсанында «Годзилла» франшизасының бесінші фильмі – «Гхидора, үш басты монстр» шықты.

Сюжет

Курата жағалауына тайфун соқты. Келесі күні таңертең репортер Ичиро Саки мен оның фотографы Джунко Наканиши қираған үйлердің арасында көгілдіреу түсті ерекше нысанды табады. Кейіннен Шизуноурадағы Ниши жағалауында алып жұмыртқаның жүзіп жүргені анықталады. Профессор Миура жұмыртқаны зерттеуге тырысады, бірақ Саки оны сұрақтармен мазалайды. Көп ұзамай олар ауыл тұрғындарының жұмыртқаны бизнесмен Кумаямаға оның Happy Enterprises фирмасына пайдалану үшін сатқанын біледі. Жергілікті қонақ үйде Саки, Джунко және Миура Кумаяманың жоспарларына қалай заңды түрде қарсы тұру керектігін талқылайды және оны вестибюльде табады. Кумаяма өзінің қаржылық қолдаушысы Джиро Торахатамен кездеседі, ол жұмыртқаның айналасында Шизуноура Бақытты Орталығын салу жоспарларын ашады. Оларды жұмыртқаны қайтаруға көндіруге тырысатын, бірақ кәсіпкерлер оларды ұстауға тырысқанда қашып кетуге мәжбүр болады. Шобиджиндер Саки, Джунко және Миураға жүгіріп барып, жұмыртқаның алып жәндік құдайы Мотраға тиесілі екенін, жақында болған тайфун оны Жапония суларына әкелгенін және личинка пайда болған кезде қираушылық болатындығын айтады. Үш адам жұмыртқаны табуға көмектесуге келіседі және Кумайама мен Торахатаға жалбарынады, бірақ қарсылыққа ұшырайды. Шобиджиндер жұмыртқасыз-ақ, Сәби аралына оралады. Кейін Саки "Бақытты кәсіпорындардың" Шобиджинге деген немқұрайлылығы туралы қатаң мақалалар жазады. Алайда, фирма мақалаларды жала жабу деп танып, Шизуноура Бақытты орталығын халыққа ашады. Кумаямаға ауыл тұрғындары жұмыртқаны толық төлемегені және олардың жерінен жалға алғаны үшін наразылық білдіреді. Торахата Кумайамаға қосымша қаражат беруге келіседі, ал жұмыртқа кепілдік ретінде беріледі. Кумаяма қарсылық білдіріп, жұмыртқаны инкубациялауды бастайды. Миура апаттан табылған нысанға тигеннен кейін Саки мен Джунконы зарарсыздандырады, бұл оның өте радиоактивті екенін көрсетеді. Үш адам Курата жағажайына барып, одан әрі тергеу жүргізеді, бірақ көмілген саздан алып рептилия Годзилла шығады. Қала тұрғындары эвакуацияланады, өйткені Годзилла Йоккаичи мен Нагояда қиратушылық салады. Жапонияның Өзін-өзі қорғау күштері (JSDF) Годзилланы құрбандарды азайту үшін жағалауға алып бару үшін орналастырылады. Бір әріптесінің ұсынысы бойынша үштігі Шобиджинге Мотраның көмегін сұрап, Сәби аралына барады. Олар келген кезде өткен ядролық сынақтардың салдарынан қалған шөлге шошынып қалады. Олар жергілікті тұрғындармен тұтқындалып, Годзиллаға қарсы Мотрадан көмек сұрауға ниеттерін білдіреді. Шобиджиндер мен жергілікті тұрғындар бұны өз аралын ядролық сынақтармен қиратып, жұмыртқаны қайтарып бермегені үшін сырттан келгендерге Құдайдың жазасы деп санайды. Джунко мен Саки кінәсіздердің де қауіпте екенін, олардың кімнің өмір сүруі мен өлуіне шешім қабылдауға құқығы жоқ екенін және өркениеттің кемшіліктері бар екенін, бірақ әлемді жақсартуға тырысып жатқанын айтады. Мотра көмектесуге келіседі, бірақ Шобиджин оны өлім аузында екенін ескертеді. Жапонияға оралғанда, JSDF Годзиллаға қарсы бірнеше науқанды бастайды, бірақ нәтиже бермейді. Байлығын жоғалтқаннан кейін Кумайама Торахатаға қонақ үйде қарсы шығып, оған шабуыл жасайды және оның құпия қаражатын ұрлайды. Торахата Кумайаманы атып өлтіреді және ақшамен қашып құтылуға тырысады, бірақ Годзилла қонақ үйді қиратып жібергенде, оны өлтіреді. Годзилла Ниши жағасына жетіп, жұмыртқаны жоюға дайындалады, дей тұрғанда Мотра араласып, Годзилламен шайқасқа қатысады. Мотра бастапқыда басымдыққа ие болады, бірақ Годзилланың атомдық тынысымен жеңіледі. Мотра өзінің соңғы күшін жұмыртқаға ұшып барып, оның жанында өледі. JSDF Годзиллаға шабуылдарын қайта бастаған кезде, үш адам және Шобиджин жұмыртқамен бірге қалады, өйткені егіздер музыкалық сиқырлар арқылы жұмыртқаны тезірек ұрықтандыруға тырысады. Сәби аралында тумалар егіздердің музыкасына жауап ретінде ырымдық биге қосылады. Жұп личинкалар жұмыртқадан шығып, Годзилланың соңынан Ива аралына барады. Монстрлар шайқасқан кезде, үш адам құтқарушы топқа қосылып, Ива аралында қалған оқушылар мен олардың мұғалімін алып келеді. Годзилла личинкалардың жібегімен тұтқындалып, теңізге құлап, суға батып кетеді. Оқушылар мен мұғалімдер қауіпсіз жерге қайтарылады, ал личинкалар мен Шобиджин Сәбилер аралына қайта оралады. Сакай адамзат оларға жақсы әлем құру арқылы алғыс айтатынын айтады.

Kurata Beach is stricken by a typhoon. The following morning, reporter Ichiro Saki and his photographer Junko Nakanishi find a strange blue gray object amongst the wreckage. Later, a giant egg is found floating near Nishi Beach in Shizunoura. Professor Miura attempts to investigate the egg, only to be pestered with questions by Saki. They soon learn that the villagers had sold the egg to businessman Kumayama for exploitation purposes for his firm Happy Enterprises. At a local hotel, Saki, Junko, and Miura discuss how to legally counter Kumayama's plans, and find him at the lobby. Kumayama meets with his financial backer Jiro Torahata, who reveals his plans to build the Shizunoura Happy Center around the egg. They are visited by the Shobijin, tiny twin fairies, who attempt to convince them to return the egg but have to escape when the businessmen try to capture them. The Shobijin run into Saki, Junko, and Miura, and reveal to them that the egg belongs to the colossal insect god Mothra, the recent typhoon caused it to wash up on Japanese waters, and destruction will follow when the larva emerges. The trio agree to help them retrieve the egg, and try to plead with Kumayama and Torahata but are met with resistance. The Shobijin eventually return home to Infant Island without the egg. Later, Saki writes scathing articles about Happy Enterprises' insensitivity towards the Shobijin. However, the firm dismisses the articles as slander and open the Shizunoura Happy Center to the public. Kumayama is confronted by the villagers for not paying in full for the egg and renting from their land. Torahata agrees to loan Kumayama additional funds in exchange for putting the egg up as collateral. Kumayama reluctantly accepts and begins incubating the egg. Miura decontaminates Saki and Junko after touching the object they found in the wreckage, revealing it to be highly radioactive. The trio return to Kurata beach to investigate further, but the giant reptilian monster Godzilla emerges from the buried mud. Citizens evacuate as Godzilla wreaks havoc on Yokkaichi and Nagoya. The Japan Self Defense Forces (JSDF) are deployed to lead Godzilla to the coast to minimize casualties. At the suggestion of a colleague, the trio travel to Infant Island to appeal to the Shobijin for Mothra's help. When they arrive, they are horrified by the desolation left behind by past nuclear tests. They are captured by the natives and reveal their intentions to ask for Mothra's help against Godzilla. The Shobijin and natives refuse, seeing it as divine retribution on outsiders for ravaging their island with nuclear tests, and not returning the egg. Junko and Saki plead that the innocent are also in danger, that they have no right to decide who deserves to live or die, and that civilization is flawed, but is trying hard to make the world better. Mothra agrees to help, but the Shobijin warn that she is on her deathbed. Back in Japan, the JSDF launch multiple campaigns against Godzilla but to no avail. After losing his fortune, Kumayama confronts Torahata at his hotel, attacks him, and steals his secret funds. Torahata shoots Kumayama, and attempts to escape with the money, but is crushed to death as Godzilla destroys the hotel. Godzilla reaches Nishi Beach, and prepares to destroy the egg until Mothra intervenes and engages Godzilla in battle. Mothra initially gets the upper hand, but is defeated by Godzilla's atomic breath. Mothra uses her last strength to fly to the egg and die next to it. As the JSDF resume their attacks on Godzilla, the trio and the Shobijin remain with the egg as the twins attempt to make the egg hatch more quickly via musical incantations. On Infant Island, the natives join in a ritual dance, in response to the twins' music. Twin larvae emerge from the egg and follow Godzilla to Iwa island. As the monsters battle, the trio join a rescue party to retrieve students and their teacher left behind on Iwa Island. Godzilla is entrapped by the larvas' silk, tumbles into the sea and sinks. The students and teacher are returned to safety, and the larvae and Shobijin return to Infant Island. Sakai asserts that humanity will thank them by building a better world.

Актерлік құрам

Жапонияның сүйікті "Mon Star" сериалынан алынған актерлік құрам, егер басқаша көрсетілмесе.

Тақырыптар

Кинотарихшы Стив Райфл "Мотра мен Годзилланы" "жақсылық пен жамандық арасындағы классикалық қақтығыс" деп атайды. Оның сөзінше, фильм бірлік және адамзаттың ортақ игілік үшін өздерінің айырмашылықтарын қанағаттандыру қабілеті туралы философиялық сұрақтарды көтереді. Райфл Годзилланы "ядролық қырып жоюдың көрінісі" деп сипаттайды, оның көлеңкесі Японияға түседі. Райл сондай-ақ Годзилланы фильмдегі жауды тікелей өлтіргеннен кейін моральдық соттың символы ретінде сипаттайды. Режиссер Иширо Хонда алғашқы "Годзилла" (1954) және "Мотра" (1961) фильмдерін түсірген, ал актер Хироси Коидзуми Хонданың өзінің тақырыптарын Годзиллаға қарағанда Мотра арқылы жақсы жеткізе алғанын айтты, былай деді: "Мотраның рөлі – бейбітшілік елшісі". Кенджи Сахара оның кейіпкері Торахата ашкөздікті бейнелейтінін айтты. Хонда фильмдегі Инфант аралын "атом бомбасының қорқынышы мен күшін көрсету" үшін жартылай шөл ретінде бейнелеуді қасады. Фильм тарихшысы Дэвид Калат фильм өркениетті адамның ұятын алға шығарады деп жазады және фильмнің жапондық кейіпкерлері Мотраның жұмыртқасын қайтаруға ештеңе жасамай, Мотрадан көбірек сұрау үшін Инфант аралына барады. Калат Мотраның адамзаттың бауырластығы туралы Сакидің сөзіне бірінші болып жауап бергенін, Мотраның "өзінің халқына қарағанда кешірімге бейімділігі жоғары" екенін, осылайша Мотраны "адамнан моральдық және рухани тұрғыдан жоғарырақ" ететінін жазады.

Даму

1962 жылы шыққан «Кинг Конг пен Годзилла» фильмінің табысынан кейін, Toho Co., Ltd. Годзилланы тағы бір танымал монстрмен жұптастырғысы келді және 1961 жылы шыққан сәтті фильмнің басты кейіпкері Мотраны таңдады. Хонда мен Toho фильмді сол кезде теледидардың дамуына байланысты көрерменнің барлық тобына бағыттады. Өзінің рөліне дайындалу үшін Сахара жылжымайтын мүлік агенттері арасында сатып алушы болып көрініп, уақыт өткізді. Танака Еми мен Юми Ито егіздерін Шобиджин рөліне таңдады, себебі олар «The Peanuts» әншілер дуеті ретінде танымал болды, бұл фильмге жарнама жасауға мүмкіндік берді. «Mothra vs. Godzilla» фильміндегі оқиға бастапқыда «Mothra» фильмінен кейін жалғасатын жоспарланған, онда Rolisicans, ойдан шығарылған Rolisica мемлекетінің халқы, жамандық жасаушылар ретінде бейнеленетін еді. Сценарист Шиничи Секизаваның алғашқы нұсқалары соңғы нұсқадан бірнеше маңызды айырмашылықтарға ие: жамандық жасаушы Торахата болған жоқ; Сакайға екі ғалым, әріптесі мен досының тәлімгері ілесіп жүрді; Годзилланың денесі Мотраның жұмыртқасы емес, жағаға соғылып келді; басты кейіпкерлер Мотраның көмегі үшін өздерін Инфант аралының тұрғындарына кепіл ретінде ұсынды; Ролисика Годзилладан шабуылға ұшырауы керек еді; Шекаралық зымырандарды Ролисика әскері қолдануға тиіс еді; Химеджи қамалы қирауы керек еді; Годзилла шығысқа қарай Токиоға жақын жерге дейін жылжуға тиіс еді; жасанды найзағай тактикасы Годзилла Токиодағы электр тіректерінен кері қайтарылғанда ойлап табылды; Годзилла электр тогына төзімді болғанда Мотра оған шабуыл жасады; Мотра Годзилла басты кейіпкерлерді жағада қуғанда соңғы шайқасқа түсті. Хонда Секизаваның бастапқы сценарийін өзінің көзқарасына сәйкес өзгертті. Сакидің адамзаттың бірлігі туралы сөзі Секизаваның сценарийінде болған жоқ, бірақ кейін Хонда оны түсірілім кезінде қосты. Бұл фильм Годзилланың франшизаның Шова дәуіріндегі соңғы антагонист ретінде бейнеленген уақыты.

Музыка

Фильмнің музыкасын Акира Ифукубе жазды. Ифукубе 1961 жылғы фильмнен Юдзи Косекидің "Мотра әні" тақырыбының элементтерін өзінің музыкасына бейімдеді. Хонда мен Ифукубе үнемі бірлесіп жұмыс істеген және музыка қай сахналарда ойнатылатынын талқылау үшін жоспарлау отырыстарын өткізген. Олар Годзилланың тау жотасының артына көтерілуі бейнеленген сахна бойынша келіспеушілікке ұшырады. Хонда бұл сахнаға қарқынды музыка қоюды сұрады, бірақ Ифукубе оның қажетсіз екенін айтты, себебі Годзилла өзінің сырт келбетімен де "әсерлі" болды. Ақырында сахнаға Годзилланың тақырыбы қосылды, бұл Ифукубені қынжырды. "The Sacred Springs" трекі Ифукубе The Peanuts үшін жазған жалғыз туынды болды және Infant Island-тің қирауына қайғы білдіру мақсатында жазылған. 1980 жылғы қайта шығарылым үшін жапондық поп және рок тобы Talizman жай ғана "Годзилла" деп аталатын жаңа ән жазды, ол кейіннен Toho-ның 2014 жылғы Blu-ray дискісінде бонус ретінде қосылды.

Арнайы әсерлер

Мотра мен Годзилланың арнайы эффекттерін Эйджи Цубурая режиссерлік етті. Теруёши Накано арнайы эффекттер режиссерінің көмекшісі болды. Екі монстр үшін де механикалық реквизит пен қуыршақтар жасалды. Годзилла костюмін Теизо Тошимицу түсірілімге екі ай бұрын жасады, актер Харуо Накаджима шеберханаға келген сайын пікірлерін қосты. Жаңа костюм бұрынғыларына қарағанда жеңіл болды, бұл Накаджимаға еркін қозғалуға мүмкіндік берді. Күшейтілген өкшелер Накаджимаға тепе-теңдігін жоғалтпай айналып, домалап жүруге мүмкіндік берді. 1962 жылғы Годзилла костюмі су түсірілімдері мен Годзилланың тік жардан құлауы үшін қайта пайдаланылды. Mothra үшін 1961 жылғы модельге ұқсас жаңа реквизит жасалды, артына Y пішіндес тіректер бекітілді, бұл қанаттарды қағуға мүмкіндік берді. Mothra қанаттарына жел беру үшін жоғары қуатты желдеткіштер қолданылды. Жаңа Mothra реквизитінің қанаттарының ұзындығы 15 фут болды. Реквизиттің басы мен аяқтарын қашықтан басқару арқылы қозғалтуға болатын механизмдер қосылды. Личинкалар қолмен ойнатылатын қуыршақтар мен механикалық реквизиттердің үйлесімінен жасалды. Личинканың торы сұйытылған полистиролдан жасалды. Торы экраннан шығарғанда, оны үлкен өнеркәсіптік желдеткіштің ортасына қойылған стақанға құйды. Стақан жиектерінен кішкентай саңылаулармен жабылды. Личинканың аузынан торы шығару үшін, қысыммен сұйық полистиролдан жасалған құрғақ түтікшеге сығымдалған ауа жіберілді. Жоғары қысыммен сұйық полистирол личинканың арқасы арқылы өтіп, аузына жетті. Мұңғыл тұтқырша кішкентай болғандықтан, алғаш шыққанда буланып, торы қатып қалды. Киімнің майын кетіру үшін бензин қолданылды және костюмды жақпау үшін мұқият кептіру қажет болды. Личинкалардың қозғалысын Суджиро Идзима жобалады, конвейерлік лента мен айналатын тісті дөңгелектерді пайдаланды, бұл денелерді жоғары және төмен қозғалуға мүмкіндік берді. Шобиджиннің 30 сантиметрлік бойы бар көрінуі үшін олардың сегіз есе үлкен жиһазы жасалды. Хонда бастапқыда Инфант аралының шөлейт жерін реалистік және графикалық тұрғыдан толық бейнелеуді жоспарлаған, бірақ бюджет мәселелеріне байланысты бұл идеядан бас тартылды. Кейін Хонда бұл шешіміне өкінді, одан да талапкер болу керек еді деді. Цубурая Тоходан Oxberry 1900 оптикалық принтерін сатып алды, ол композиттік түсірілімдердегі зақымдануларды жою үшін қолданылды. Оптикалық принтер Годзилланың атомдық тынысын жасау үшін де пайдаланылды. Годзилла Нагоя қамалын қиратқан сахнада Накаджима қамалды толығымен қиратуға тырысты, бірақ қамалдың мықтылығына Годзилланың ашуланғанын көрсету арқылы кадрды сақтап қалды. Бірақ фильм түсірушілер сахнаны оңай қирау үшін қайта жасалған модельмен қайта түсіруді жөн көрді. Mothra Годзилланы құйрығынан сүйреген сахнада Годзилла костюмі орташа кадрлар үшін, ал алыс кадрлар үшін реквизит қолданылды. АҚШ әскерінің Годзиллаға шекаралық зымырандармен шабуыл жасаған көрінісі американдық нарық үшін түсірілді, бірақ фильмнің жапондық нұсқасынан алынып тасталды. Mothra-дағы New Kirk City сахналарында қолданылған Mothra реквизиті Infant Island сахналарында қайта пайдаланылды. Бұл реквизит жаңа фильмнің ересек Mothra-сы үшін жасалған реквизитке қарағанда кішірек болды. 1961 жылғы модельде қанаттарды жылдам қағуға арналған қозғалтқыш орнатылған. Годзилланың тік жарға жақын сахналарында, жиынның тірек құрылымының бір бөлігі матт бояу арқылы жасырылды. Фильмде қолданылған шағын танктер әдеттегідей арнайы жасалмаған, олар Игара модельдерінен сатып алынған. Танк үлгілері 1/15 масштабта жасалған және алюминийден жасалған. Антенналар қашықтан басқару үшін пайдаланылды. Годзилланың инкубаторды жойған сахнасында Накаджима мен сым тобы үшін қиындық туды, бұл үйлестіруді қажет етті. Құйрықтың ауыр салмағына байланысты, құйрықтың жақын кадрларын екі адам басқарған реквизитпен түсірді. Годзилланың Mothra-ны қатты ұрып-соғу сахналары жоғары жылдамдықпен түсіріліп, одан кейін жылдамдығы арттырылды. Нәтижесінде, тоқтатылған анимацияның қозғалысына ұқсас эффект алынды. Годзилланың тордан шыққан сахнасы бір мезгілде әртүрлі камералармен түсірілді, нәтижесінде бір сахна әртүрлі бұрыштардан қайта көрсетілді. Ұядан шығу сахнасы үшін екінші жұмыртқа жасалды. Стиролдан жасалған жұмыртқа қалыпқа салынды, оған кальций карбонаты қосылды. Стирол жұмыртқасының ішінен қыздырылған сыммен алынып тасталды, нәтижесінде қуыс форма пайда болды. Ашылу сахнасындағы дауыл үшін Идзима зор күшті толқындардың иллюзиясын жасау үшін шалшық су резервуарын жасады. Үлкен су сахналары Тохо студиясының үлкен бассейнінде түсірілді. Годзилла костюмына Mothra личинкасының жібек торымен орауы үшін электр желдеткішпен резеңке желім себілді. Түсірілім барысында резеңке желім қатып қалды, кейін оны алып тастау қиын болды.

Mothra vs. Godzillas special effects were directed by Eiji Tsuburaya. Teruyoshi Nakano served as the assistant special effects director. Mechanical props and puppets were built for both monsters. The Godzilla suit was constructed by Teizo Toshimitsu two months prior to filming, with input from the actor Haruo Nakajima whenever he visited the workshop. The new suit was lighter than previous ones and allowed Nakajima to make more fluid movement. Reinforced heels gave Nakajima freedom to roll and flip without losing his footing. The 1962 Godzilla suit was recycled for water scenes and a shot with Godzilla tumbling off a cliff. For Mothra, a new prop was built, similar to the 1961 prop, with Y shaped braces attached to the back that allowed the wings to flap. High powered fans were used to create wind for Mothra's wings. The wing span for the new Mothra prop was 15 feet. Mechanisms were added that allowed the prop's head and legs to move via remote control. The larvae were a combination of hand puppetry and motor driven mechanical props. The larvae's web was made of liquified polystyrene. When the web was shot off screen, it was poured onto a cup stationed at the center of a heavy industrial fan. The cup was sealed with small gaps around the edges. To shoot the web out of the larvae's mouths, compressed air was run into a sealed tube of liquid polystyrene. At a high pressure level, the liquid polystyrene was forced through a tube that ran through the back of the larvae and into nozzles in their mouths. As long as the nozzle was small, the solution vaporized when first emitted and solidified into the web. Gasoline had to be used to remove the webbing and the suit had to be thoroughly dried to prevent it from combusting. The larva movements were designed by Soujiro Iijima and used a conveyor belt with rotating gears that allowed the bodies to move up and down. For the scenes with the Shobijin, furniture eight times their size was built to make the Shobijin appear to be 30 centimeters tall. Honda originally intended to depict the wasteland part of Infant Island with more realism and graphic imagery but this idea was dropped due to budgetary issues with the art department. Honda later regretted this decision, saying he should have been more stubborn. Tsuburaya had Toho purchase an Oxberry 1900 optical printer which was used to remove damages in composite photography shots. The optical printer was also used to create Godzilla's atomic breath. For a scene where Godzilla destroys Nagoya Castle, Nakajima was unable to completely destroy the model of the castle. He attempted to salvage the shot by having Godzilla appear enraged by the Castle's strong fortification, but the filmmakers chose to re shoot the scene with a rebuilt model designed to crumble more easily. For a scene where Mothra drags Godzilla by the tail, the Godzilla suit was used for medium shots and a prop used for long shots. A sequence featuring the United States military attacking Godzilla with frontier missiles was filmed for the American market, but omitted in the Japanese version of the film. The Mothra prop used for the New Kirk City scenes in Mothra was recycled for the Infant Island scenes. This prop was smaller compared to the prop built for the new film's adult Mothra. The 1961 model had a motor built into it that flapped the wings at a rapid pace. For the scenes with Godzilla near the cliff face, part of the set's support structure was hidden by using matte painting. The miniature tanks used in the film were purchased from Ihara models rather than typically custom built. The tank models were built to a 1/15th scale and were constructed from aluminum. The antennas were used for remote control. For the scene where Godzilla destroys the incubator, the scene proved difficult for Nakajima and the wire staff, which required coordination. Close ups of the tail were done with a prop that was operated by two people due to the heavy weight of the tail. The scenes with Godzilla thrashing wildly at Mothra were shot at high speed, then projected at a quicker speed. The end results have been compared to the movement of stop motion animation. The scene with Godzilla thrashing from the nets was shot with different cameras at once and as a result, the same scene plays over from different angles. A second egg was produced for the hatching scene. A styrofoam egg was molded and a calcium carbonate substance was mixed with glue and added on top. The styrofoam egg was removed from its interior with a heated wire, which left a hollow form. For the opening typhoon scene, Iijima built a shallow water tank to create the illusion of violent waves. Wider water scenes were filmed at massive pool at Toho's studios. Rubber glue was blown onto Godzilla's suit by an electric fan for the scene where Mothra's larvae entrap him in silk. In the process of filming, the rubber glue hardened, making it difficult to remove afterwards.

Театрлық

Mothra vs. Godzilla фильмі 1964 жылғы 29 сәуірде Toho компаниясымен Жапонияда Operation Anti Hell фильмімен бірге көрсетілді. "Алтын аптаға" дейін 3,5 миллион билет сатылды. Генри Саперштейннің мәліметінше, фильм Токиодағы сегіз кинотеатрда үш апта ішінде 217 000 доллар табыс әкелді. 1970 жылы ауқымды өңделген нұсқасы Toho Champion Festival балалар фестивалінде көрсетілді, бұл фестиваль кайдзю фильмдері мен мультфильмдерінің марафондық көрсетілімдеріне арналған. Чемпион фестивалі нұсқасын Хонда өңдеді, ол 74 минуттық болып келеді. Чемпион фестивалі көрсетілімінде 730 000 билет сатылды. 1980 жылы фильм Жапонияда Doraemon: Nobita's Dinosaur фильмімен бірге қайтадан көрсетілді. 1980 жылғы қайта шығарылған фильм үшін жапон манга суретшісі Лейжи Мацумото салған Годзилла суреті бар жаңа плакат жасалды. Ол үш миллион билетке (2,33 миллиард иена) сатылды, соның нәтижесінде Жапонияда сатылған билеттердің жалпы саны 7,22 миллионға жетті.

Америка нұсқасы

1964 жылдың мамыр айында Генри Г. Саперштейн фильмнің американдық театрлық және теледидарлық құқықтарын, «Годзилла мен алып шыбын-шіркейге қарсы» деген жұмыс атауымен сатып алды және құқықтарды American International Pictures (AIP) компаниясына сатты. AIP 1964 жылдың 26 тамызында Лос-Анджелесте өткен премьера кезінде фильмді «Годзилла vs. the Thing» деп шығарды. AIP «Годзилла vs. the Thing» атауын Годзилланың қарсыласына деген қызығушылықты және күтіменділікті арттыру үшін әдейі таңдады. AIP Рейнольд Браунды Годзилланың суреті бар плакат жасауға шақырды, бірақ екінші монстрды цензуралады. Браунға оның еңбегі үшін 350 доллар төленді. Фильмнің американдық нұсқасында Toho американдық көрсету үшін арнайы түсірген кадрлар бар. Фильмнің американдық нұсқасына бірнеше ұсақ өзгерістер енгізілді: «Балалар аралындағы» Шобиджин әні қысқартылды, сондай-ақ Сакай, Джунко Миура және Макамура Мотралар үйге қайтып бара жатқанда қоштасатын көрініс қысқартылды. Алғашқы нұсқадан алынып тасталған көріністердің бірі Кумайаманың алып жұмыртқа инкубаторына келушілерді тарту үшін жарнама парақшаларын таратуы және Торахатаның Кумайаманы қонақ үй бөлмесінде атуы. Жаңа қосылған көріністердің ішінде АҚШ әскери шенеуніктерінің Годзиллаға қарсы Жапонияға көмектесетін эпизоды бар. Фильмнің американдық көрсетілімі «Жаратылыс соңына саяхат» фильмімен бірге көрсетілді. Titra Studios фильмді ағылшын тіліне дубляж жасады. Осы фильмнен кейін 1964 жылдың 20 желтоқсанында «Гидора, үш басты монстр» фильмі шықты.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes шолу агрегаторында фильмнің 13 шолу негізінде 92% мақұлдау рейтингі бар, орташа бағасы 6.80/10. 1964 жылы Kinema Junpo журналына жарияланған шолуда Годзиллаға шабуыл жасаған әскерилерді сынға алып, арнайы эффектілерді жоғары бағалаған: "Адамдар өткеннен сабақ алмайды. Өзін-өзі қорғау күштерінен бастап, барлығы ақымақ көрінеді". Monthly Film Bulletin журналының заманауи шолуында сыншы былай деп жазды: "Біраз нашар модельдік түсірілімдерге қарамастан, Годзилланың алып көбелек және оның қуыршақтарымен болған шайқасы Toho компаниясының ең жақсы жұмыстарының бірі". Сыншы фильмдегі Годзилланың дизайнын мақтап, "оны тоқтатуға жасалған сәтсіз әрекеттер шебер және әсерлі қойылған. Айынықса, арнайы эффектілерге басқа ештеңе жете алмайды", - деп жазды, сондай-ақ сюжетті "абсурдты", ал актерлік шеберлікті "қанағаттандырмас" деп сипаттады, екі кішкентай егіздің әр сөзді бір уақытта қайталауын "қатты жақтырмаймын" деді. Screen Rant оны "Мотра қатысқан ең жақсы кайдзю фильмдері" тізімінде үшінші орынға қойды, фильмді "кайдзю классикасы" және "жалпы алғанда керемет" деп атады, бірақ соңғы шайқасқа толыққанды баға бермеді. Collider 2022 жылы бұл фильмін Shōwa Godzilla тізімінде үшінші орынға қойды, Годзилла костюмін "әсерлі кейіп" деп сипаттады, Mothra мен қуыршақтарымен жасалған қуыршақтар мен марионеткалық жұмысты "әсерлі" деп бағалады, ал шайқастарды сериядағы "ең бірегей" деп атады.

Жапония

1983 жылы «Mothra vs. Godzilla» фильмінің жапондық нұсқасы Toho компаниясы арқылы VHS форматында жарық көрді, содан кейін 1986 жылы LaserDisc форматында шықты. Champion Festival нұсқасы 1992 жылы LaserDisc түрінде жарық көрді, ал американдық нұсқа келесі жылы LaserDisc комбо-жинағына енгізілді. Toho 2003 жылы фильмді DVD форматында шығарды, ал кейіннен фильмді, қалған «Годзилла» фильмдерімен бірге, 2005 жылы «Годзилланың соңғы DVD жинағына» қосты. Фильм «Годзилла» (1954), «Годзилла тағы да шабуылдайды» (1955) және «Кинг Конг vs. Годзилла» (1962) фильмдерімен бірге Toho компаниясы 2008 жылдың 25 қаңтарында шығарған «Годзилла DVD Collection I» жинағына енгізілді. 2010 жылы Toho фильмді Blu-ray форматында шығарды. 2021 жылы Toho фильмнің 4K жаңартылған нұсқасын Nippon Classic Movie Channel телеарнасында көрсетті, сонымен қатар тағы жеті «Годзилла» фильмінің 4K жаңартылған нұсқалары да көрсетілді. Фильмді телеарнаға көрсету үшін 2K форматына дейін төмендетілді.

Америка Құрама Штаттары

1989 жылы американдық нұсқасы Солтүстік Америкада Paramount Home Video компаниясы тарапынан VHS форматында «Годзилла vs. Мотра» деген атпен шығарылды. 1998 жылы Simitar Video американдық нұсқасын VHS және DVD форматында қайта шығарды, соның ішінде кең экранды нұсқасы да болды. Бұл шығарылым бұрынғы «Годзилла vs. Мотра» атауын сақтап қалды, бірақ DVD-нің кең экрандық бөлігінде «Годзилла vs. The Thing» деген атпен түпнұсқа американдық нұсқасы орналастырылған. 2002 жылы Sony Music Entertainment американдық нұсқаның DVD форматында стандартты және сканерленген нұсқасын шығарды. Бұл шығарылым да бұрынғы «Годзилла vs. Мотра» атауын сақтап қалды. 2017 жылы Janus Films және The Criterion Collection фильмді, сондай-ақ басқа «Годзилла» фильмдерін Starz және FilmStruck платформаларында көрсету үшін сатып алды. 2019 жылы жапондық нұсқа Criterion Collection компаниясы шығарған Blu-ray жинағына енгізілді, онда франшизаның 1954–1975 жылдардағы Шōва дәуіріндегі барлық 15 фильмі болды. 2020 жылдың мамыр айында жапондық нұсқа HBO Max платформасы іске қосылған кезде қолжетімді болды.