Экономикадағы әлеуеттік өнім және нақты ЖЖІ арасындағы қатынас
Potential output
Экономикадағы әлеуеттік өнім – ұзақ мерзімді дамудың ең жоғары деңгейі. Нақты және әлеуеттік ЖІӨ арасындағы айырмашылық, инфляция себептері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Экономикада әлеуетті өнім (кейде "табиғи жалпы ішкі өнім" деп те аталады) – бұл ұзақ мерзімде сақталып тұра алатын нақты жалпы ішкі өнімнің ең жоғары деңгейін көрсетеді. Нақты өнім – бұл нақты өмірде болып жатқан жағдай, ал әлеуетті өнім – қандай деңгейге қол жеткізуге болады екенін көрсетеді.
In economics, potential output (also referred to as "natural gross domestic product") refers to the highest level of real gross domestic product (potential output) that can be sustained over the long term. Actual output happens in real life while potential output shows the level that could be achieved.
Шығыстың шектері
Табиғи (физикалық сияқты) және институционалдық шектеулер өсуге белгілі бір шек қояды. Нақты ЖІӨ өсіп, әлеуеттік өнімнен асып кетсе, еркін нарықтық экономикада (яғни еңбекақы мен бағаны реттеу болмаған жағдайда) инфляция көтерілуге бейім, себебі өндіріс факторларына деген сұраныс олардың ұсынысынан басып кетеді. Бұл жұмысшылар мен олардың жұмыс уақытының, капиталдық жабдықтардың және табиғи ресурстардың шектеулі болуымен, сондай-ақ технология мен басқару дағдыларының мүмкіндіктерімен байланысты. Графикалық түрде, өнімнің табиғи шектен тыс өсуі орташа шығын қисығында өндіріс көлемінің оптималды деңгейден жоғары жылжуы ретінде көрінеді. Сондай-ақ, егер ЖІӨ табиғи ЖІӨ-ден төмен деңгейде қалып отырса, инфляция баяулауы мүмкін, өйткені жеткізушілер артық өндірістік қуатын пайдаланып, көбірек өнім сату үшін бағаларды төмендетуі мүмкін. Макроэкономикадағы әлеуеттік өнім – қоғамның табиғи, технологиялық және институционалдық шектеулерін көрсететін өндіріс мүмкіндіктері қисығындағы бір нүктеге сәйкес келеді.
Natural (physical, etc) and institutional constraints impose limits to growth. If actual GDP rises and stays above potential output, then, in a free market economy (i. e. in the absence of wage and price controls), inflation tends to increase as demand for factors of production exceeds supply. This is because of the finite supply of workers and their time, of capital equipment, and of natural resources, along with the limits of our technology and our management skills. Graphically, the expansion of output beyond the natural limit can be seen as a shift of production volume above the optimum quantity on the average cost curve. Likewise, if GDP persists below natural GDP, inflation might decelerate as suppliers lower prices in order to sell more products, utilizing their excess production capacity. Potential output in macroeconomics corresponds to one point on the production–possibility curve for a society as a whole, reflecting its natural, technological, and institutional constraints.
Ресурстарды пайдалану
Әлеуетті өнім "табиғи жалпы ішкі өнім" деп те аталады. Экономика әлеуетті ЖІӨ деңгейінде деп есептелсе, жұмыссыздық деңгейі NAIRU ("жұмыссыздықтың табиғи деңгейі")-ға тең болады деп саналады. Экономистер бұл көрсеткіштердің нақты мәні туралы көп дауласады, ал кейнестік емес экономистер NAIRU тұжырымдамасын жарамсыз деп санайды. Әлеуетті өнім мен нақты өнім арасындағы айырмашылық өнімдік саңылау немесе ЖІӨ саңылауы деп аталады; ол өнеркәсіптік қуатты пайдаланудың кешігуімен тікелей байланысты болуы мүмкін. Сондай-ақ, әлеуетті өнім Окун заңымен, өнімдік саңылаудың өзгеруімен байланысты өнімнің пайыздық өзгерістері және экономикадағы тренд пен бизнес айналымды саңылауға қатысты талдаулар тұрғысынан зерттелді.
Potential output has also been called the "natural gross domestic product." If the economy is said to be at a potential GDP level, the unemployment rate ostensibly equals the NAIRU (the "natural rate of unemployment"). There is great disagreement among economists as to what these rates actually are, while the concept itself of NAIRU is rejected by Post Keynesians as non valid. The difference between potential output and actual output is referred to as output gap or GDP gap; it may closely track lags in industrial capacity utilization. Potential output has also been studied in relation Okun's law as to percentage changes in output associated with changes in the output gap and over time and in decomposition of trend and business cycle in the economy relative to the output gap.