Кіріспе

Қағаз жолақтарын пайдаланатын өнер түрі.

Квилинг – бұл қағаз жолақтарын орап, пішіндеп, бірге жалғастыру арқылы әдемі безендірулер жасауды қамтитын өнер түрі. Қағаз пішіні өздігінен әсемдік үшін немесе құттықтау карточкалары, суреттер, қораптар сияқты басқа да заттарды безендіруге, тіпті әшекей жасауға қолданылады.

Тарих

Quilling, қағазды орау немесе қағазды иілдіру деп те аталады, ұзақ және қызықты тарихқа ие. Квиллингтің пайда болуы туралы жазбалар жоқ, бірақ кейбір адамдар оның қағаздың тууымен, яғни Қытайда біздің заманымыздың 105 жылында немесе Египетте, онда қазіргі квиллингке ұқсас сым пішіндері бар қабірлер табылған, бастау алғанын санайды. 300-400 жылдары күміс және алтын сымдардан бағаналар мен вазаларды безенген, сондай-ақ осы техникамен жасалған зергерлік бұйымдар болған деп есептеледі. Квиллингті гректер де қолданған, ыдыстар мен қораптарды безендіру үшін жұқа металл сымдарды пайдаланған. Ең ерте туындылар орта ғасырға жатады. Олар Еуропаның діни орындарында да табылған. Көптеген елдер квиллинг өнерінің бастауын өзіне жатқызуға тырысқандықтан, оны кім ойлап тапқанын анықтау мүмкін емес. 13 ғасырда металл филигрань көптеген елдерде сәндеу үшін қолданылған. Бірақ дәстүрлі материалдар жетіспегенде және оны қарапайым адамдар сатып ала алмай қалғанда, олардың орнына қағаз қолданылды. Англияда 1495 жыл шамасында алғашқы қағаз фабрикалары пайда болғаннан кейін қағаз өндірісінің дамуы квиллингтің дамуына ықпал етті. Қағаз, мұқият жасалғаннан кейін алтынмен қапталған, қымбат металлдың орнына қолданылды. Француз және итальяндық монахтар 1200-1600 жылдардағы алтын жиекті қасиетті кітаптардың жыртылған жиектерін пайдаланғандығы туралы мәліметтер бар. Олар бұл бөліктерді қаз қауырсындарына орап, монументтер мен киелі суреттерді безендіру үшін спираль тәрізді пішіндер жасаған. Олар қағазды пайдаланып, содан кейін оны алтынмен бояған немесе темірден жасалған күрделі өрнектерді немесе оюлы піл сүйегін қайталайтын. Осылайша, қаламдарды пайдалану осы қолөнердің атына – квиллингке айналды. Көптеген дереккөздерде Эдвард және Виктория дәуірлерінде Еуропадағы бай әйелдерге инемен тігумен қатар квиллингті де үйреткендігі айтылады. Шамадан тыс пішіндерді жасау үшін шай құтыларында, себеттерде, портреттерде, экрандарда және тіпті жиһаздың жағында арнайы ойықтар жасалған. Нұсқаулар мен үлгілер сол кездегі журналдарда жарияланған. Квиллингтің сапасы жоғары деңгейде болды. Бұл көбінесе Еуропадағы, әсіресе Англиядағы әдепті әйелдер болды, онда тігінмен қатар квиллингті де жас қыздарға лайықты хобби ретінде қарастырған. Бұл өнер жоғары топтағы әйелдер арасында кең тараған, олар табыс табу үшін жұмыс істеуге қажеттілік сезінбеген және үй шаруасынан босатылған. Англияның Квиллинг гильдиясы 1786 жылғы "The New Lady's Magazine" журналына сілтеме жасайды: "Ол әйел санатына ең жағымды және кең ауқымды түрлерге қабілетті ойын-сауық сыйлайды; және сонымен бірге, бос уақытты күнәсіз демалыспен толтыруға көмектеседі". Басқа бір дереккөз, Эдвардтық үй шаруашылығы туралы "Floral Mosaicon" атты кітабы, Мэри патшайымы мен Александра патшайымы қағаз сатып алғандығын айтады. Квиллинг үшін қажетті жабдықтарды – фольганы, миканы немесе қабыршақ тәрізді қаптамаларды сатып алуға тек ақшасы бар адамдар ғана мүмкіндік алды, олар көбінесе фон ретінде қолданылған. Ағаштан жасалған қоршаулар қағаздың бөлшектерімен безендіріліп, пішінделген және үлгіге жабыстырылған үшін ғана сатылды. Жобалар көбінесе сурет салу немесе алтынмен бояу арқылы аяқталды. Әйелдер квиллингті уақыттарын жақсы әйел болуға жұмсау үшін пайдаланған, уақыт өте келе лайықты күйеуге ие болатынына сенімді болған. Осылайша, квиллинг байлық пен бос уақытты болашақ күйеулерге көрсету құралы болды. Осы уақытқа дейін олар экрандарды, шкафтарды, рамаларды, шай құтыларын, шарап тақталарын, жұмыс себеттерін және жұмыс қораптарын, урналарды және уақыт өте келе тіпті жиһаздарды безендірді. Әрине, бұл қолөнер 1810 жылдардың басында (Регенттік кезеңде) танымал болды, бірақ оның танымалдылығы көп ұзамай төмендеді. 1875 жылы Уильям Бемроуз квиллингті Еуропаға қайта әкелді, ол квиллингке арналған нұсқаулықты қамтитын "Мозаика" деп аталатын жиынтықты шығарды. Бірақ 20 ғасырдың басында ол тек мектептегі қолөнер білімінің бір бөлігі ретінде енгізілді. Еуропаның көптеген мұражайларында квиллингтен жасалған бұйымдар бар, ал 1927 жылы Лондонда квиллингтің екі ірі көрмесі өтті. 1988 жылы Нью-Йорктегі Флориан Папп галереясында көрмеге қойылған және сатылымға шығарылған кейбір тамаша үлгілер, көбінесе еуропалық болды. Патриция Капуто Америкадағы квиллингтің қайта өркендеуі туралы кеңінен жазды. Ол Америкалық Квиллинг гильдиясы, тірі қалған жеткізушілер, көрмелер және 1970-1980 жылдары қолөнердің жалпы танымалдығын атап өтті. Англияның Квиллинг гильдиясы Еуропа мен Австралияда өте танымал ұйым болып табылады, көрмелер ұйымдастырады және классикалық және заманауи стильдегі квиллинг сабақтарын өткізеді. Британдық квиллинг гильдиясы 1990 жылдардан бері ел бойынша қолөнер фестивальдарын өткізіп келеді және өзінің мұражайлық экспонаттарына тұрақты орын табуға үміттенеді. Квиллингті әйелдердің хоббиі ретінде ең жақсы көркемдік мысалы Джейн Остинның "Разум мен сезімталдық" романында келтірілген. Люси Стил Миддлтонға, әсіресе леди Миддлтонға ұнау үшін Миддлтонның бақытсыз қызы Анна Мария үшін филигрань жұмыс себетін жасайды: "Мүмкін," деді Элинор, "егер мен кесіп алсам, Мисс Люси Стилдің қағаздарын орауға көмектесе аламын; және себетке әлі де көп жұмыс жасау керек, менің ойымша, ол бүгін жалғыз өзі аяқтамайды. Мен оған үлесімді қосуға рұқсат берсе, жұмыстың өзі қатты ұнайды." Бірақ кейін Остин филигрань себетін уақытты ысырап ету және ақшаның ысырабы ретінде бейнелейді, өйткені ол өте нәзік. ("Разум мен сезімталдық", Джейн Остин, 23-тарау) Егер Беннет әпкелерінің үстел үстінде жайылып жатқан оралған қағаздардың не үшін екенін білгіңіз келсе, енді сіз білесіз! Квиллингтен жасалған өнердің көптеген мысалдары шкафтар мен тұғырлар, шарап тақталары, әйелдердің сөмкелері, суреттер мен рамалардың кең ауқымы, жұмыс себеттері, шай құтылары, елтаңбалар және шарап тақталарында кездеседі. Көбінесе, қысқаша жиһаздармен, қоршаулары бар, ішінде суреттер сақталатын құлыпты қораптар танымал. Соңғы уақыттарда квиллинг зергерлік бұйымдары сәнге енді, өйткені олар өте жеңіл және тасымалдауға оңай. Кейбір бұйымдар квиллинг үшін арнайы жасалған, ойыс беттері бар. Квиллинг басқа техникалармен, мысалы, кестемен және сурет салумен де үйлестірілген. Бүгінде квиллинг танымалдылығын қайта қалпына келтіруде. Ол әдетте тойға шақыруларды, Рождествоны, туған күнді, құттықтау карточкаларын, альбом беттерін және қораптарды безендіру үшін қолданылады. Квиллингтің мысалдары Еуропа мен АҚШ-тағы галереяларда табылған, және бұл өнер әлемнің әр тарапында қолданылады.

Қолжетімділік

Қию өнері басқа көптеген қолөнерге қарағанда үйренуге салыстырмалы түрде оңай, және бүгінгі күнгі мүмкіндіктердің арқасында оны дерлік кез келген адам меңгере алады. Киюдің негізгі техникаларын кез келген жерде үйренуге болады, сондай-ақ киюді қалай бастау керектігін көрсететін көптеген бейнелер интернетте қолжетімді. Көбінесе таралмаған, бірақ арнайы кітаптар арқылы үйренуге болатын ерекше стильдер де бар.

Қалқанды құрал

Слотты құрал – ең маңызды құйғылау құралы, себебі ол орамды катушкаларды жасауды әлдеқайда оңай және жылдам етеді. Бұрын құс қауырсынынан жасалған қауырсынды слотты құрал ретінде қолданған, содан "құйғылау" сөзі пайда болған. Тісқабықпен немесе қолмен оралған ораммен салыстырғанда, осы құралмен жасалған орамның сапасы айқын түрде жоғары. Кішкентай балаларға слотты құралмен бірге орамды жасауға көмектесетін құралды (Curling Coach) пайдалану ұсынылады.

Иінтіректі құрал

Инелік құрал қолөнерде көмекші рөл атқарады. Ол негізінен спиральдың немесе квиллинг дизайнының қол жеткізу қиын аймақтарына желім жағу үшін қолданылады.

Шынарлар

Қысқыштар (пинцетер) иіліп, бұзылмау үшін нәзік орамдар жасауға қолданылады. Олар орамдардың мөлшерін бірдей ұстап тұрады, бұл гүлдің жапырақтары сияқты екі рет оралған орамдардан нәрсе жасағанда маңызды. Қысқыштар қағазды тар жерге салуға да көмектеседі.

Дөңгелек өлшегіш билеуші

Дөңгелек өлшегіш билеуші орамдарды бұрағаннан кейін қажетті өлшемге келтіру үшін міндетті емес. Жанамағындағы сызық әр жолақтың керілгенге дейін бірдей ұзындықта екенін тексеру үшін қолданылады.

Керлинг жаттықтырушысы

Керлинг жаттықтырушылары ойықты құралдармен бірге қолдануға өте ыңғайлы және жас балаларға, сондай-ақ 3D миниатюраларын жасауды ұнататындарға ұсынылады. Олар жолақтарды ойықты құралмен ғана бұруға қарағанда әлдеқайда жылдам және оңай иілуге мүмкіндік береді.

Кремдер құралы

Бұл құрал жиектелген қағаз жолақтарын жасау үшін қолданылады. Ол әртүрлі өрнектер құруға көмектеседі. Осы құралдың көмегімен қағазға зигзаг өрнегі түсіріледі.