Кіріспе

Джон Робсон (14 наурыз 1824 – 29 маусым 1892) – канадалық журналист және саясаткер, Британдық Колумбияның тоғызыншы премьер-министрі болған.

Журналист және белсенді

Робсон өмірінің басында Канада батысында және Канада шығысындағы Монреальде саудагер болып жұмыс істеді. 1859 жылы Фрейзер каньонындағы алтын асығу туралы жаңалықты естіген соң, Робсон сол кездегі Британдық Колумбия колониясына Батыс Канададан көшіп келді. Кен іздеуде сәттілікке ие болмаған Робсон ағасына, методист пасторына, жаңа колонияның астанасы Нью-Вестминстерде шіркеу құрылысын аяқтауға көмектесті. Ол сол жерде қоныстанды және реформаторлар арасында жауапты үкіметтің белсенді жақтаушысы ретінде танылды, сондықтан ол жаңа газеттің редакторы болып жұмысқа қабылданды – «The British Columbian». Колониялық губернатор, сэр Джеймс Дугластан, билікті демократиялық түрде сайланған ассамблеяға беруді жақтауы оны Дугласпен қақтығысқа түсірді. Дуглас Викториядан Британдық Колумбия мен Ванкувер аралы колониясын басқарды, және бұл жағдай Робсон мен оның газетінен наразылық тудырды. Робсон басқа колониялық дәуірдегі редакторлармен бірігіп, губернаторға және оның шенеуніктерге, соның ішінде бас судья сэр Мэтью Бейли Бегбиге қарсы күресті. 1862 жылы Бегби «Cottonwood Scandal» кезінде Робсонға қарсы сотқа қарсы айыптау қойды, өйткені ол бас судьяның жер алыпсатарлардан пара алғандығы туралы дәлелсіз мәлімдеме жасаған. Робсон 1860 жылдары Нью-Вестминстер қалалық кеңесінде қызмет етті, содан кейін Британдық Колумбия заң шығару кеңесіне тағайындалды. 1864 жылы Дуглас зейнетке шықты және колонияның өз резиденциялық губернаторы Фредерик Сеймур болды. Осы кезде Робсон жауапты үкімет туралы риторикасын жұмсартты, өйткені колониялық ассамблея күшін арттыра бастады. Ол 1866 жылы Ванкувер аралымен колонияның бірігуіне ықылассыз қолдау көрсетті, бірақ 1869 жылы Робсон газетінің кеңсесін бұғаздан Викторияға көшірді. Ол жақын арада Де Космос құрған бәсекелес «Daily British Colonist» (қазіргі «Victoria Times Colonist») газетімен сатып алынды. Робсон онда алты жыл саяси редактор болып жұмыс істеді және колонияның Канадамен бірігуі үшін ынталы жақтаушы болды, ол 1867 жылдың 1 шілдесінде Британдық Солтүстік Американың төрт колониясының конфедерациясы ретінде құрылды. Де Космос және Роберт Бивенмен (сондай-ақ болашақ премьер-министрлер) бірге Робсон Конфедерация лигасының құрылысын ұйымдастырды, ол Сеймурды, сондай-ақ Лондон мен Оттаваны Британдық Колумбияның Конфедерацияға қабылдануына итермеледі. Робсонның күш-жігері ақырында нәтижесін берді, 1871 жылдың 20 шілдесінде Британдық Колумбия алтыншы провинция ретінде қабылданды.

Облыстық саяси мансап

Британ Колумбиясының отаршылдық дәуірінде Робсон қысқа ғана уақытқа колониялық жиналыста қызмет еткенімен, оның саяси қызметі көбінесе редакторлық және лоббилік жұмыстармен шектелді. Бірақ, 1871 жылы колония конфедерацияға қосылғаннан кейін, ол Нанаимо округінен жаңа провинцияның алғашқы заң шығару жиналысына сайланды. Ол бұрынғы одақтасы Де Космос және премьер-министр Джордж Энтони Уолкемге қарсы оппозицияға шықты, сондай-ақ әйелдерге сайлау құқығын беруді қоса алғанда, реформаларды жақтады. 1874 жылғы федералды сайлауда Александр Маккензидің либерал партиясын қолдағандығы үшін, оған Канадалық Тынық мұхиты темір жолындағы қамқорлық лауазымы берілді, ол осы қызметте бес жыл бойы болды. Содан кейін Робсон Нью-Вестминстерде газет сатып алып, оны екі жыл бойы шығарды және редакциялады. 1882 жылы жеті жылдық үзілістен кейін Робсон провинциялық заң шығару жиналысына Нью-Вестминстерден депутат ретінде оралды. Ол премьер-министрлер Уильям Смит және А.Э.Б. Дэвидің басшылығымен түрлі маңызды кабинеттік портфельдерде қызмет етті, онда ол халыққа білім беруді, қоныстануды жеделдетуді, геологиялық барлауды және зерттеулерді жақсартуды, сондай-ақ темір жол сияқты көлік ұйымдарына субсидия беруді жақтады. Ол сонымен қатар жерге жасалған спекуляцияға қарсы болды, оны қоныстануға кедергі келтіретін және жерді экономикалық тұрғыдан пайдалы ресурстарға айналдыруды қиындататын фактор деп есептеді. Оның ең үлкен жетістігі, шамасы, Гранвиллде Канадалық Тынық мұхиты темір жолының терминалын салуды ынталандыру және жергілікті тұрғындарды өздерінің елді мекенін корпорация ретінде тіркеуге шақыру болды. Осылайша, Робсонның ықпалымен, жаңа муниципалитет 1886 жылы құрылғанда Ванкувер деп аталды. Дэви ауырған кезде Робсон міндетті түрде премьер-министрлік қызметін атқарды. Дэвидің 1889 жылы қайтыс болуынан кейін Робсон премьер-министр болып тағайындалды. 1890 жылы жұмыс жүктемесін азайту мақсатында, ол Нью-Вестминстердің қарбалас, өсіп келе жатқан сайлау округін тастап, провинцияның орталық аймағындағы, шекаралық Карибу сайлау округінің депутаты болды. Оның қысқа мерзімді қызметі, негізінен, Доминион жерлері заңы бойынша шаруаларға жер беруді жеңілдетуге жасаған әрекеттерімен және Викториядан батысқа қарай орналасқан Эскимальтта құрғақ док салу үшін федералды үкіметтен көмек сұрауымен есте қалады. Робсон 1892 жылы қайтыс болды, ол Лондонға сапар барысында карета есігіне саусағын қысып алып, қан улануынан көз жұмды. Джон Робсон Британдық Колумбияның Виктория қаласындағы Росс Бэй зиратында жерленген.