Saw palmetto – Флорида мен АҚШ-тың оңтүстік-шығысында өсетін пальма түрі. Денсаулыққа пайдалы қасиеттерімен белгілі. Serenoa repens туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сереноа репенс, көбінесе ара пальмасы (saw palmetto) деп белгілі, шағын пальма, ең көп биіктігі шамамен .
Species of palm tree
Serenoa repens, commonly known as saw palmetto, is a small palm, growing to a maximum height around .
Таксономия
Бұл Serenoa туысының жалғыз түрі. Туыстың атауы американдық ботаник Серено Уотсонның құрметіне қойылған.
It is the sole species in the genus Serenoa. The genus name honors American botanist Sereno Watson.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Ол субтропикалық және тропикалық Оңтүстік-Шығыс АҚШ-қа ендемик, көбінесе Оңтүстік Атлантика және Мексика шығанағы жағалау жазықтарында және құмды төбелерде таралған. Құмды жағалау аймақтарында шоғырлар немесе тығыз бұталар түрінде, сондай-ақ қарағайлы ормандарда немесе қатты жапырақты ормандардың арасында өседі.
It is endemic to the subtropical and tropical Southeastern United States, most commonly along the south Atlantic and Gulf Coastal plains and sand hills. It grows in clumps or dense thickets in sandy coastal areas, and as undergrowth in pine woods or hardwood hammocks.
Сипаттама
Тік сабақтар немесе діңдер сирек кездеседі, бірақ кейбір популяцияларда табылады. Бұл шыдамды өсімдік; өте баяу өседі, ұзақ өмір сүреді, кейбір өсімдіктер (әсіресе Флоридада) 500–700 жылға дейін өмір сүруі мүмкін. Сау пальметто – желпуышты пальма, жапырақтары 20-ға жуық жапырақшадан тұратын дөңгелек желпуышпен аяқталатын, жалаңаш сабақтары бар. Сабақтағы ұсақ, өткір тістер немесе қызыл тікендер осы түрге оның кең таралған атын берді. Тістер немесе қызыл тікендер теріге оңай зақым келтіруі мүмкін, сондықтан сау пальметтоның жанында жұмыс істегенде қорғаныш киім кию керек. Жапырақтары ішкі аймақтарда ашық жасыл, ал жағалау аймақтарында күміс ақ түсті болады. Жапырақтарының ұзындығы 1–2 м, жапырақшаларының ұзындығы 50–100 см. Олар Sabal туысына жататын пальмалардың жапырақтарына ұқсас. Гүлдері сарғыш ақ түсті, диаметрі шамамен 5 мм, 60 см-ге дейін жететін тығыз күрделі гүлшоғырларында гүлдейді.
Erect stems or trunks are rarely produced, but are found in some populations. It is a hardy plant; extremely slow growing, and long lived, with some plants (especially in Florida) possibly being as old as 500–700 years. Saw palmetto is a fan palm, with the leaves that have a bare petiole terminating in a rounded fan of about 20 leaflets. The petiole is armed with fine, sharp teeth or spines that give the species its common name. The teeth or spines are easily capable of breaking the skin, and protection should be worn when working around a saw palmetto. The leaves are light green inland, and silvery white in coastal regions. The leaves are 1–2 m in length, the leaflets 50–100 cm long. They are similar to the leaves of the palmettos of genus Sabal. The flowers are yellowish white, about 5 mm across, produced in dense compound panicles up to 60 cm long.
Экология
Жемісі ірі, қызғылт қара түсті дәнек жеміс және жабайы жануарлар үшін, ал тарихта адамдар үшін маңызды тағам көзі болып табылады. Өсімдік кейбір көбелектердің (Lepidoptera) деріқанатының күйреушілік сатысындағы жәндіктерінің тағамы болып табылады, мысалы, Batrachedra decoctor, ол тек осы өсімдікпен ғана қоректенеді.
The fruit is a large reddish black drupe and is an important food source for wildlife and historically for humans. The plant is used as a food plant by the larvae of some Lepidoptera species such as Batrachedra decoctor, which feeds exclusively on the plant.
Медициналық зерттеулер
Сау пальмето экстракты простата қатерлі ісігі бар адамдарға және иірім жолының төменгі бөлігіндегі симптомдары иірімше безінің жақсы ұлпалық гиперплазиясымен (БЖҰ) байланысты ерлерге мүмкін ем ретінде зерттелді. 2023 жылға дейін, сау пальмето экстрактының қатерлі ісік немесе БЖҰ және оның симптомдарын емдеуде тиімді екенін көрсететін жеткілікті ғылыми дәлелдер жоқ. 2016 жылғы клиникалық зерттеулердің шолуында сау пальметоның стандартталған экстракты (Пермиксон деп аталады) қауіпсіз екені және плацебомен салыстырғанда БЖҰ тудырған несеп шығару симптомдарын жеңілдетуде тиімді болуы мүмкін екені анықталды.
Saw palmetto extract has been studied as a possible treatment for people with prostate cancer and for men with lower urinary tract symptoms associated with benign prostatic hyperplasia (BPH). As of 2023, there is insufficient scientific evidence that saw palmetto extract is effective for treating cancer or BPH and its symptoms. One 2016 review of clinical studies with a standardized extract of saw palmetto (called Permixon) found that the extract was safe and may be effective for relieving BPH induced urinary symptoms compared against a placebo.
Этноботаника
Жергілікті атаулары: шоктау тілінде тала немесе талимуши ("пальметтоның туысы"); кани (Тимукуа); та́:ла (Коасати); таалачоба ("үлкен пальма", Алабама); та:лаɬ а́кко ("үлкен пальма", Крик); талько́:бˆы ("үлкен пальма", Микасуки); және гуана (Таино, болжам бойынша). Сау пальметто талшықтары Висконсин мен Нью-Йоркке дейінгі аймақтардан табылған ежелгі халықтардың заттарының арасында кездеседі, бұл материал еуропалықтар келгенге дейін кеңінен саудаланып жүргенін көрсетеді. Жапырақтары көптеген жергілікті тайпалар тарапынан шатыр жабу үшін қолданылған, сондықтан Флорида штатының Алачуа округіндегі бір мекен Канапаха ("пальма үйі") деп аталған. Семинол және Лукаян тайпалары жемісті балықтан уланудың белгісіз түрін емдеу үшін қолданған болуы мүмкін.
Indigenous names are reported to include: tala or talimushi ("palmetto's uncle") in Choctaw; cani (Timucua); ta ́:la (Koasati); taalachoba ("big palm", Alabama); ta:laɬ a ́ kko ("big palm", Creek); talco ́:bˆı ("big palm", Mikasuki); and guana (Taíno, possibly). Saw palmetto fibers have been found among materials from indigenous people as far north as Wisconsin and New York, strongly suggesting this material was widely traded prior to European contact. The leaves are used for thatching by several indigenous groups, so commonly that a location in Alachua County, Florida, is named Kanapaha ("palm house"). The fruit may have been used to treat an unclear form of fish poisoning by the Seminoles and Lucayans.