Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Колката маңындағы Чандни Чок – Үндістанның Ескі Дели қаласындағы ең көне және ең жұмырбазарлардың бірі. Ол Ескі Дели теміржол вокзалына жақын орналасқан. Қызыл форт ескерткіші Чандни Чоктың шығыс жағында орналасқан. Ол 17 ғасырда Моғол императоры Шах Джахан салған, ал жобасын оның қызы Жаханара жасаған. Бұл базар бұрын айдың сәулесін көрсету үшін арналармен (қазір жабық) бөлінген. Ол бүгінде Үндістанның ең ірі көтерме сауда орындарының бірі болып табылады.
the neighbourhood of Kolkata
The Chandni Chowk is one of the oldest and busiest markets in Old Delhi, India. It is located close to the Old Delhi Railway Station. The Red Fort monument is located at the eastern end of Chandni Chowk. It was built in the 17th century by the Mughal Emperor, Shah Jahan, and designed by his daughter, Jahanara. The market was once divided by canals (now closed) to reflect moonlight. It remains one of India's largest wholesale markets.
Тарих
Базардың тарихы император Шах Джаханның жаңа астанасы Шахджаханабадты құрғанда, Ямуна өзенінің жағасында Қызыл фортты салдырған кезеңге дейін жетеді.
The market's history dates to the founding of the capital city of Shahjahanabad when Emperor Shah Jahan established the Red Fort on the banks of the Yamuna River besides his new capital.
Түпнұсқа Чандни Чоук
Бастапқыда жарты ай пішіндес алаң болған Чандни Чок муниципалдық қала әкімдігінің алдында орналасқан еді, ал оның су бассейнінде айдың жарығы шағылысып тұратын. Ямунадан арна салынды, ол қазіргі Чандани Чок базары деп аталатын түзу жолдың ортасынан өтіп, арнаның екі жағында жолдар мен дүкендер орналасқан. Бұл жолда үш базар болды. Чандни Чок, яғни Ай жарығы алаңы және оның үш базарын 1650 жылы Шах Джаханның сүйікті қызы, ханшайым Джаханара Бегум жобалап, салған. Бастапқыда 1560 дүкеннен тұратын базардың ені 40 метр, ал ұзындығы 1520 метр болған. Базар шаршы пішіндес болған, ал оның ортасындағы бассейн оған әсемдік сыйлаған. Бассейн айдың жарығында жылтылдап, осының нәтижесінде осылай аталып кеткен. Дүкендер бастапқыда жарты ай пішіндес орналасқан, бірақ қазір бұл пішін жоғалған. Базар күміс саудагерлерімен танымал болған, олар "Күміс көше" атауының пайда болуына да себепкер болды, себебі күміс хинди тілінде "Чанди" деп аталады, ал одан сәл өзгеше айтылуы "Чандни" болып табылады. 1870 жылдары алаңдағы бассейннің орнына сағат мұнарасы (Гантахар) салынды. Базардың ортасы әлі де Гантахар деп аталады. Чандни Чок бір кезде ең мәшһүр үнді базары болған. Мұғол императорларының салтанатты шерулері Чандни Чок арқылы өтіп жүрген. Бұл дәстүр 1903 жылы Дели Дурбарында да жалғасты. Дели қала әкімдігі 1863 жылы британдықтармен салынған.
The original Chandni Chowk, half moon shaped square, was located in front of the Municipal Townhall and its reflection used to shine in the moonlit water pool located in front of it. A shallow water channel was built from Yamuna, which ran through the middle of the straight road currently known as the Chandani Chowk bazaar, with roads and shops on either side of the channel. This road had three bazaars. Chandni Chowk, or the Moonlight Square, and its three bazaars were designed and established by Princess Jahanara Begum, Shah Jahan's favourite daughter, in 1650 CE. Originally containing 1,560 shops, the bazaar was 40 yards wide by 1,520 yards long. The bazaar shaped as a square was given elegance by the presence of a pool in the centre of the complex. The pool shimmered in the moonlight, a feature which was responsible for its name. Shops were originally built in a half moon shaped pattern, now lost. The bazaar was famous for its silver merchants, which also have contributed to the name of "Silver Street" as silver is referred to as Chandi in Hindi, a slight variation of which forms Chandni. The pool in the chowk was replaced by a clock tower (Ghantaghar) in the 1870s. The centre of the market is still referred to as Ghantaghar. Chandni Chowk was once the grandest Indian market. Mughal imperial processions passed through Chandni Chowk. The tradition was continued when the Delhi Durbar was held in 1903. Delhi Town Hall was built in 1863 by the British.
Қазіргі
Кең Чандни Чоктың екі жағында да тарихи тұрғын үйлер орналасқан, оларға тар көшелер (гали) арқылы қол жеткізіледі. Олардың көптегені сатушыларға, көше саудагерлеріне, көше тағамдарына және базарларға толы.
On both sides of the wide Chandni Chowk are historical residential areas served by narrow lanes (gali), several of which are teeming with the peddlers, street vendors, street food and bazaars.
Дүкендер
Чандни Чоктың ерекшелігі – оның әртүрлілігі мен нағыздығы: 1000-нан астам түрлі тамақ, дәмді тағамдар мен тәттілер, чикан және заримен жасалған сарылар. Тар көшелерде кітап, киім, электроника, тұтыну тауарлары, аяқ киім және былғары бұйымдарын сататын дүкендер орналасқан. Бұл түпнұсқа Haldiram’s және Giani’s сияқты брендтердің орналасқан жері. Жергілікті деликатес – таза гхиде (айрыққан майда) қуырылған джалеби. Қызыл қамалдан бастап, алға қарай Үндістан мемлекеттік банкінің ғимараты орналасқан. Жақын жерде Багират сарайы Бегум Самру орналасқан, оның қызықты тарихы бар. Багират сарайы мен оған іргелес аймақта, елдегі электр тауарлары, шамдар мен жарықтандыру құралдарының ең ірі сауда орталығы орналасқан. Сондай-ақ медициналық құралдар мен оларға қатысты өнімдер де бар. Dariba Kalan – күміс және алтын әшекейлер сататын базар. Бұл базарда кубоктар, қалқандар, естелік заттар және осыған ұқсас тауарлар да ұсынылады. Оның оңтүстік жағында (Делидегі Джама мешітіне жақын) Bazaar Guliyan орналасқан, онда металл және ағаштан жасалған мүсіндер, скульптуралар, қоңыраулар мен қолөнер бұйымдарын сататын шамамен жүз дүкен бар. Nai Sarak – кеңсе тауарлары, кітаптар, қағаз және декоративтік материалдардың көтерме сауда орталығы. Chawri Bazar – құттықтау және тойлық карточкалар, сондай-ақ сантехникалық және санитарлық тауарлар мен аксессуарлардың ірі базары. Lal Kuan – аппараттық бұйымдар мен қонақүй ас үйі жабдықтарының көтерме сауда орталығы. Чандни Чоктың батыс шетінде орналасқан Khari Baoli көшесінде барлық түрлі дәмдеуіштер, құрғақ жемістер, жаңғақтар, шөптер, астық, дәл, тұздалған өнімдер мен консервілер сатылады. Tilak Bazaar – өнеркәсіптік химиялық заттардың көтерме сауда орталығы. Cloth Market үйге арналған маталармен, дайын бұйымдармен және дизайн қызметтерін ұсынады.
Chandni Chowk's speciality is its variety and authenticity: food, delicacies and sweets of more than 1,000 kinds, sarees with chikan and zari. Narrow lanes host shops that sell books, clothing, electronics, consumer goods, shoes and leather goods. It is the location of the original Haldiram's and brands such as Giani's. A particular local delicacy is the jalebis, which are fried in pure ghee (clarified butter). Starting from the Red Fort end one finds the State Bank of India building. A short distance away is Bhagirath Palace Begum Samru which has an intriguing history. Bhagirath Palace and the adjoining area have perhaps the biggest market in India for electrical goods, lamps and light fixtures. Also for medical essentials and related products. Dariba Kalan is the market for silver and gold jewellery. This market also offers trophies, shields, mementos and related items. At its Southern end (and close to the Jama Masjid, Delhi) is Bazaar Guliyan where about a hundred shops selling metallic and wooden statues, sculptures, bells, handicrafts are located. Nai Sarak is the wholesale market for stationery, books, paper and decorative materials. Chawri Bazar is a big market for greeting and wedding cards as well as plumbing and sanitary ware and accessories. Lal Kuan is a wholesale market for hardware and hotel kitchen equipment. Located at the western end of Chandni Chowk, Khari Baoli is a street entirely dedicated to all kinds of spices, dried fruits, nuts, herbs, grains, lentils, pickles and preserves/murabbas. Tilak Bazaar is a wholesale market for industrial chemicals. The Cloth Market supplies home furnishing fabrics, including ready made items as well as design services.
Танымал мәдениетте
Чандни Чок 2001 жылы шыққан «Кабхи Хуши Кабхи Гам» Болливуд фильмінде көрсетілген, онда басты кейіпкерлердің бірі Анджали (Каджол) және оның қарындасы Пуджа (Карина Капур) тұрған. 2008 жылы Анил Капур, Анураг Синха, Шефали Чхая және Адити Шарма жұлдыздығы «Қара және ақ» Болливуд фильмі Чандни Чок қаласында түсірілді. 2009 жылы Аксхай Кумар, Дипика Падуконе, Митун Чакраборти және Ранвир Шори ойнаған «Чандни Чок – Қытайға» Болливуд фильмінде қаланың кейбір көріністері бейнеленген. 2009 жылы Абышек Баччан, Сонам Капур, Вахида Рехман, Ом Пури, Атул Кулкарни және Дивья Дютта ойнаған «Дели 6» Болливуд фильмінің түсірілімі Ескі Делидің ежелгі қабырғалы қаласында, Чандни Чок төңірегінде өтті. 2016 жылы Манож Баджпаи, Кей Кей Менон, Анну Капур, Виджай Рааз, Анупам Кер, Джатин Сарна, Апаршакти Хурана және Адити Шарма жұлдыздығы «Саат Учаккей» Болливуд фильмі Чандни Чок пен оның айналасында толыққанды түсірілді. 2018 жылы Амира Дастур, Риши Капур, Апаршакти Хурана, Раджа Хасан, Мукеш Чабра, Нирмал Риши және Хариш Ханна ойнаған «Раджма Чавал» Болливуд фильмінің маңызды бөлігі Лачу Рам Ки Хавелиде түсірілді. 2019 жылы Приянка Чопра, Фархан Ахтар, Зайра Васим және Рохит Суреш Сараф жұлдыздығы «Аспан қызғылт» Болливуд фильмінің бір бөлігі Чандни Чок-та түсірілді, себебі осы жерде фильмнің басты кейіпкерлері Приянка мен Фархан тұрған.
Chandni Chowk was featured in the 2001 Bollywood film Kabhi Khushi Kabhie Gham where the leading lady Anjali (Kajol) and her sister Pooja (Kareena Kapoor) lived. In 2008, The Bollywood movie Black & White starring Anil Kapoor, Anurag Sinha, Shefali Chhaya, and Aditi Sharma is set in Chandni Chowk. In 2009, The Bollywood movie Chandni Chowk to China starring Akshay Kumar, Deepika Padukone, Mithun Chakraborty, and Ranvir Shorey features some scenes depicting the city. In 2009, The Bollywood movie Delhi 6 starring Abhishek Bachchan, Sonam Kapoor, Waheeda Rehman, Om Puri, Atul Kulkarni and Divya Dutta had its shooting in the ancient Walled City of Old Delhi, centered around Chandni Chowk. In 2016, The Bollywood movie Saat Uchakkey starring Manoj Bajpayee, Kay Kay Menon, Annu Kapoor, Vijay Raaz, Anupam Kher, Jatin Sarna, Aparshakti Khurana and Aditi Sharma was completely shot in and around Chandni Chowk. In 2018, the Bollywood movie Rajma Chawal starring Amyra Dastur, Rishi Kapoor, Aparshakti Khurana, Raja Hasan, Mukesh Chhabra, Nirmal Rishi, Harish Khanna had its extensive section of the film shot in Lachu Ram Ki Haveli. In 2019, the Bollywood movie The Sky Is Pink starring Priyanka Chopra, Farhan Akhtar, Zaira Wasim, Rohit Suresh Saraf was partially shot in Chandni Chowk as the main characters of the story, Priyanka and Farhan lived here.
Қайта дамыту
Чандни Чок туризмді дамыту мақсатында, Амритсар қаласының Мұражай көшесінен шабыт алып, мұражай жолы ретінде қайта жаңартылды. Бұл жұмысты Делидің Ұлттық астаналық аумағының (NCT) Үкіметі басшылығымен Шахжанабадты қайта дамыту корпорациясы жүзеге асырып жатыр. Қайта дамыту жоспарына аймақты көптеген саудагерлер мен келушілер үшін жаяу жүргіншілерге қолайлы ету үшін жаяу жолдар жасау кіреді. Күндізгі уақытта Қызыл Қираттан Фәтхпури мешітіне дейінгі Чандни Чок учаскесінде моторлық көліктерге рұқсат берілмейді. Жолдардағы тығырындарды азайту және кейбір учаскелерге кедергілер қою жоспарлануда. Ол жерге келгісі келетіндер Эбус көлігін пайдалануға мәжбүр болады. Қайта дамыту жоспары 2010 жылғы Достастық ойындарына дейін аяқталуы тиіс еді, бірақ түрлі себептерге байланысты кешіктірілді. Дели үкіметі қазір оны жеделдетуде. Қайта дамыту жоспары вице-премьер Маниш Сисодияның басқаруымен іске асырылуда. Жоспарға 1500 автомобильге арналған қосымша тұрақ кіреді. Қайта дамыту аясында Чандни Чок қаласындағы Ганди алаңында көп қабатты тұрақ пен сауда кешені салынуда. Жобаны ғылым және технология министрі доктор Харшвардан ашты. Бұл көп қабатты тұрақ пен сауда кешені 18 524 шаршы метрді қамтитын, үш жер асты қабаты бар сегіз қабатты ғимарат болады және PPP моделі бойынша, Omaxe жетекші жылжымайтын мүліктерді дамытушысымен бірлесіп 1 миллиард рупийге құрылуда. Жобаның сыйымдылығы 2300-нен астам автомобильді қабылдауға мүмкіндік береді.
Chandni Chowk was redeveloped as heritage trail to promote tourism getting inspiration from Heritage Street Amritsar. Shahjahanabad Redevelopment Corporation, under the auspices of the Government of the NCT of Delhi, is the agency carrying out this task. The redevelopment plan includes footpaths to make the area more pedestrian friendly for a large number of shoppers and visitors. No motorized traffic will be allowed on Chandni Chowk from Red Fort to Fatehpuri Masjid in the day time. Roads are also planned to be decongested and some will be barricaded. People who want to come there will have to use the Ebus. The redevelopment plan was supposed to have been completed before the 2010 Commonwealth Games but has been delayed for various reasons. Delhi government is now pushing it seriously. The redevelopment plan is being implemented under Deputy Chief Minister Manish Sisodia. The Plan also includes extra parking for 1500 cars. As a part of the redevelopment, a multilevel parking cum commercial complex is coming up at Gandhi Maidan in Chandni Chowk. The project was inaugurated by Union minister of science and technology, Dr. Harshvardhan. This multilevel parking cum commercial complex would be an eight storeyed building with three basements covering 18,524 square meter area at a cost of Rs 1,000 crore on a PPP model with a Leading Real estate developer Omaxe. The project that has a capacity to accommodate over 2,300 cars.