Кіріспе

Chexbres (ʃɛbʁ SHEBr) – Швейцарияның Во кантонындағы муниципалитет, Лаво-Орон округінде орналасқан. Chexbres шарап өсіретін ауыл болып табылады және жергілікті шараптардың мол таңдауына ие. Бұл жерден Женева көлінің әдемі көрінісі ашылады, сондықтан француз тілінде "Balcon du Léman" ("Женева көлінің балконы") деп атайды.

Тарих

Чексбр муниципалитеті Рим дәуірінде қоныстанған, қазір сол кезден бір қабырғасы ғана сақталған және монеталар табылған. Бұл жердің тұңғыш жазбадағы аталуы 1139 жылы Chexbres деген атпен тіркелген. Салынған аумақтың 15,9%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 15,4%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Орманды жердің 10,7%-ы тығыз орманмен, ал 5,6%-ы жеміс бақшаларымен немесе ұсақ ағаш тобымен жабылған. Егіс жерінің 9,8%-ы дақылдарды өсіруге, 24,8%-ы жайылымға, ал 16,8%-ы жеміс-жидек бақшалары мен жүзімдіктерге пайдаланылады.

Елтаңба

Қалалық гербтің суреті – көк түс, алтын түсті айқыш үстінде бес қызыл гүл.

Демография

2008 жылы Чексбрес қаласының халқы, 19,2% құрамында шетелдік азаматтар тұрады. Соңғы 10 жылда (1999–2009 жылдары) халық саны 4,1%-ға өзгерді. Бұл өзгерістің 12,8%-ы көші-қонға, ал 8,5%-ы туу және өлім-жітімге байланысты болды. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәліметтер бойынша) француз тілінде сөйлейді (1,766 адам немесе 86,5%), екінші ең көп таралған тіл – неміс тілі (109 адам немесе 5,3%), үшінші орында португал тілі (36 адам немесе 1,8%) тұр. 34 адам итальян тілінде сөйлейді. 2000 жылы муниципалитетте 774 үйленбеген және бұрын үйленбеген адам болды. 947 адам үйленген, 184-і жесір, ал 136-ы ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 887 жеке тұрғын үй болды, орташа есеппен әр үйде 2,1 адам тұрды. 2000 жылы муниципалитетте 1012 пәтер болды. Ең көп кездесетін пәтерлер 3 бөлмелі (310 дана). 74 пәтер бір бөлмелі, ал 223 пәтер бес және одан көп бөлмелі болды. Осы пәтерлердің 846-сы (жалпы санының 83,6%) тұрақты түрде пайдаланылды, 141 пәтер (13,9%) маусымдық түрде пайдаланылды, ал 25 пәтер (2,5%) бос болды.

Экономика

XX ғасырдың басына дейін Чексбр ауылы негізінен ауыл шаруашылығымен айналысқан. Бүгінгі күні Лавоның күнге қарай бұрылған беткейлеріндегі жүзімдіктер шамамен 25 гектар жерді алып жатыр, ал жоғарыдағы жерлердегі егіс және мал шаруашылығы халықтың жұмыспен қамту құрылымында белгілі бір рөл атқарады. Дегенмен, жергілікті шағын бизнестерде, әсіресе қызмет көрсету саласында жұмыс орындары көбірек. Чексбрдің саудасы негізінен күнделікті тұтыну тауарларымен және туристерді қамтамасыз етумен айналысады. Сондай-ақ, бірнеше шарап дүкендері де бар. Чексбрде жылытылатын бассейн де бар. Соңғы онжылдықтарда көптеген жеке үйлер салынғандықтан, ауыл тұрғын үй қауымдастығына айналды. Бірақ көптеген жұмысшылар Лозаннада және Веве-Монтре аймағында жұмыс істейтін маятниктік жұмыскерлер. 2010 жылы Чексбрдегі жұмыссыздық деңгейі 3,8% құрады. 2008 жылы бірінші экономикалық секторда 38 адам жұмыс істеді және осы секторда 12 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 66 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 18 кәсіпорын жұмыс істеді. Үшінші секторда 534 адам жұмыс істеді, 67 кәсіпорын осы салада жұмыс істеді. 2000 жылы муниципалитетке 379 жұмысшы келді, ал 712 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмысшыларды экспорттаушы болып табылады, әрбір кіретін жұмысшыға шамамен 1,9 жұмысшы шығып кетеді. Жұмыс істейтін халықтың 12,8%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 64,3%-ы жеке көлікпен барады.

Көлік

Қоғамда көлік байланыстары жақсы дамыған. Ол Веведен Модонға дейінгі басты жолда жатыр. 1974 жылы ашылған A9 автожолы Лозаннаны Сионмен байланыстырады. Ол муниципалитет аумағынан өтеді, қала орталығынан шамамен 1 км қашықтықта. 1904 жылдың 2 мамырында Веведен Пуидоға дейінгі бағытта теміржол станциясы ашылды. Бүгінде бұл маршрут "Тен де винь" (Train des vignes) аймағынан өтеді. Муниципалитет аумағынан тым алыс емес жерде Лозаннадан Бернге дейінгі басты желідегі Пуидукс-Шексбр станциясы орналасқан (1862 жылдың 4 қыркүйегінде іске қосылған). Сонымен қатар, автобус қызметі Куллиден де маршрут бойында қызмет көрсетеді.

Дүниежүзілік мұра орындары

Лаво аймағының ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұрасы тізіміне кіретін бөлігі, Vineyard Terraces Чебресте орналасқан.

Көрнекті орындар

Шексбр шіркеуі 1888 жылы бұрынғы шапкіш ғибадатхананың орнында салынған. Онда неоготикалық мұнара, Жан Прахиннің (1988) таңғажайып әйнек суреттері және 1905 жылы орнатылған француз романтизмі стиліндегі орган бар. Де-Крузас қамалы 15 ғасырда салынған. Бірақ, қазіргі ғимарат 1600 жылдан кейін болған өрттен кейін қайта жаңартылған. 18 ғасырдан бері қала әкімдігі орналасқан Виттенбах үйі сақталған. Ескі орталықта және 17-19 ғасырлардағы ерекше шаруа үйлері жақсы сақталған.

Дін

2000 жылғы санақ бойынша 550 адам немесе 26,9% - рим-католик, ал 1023 адам немесе 50,1% - швейцариялық реформатор шіркеуіне жатады. Қалған халықтың ішінде 82 адам православиелік шіркеудің мүшесі (немесе халықтың шамамен 4,02% -ы), ал 70 адам (немесе халықтың шамамен 3,43% -ы) басқа христиан шіркеуіне жатады. 1 адам еврей, ал 16 адам (немесе халықтың 0,78% -ы) ислам дінін ұстанады. 2 адам буддист, ал 4 адам басқа дінге жатады. 216 адам (немесе халықтың шамамен 10,58%) ешқандай шіркеуге жатпайды, агностик немесе атеист, ал 112 адам (немесе халықтың шамамен 5,49%) сұраққа жауап бермеді. Оқу жылында саяси округ барлығы 665 балаға мектепке дейінгі күтім көрсетті, оның ішінде 232 бала (34,9%) мектепке дейінгі күтімге субсидия алды. Кантонның бастауыш мектеп бағдарламасы бойынша оқушылар төрт жыл оқуға міндетті. Қалалық бастауыш мектеп бағдарламасында 114 оқушы оқыды. Міндетті орта білім беру бағдарламасы алты жылға созылады және онда 101 оқушы білім алды. Сонымен қатар, үйде оқыған немесе басқа дәстүрлі емес мектепке барған 1 оқушы болды. 2000 жылы Чексбрес қаласына басқа муниципалитеттен 146 оқушы келді, ал 177 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерде оқыды.