Кіріспе
Сүтқоректілер туысы
Аққұйрық қояндары Leporidae тұқымдасының Sylvilagus туысына жатады. Олар Америкада таралған.
Эволюция
Cottontails – Sylvilagus туысының бірнеше түрінің бірі. Олардың ең жақын туысы – Brachylagus, кіндік қоян. Еуропалық және басқа қояндармен одан алыс туыс, ал қоянмен одан да алыс туыс. Кладограмма митохондриялық гендерді талдау негізінде құрылған.
Өмір сүру ұзақтығы
Жеріне қарай, мақтақұйрықтың өмір сүру ұзақтығы шамамен екі жылды құрайды. Осы лагоморфтармен салыстырылатын немесе одан ірілеу әрбір тірі ет жейтін жануарлар оларға қауіпті болды, мысалы, үй иті, мысық, адам, жылан, койот, тау арыстаны, түлкі және егер мақтақұйрықта ауру белгілері байқалса, тіпті ақбас сияқты әртүрлі жануарлар. Мақтақұйрықтың ең көп кездесетін жыртқыштары – түрлі жыртқыш құстар. Мақтақұйрықтар Cuterebra fontinella сияқты қызыл масалармен де паразиттік қарым-қатынасқа түсуі мүмкін. Жаңа туған мақтақұйрықтар осы шабуылдарға ерекше осал. Мақтақұйрықтар басқа жануарлар тастап кеткен қуыстарды пайдаланады, және осы қуыстар жыртқыштар мақтақұйрықтың қайда мекендейтінін біліп, лагоморфтарды жеу үшін қайта-қайта келуіне жеткілікті ұзақ уақыт қолданылады. Мақтақұйрықтар жыл бойы бірнеше рет балалайтын өте көбейетін жануарлар, бірақ олардың аз ғана бөлігі ересекке дейін тірі қалады. Тірі қалғандары өте жылдам өсіп, үш айда толыққанды ересек жануарларға айналады.
Тамақ ішу механизмі
Кеміргіштерден (мысықтар, т.б.) айырмашылығы, олар көбінесе артқы аяқтарына отырып, тамақтану кезінде алдыңғы аяқтарымен тамақты ұстайды, ал мақтақұйрық қоян төрт аяғымен жейді. Мақтақұйрық қоян әдетте тамақты тек мұрынымен жылжытып, орналастырады, оны жерге, алдыңғы аяқтарының алдына қояды. Ол тамақты мұрынымен бұрып, құм мен жеуге жарамсыз бөліктері жоқ өсімдіктің ең таза бөлігін тауып, содан кейін тамақтануды бастайды. Мақтақұйрық тек тірі өсімдіктегі жапырақтар басынан биік болғанда ғана алдыңғы аяқтарын қолданады, ол кезде бұтақты бүгіп, тамақты қол жеткізе алатындай етеді. Мақтақұйрықтар желді күндері сирек азық іздейді, себебі жел олардың есту қабілетіне кедергі келтіреді. Шабуылға ұшырамас бұрын, жақындап келе жатқан жыртқышты есту – олардың негізгі қорғаныс механизмі.
Түрлер
Субжанрлар 19 ғасырда шектеулі морфологиялық деректерге негізделіп сипатталды, бірақ олардың аса пайдасы жоқ екені және филогенетикалық байланыстарды көрсетпейтіні анықталды. Молекулалық зерттеулер (митохондриялық 12S генімен шектелген) қазіргі таңда қабылданған субжанрлық құрылымды көрсетті:
Subgenus Image Common name Scientific name Distribution MicrolagusBrush rabbitSylvilagus bachmaniWest coast of North America, from the Columbia River in Oregon to the southern tip of the Baja California Peninsula. Isolated subspecies, San Jose brush rabbit, on San José Island in the Gulf of California. SylvilagusDesert cottontailSylvilagus audubonii Western United States from eastern Montana to western Texas, California and in Northern and Central MexicoMexican cottontailSylvilagus cuniculariusMexico from the state of Sinaloa to the states of Oaxaca and VeracruzEastern cottontailSylvilagus floridanuseastern and south central United States, southern Canada, eastern Mexico, Central America and northernmost South AmericaTres Marias cottontailSylvilagus graysoni Tres Marias Islands, MexicoMountain cottontailSylvilagus nuttallii Intermountain west of Canada and the United States Appalachian cottontail or Allegheny cottontailSylvilagus obscuruseastern United StatesRobust cottontailSylvilagus holznerisouthwestern United States and adjacent MexicoNew England cottontailSylvilagus transitionalis New England, specifically from southern Maine to southern New York TapetiAndean tapetiSylvilagus andinus Venezuela south to PeruBogota tapetiSylvilagus apollinarisColombiaSwamp rabbitSylvilagus aquaticus southern United States Common tapetiSylvilagus brasiliensis Brazil (Venezuela to Argentina when the many unclassified populations are included)Ecuadorian tapetiSylvilagus daulensisEcuadorDice's cottontailSylvilagus dicei Costa Rica and PanamaFulvous tapetiSylvilagus fulvescensColombiaCentral American tapetiSylvilagus gabbiMexico to PanamaNorthern tapetiSylvilagus incitatusSan Miguel Island, PanamaOmilteme cottontailSylvilagus insonus Guerrero, MexicoNicefor's tapetiSylvilagus niceforiColombiaMarsh rabbitSylvilagus palustris southeastern United StatesSuriname tapetiSylvilagus parentum western SurinameColombian tapetiSylvilagus salentusColombiaSanta Marta tapetiSylvilagus sanctaemartaeColombiaWestern tapetiSylvilagus surdasterEcuador Coastal tapetiSylvilagus tapetillus Rio de Janeiro, BrazilVenezuelan lowland rabbitSylvilagus varynaensis western Venezuela
Субжанр Сурет Жалпы атауы Ғылыми атауы Таралуы
Микролагус Қылқалам қоян Sylvilagus bachmani Солтүстік Американың батыс жағалауы, Орегон штатындағы Колумбия өзенінен Бая Калифорния түбегінің оңтүстік ұшына дейін. Калифорния шығанағындағы Сан-Хосе аралында Сан-Хосе қылқаншақты қоянының оқшауланған түршесі.
Sylvilagus Далалық қоян Sylvilagus audubonii АҚШ-тың батысы, шығыс Монтанадан батыс Техасқа, Калифорнияға және Солтүстік және Орталық Мексикаға дейін.
Sylvilagus Мексикалық далалық қоян Sylvilagus cunicularius Мексика, Синалоа штатынан Оахака және Веракрус штатына дейін.
Sylvilagus Шығыс далалық қоян Sylvilagus floridanus АҚШ-тың шығысы мен оңтүстік-орталық бөлігі, Оңтүстік Канада, шығыс Мексика, Орталық Америка және Солтүстік Американың ең солтүстік бөлігі.
Sylvilagus Тре-Мариас далалық қоян Sylvilagus graysoni Мексика, Тре-Мариас аралдары.
Sylvilagus Таулық қоян Sylvilagus nuttallii Канада мен АҚШ-тың таулы батысы.
Sylvilagus Аппалач далалық қоян немесе Аллегень далалық қоян Sylvilagus obscurus АҚШ-тың шығысы.
Sylvilagus Мықты денелі қоян Sylvilagus holzneri АҚШ-тың оңтүстік-батысы және іргелес Мексика.
Sylvilagus Жаңа Англия далалық қоян Sylvilagus transitionalis Жаңа Англия, әсіресе Оңтүстік Мэннен Оңтүстік Нью-Йоркке дейін.
Sylvilagus Тапети Анд тапети Sylvilagus andinus Венесуэладан Перуға дейін.
Sylvilagus Богота тапети Sylvilagus apollinaris Колумбия.
Sylvilagus Батпақты қоян Sylvilagus aquaticus АҚШ-тың оңтүстігі.
Sylvilagus Жалпы тапети Sylvilagus brasiliensis Бразилия (Венесуэладан Аргентинаға көптеген жіктемелген емес популяциялар кіргенде).
Sylvilagus Эквадор тапети Sylvilagus daulensis Эквадор.
Sylvilagus Дайс далалық қоян Sylvilagus dicei Коста-Рика және Панама.
Sylvilagus Сары тапети Sylvilagus fulvescens Колумбия.
Sylvilagus Орталық Америка тапети Sylvilagus gabbi Мексикадан Панамаға дейін.
Sylvilagus Солтүстік тапети Sylvilagus incitatus Панама, Сан-Мигель аралы.
Sylvilagus Омилтеме далалық қоян Sylvilagus insonus Мексика, Герреро.
Sylvilagus Найсфор тапети Sylvilagus nicefori Колумбия.
Sylvilagus Батпақты қоян Sylvilagus palustris АҚШ-тың оңтүстік-шығысы.
Sylvilagus Суринам тапети Sylvilagus parentum Батыс Суринам.
Sylvilagus Колумбия тапети Sylvilagus salentus Колумбия.
Sylvilagus Санта-Марта тапети Sylvilagus sanctaemartae Колумбия.
Sylvilagus Батыс тапети Sylvilagus surdaster Эквадор.
Sylvilagus Жағажай тапети Sylvilagus tapetillus Бразилия, Рио-де-Жанейро.
Sylvilagus Венесуэла жазық қоян Sylvilagus varynaensis Батыс Венесуэла.
Subgenus Image Common name Scientific name Distribution MicrolagusBrush rabbitSylvilagus bachmaniWest coast of North America, from the Columbia River in Oregon to the southern tip of the Baja California Peninsula. Isolated subspecies, San Jose brush rabbit, on San José Island in the Gulf of California. SylvilagusDesert cottontailSylvilagus audubonii Western United States from eastern Montana to western Texas, California and in Northern and Central MexicoMexican cottontailSylvilagus cuniculariusMexico from the state of Sinaloa to the states of Oaxaca and VeracruzEastern cottontailSylvilagus floridanuseastern and south central United States, southern Canada, eastern Mexico, Central America and northernmost South AmericaTres Marias cottontailSylvilagus graysoni Tres Marias Islands, MexicoMountain cottontailSylvilagus nuttallii Intermountain west of Canada and the United States Appalachian cottontail or Allegheny cottontailSylvilagus obscuruseastern United StatesRobust cottontailSylvilagus holznerisouthwestern United States and adjacent MexicoNew England cottontailSylvilagus transitionalis New England, specifically from southern Maine to southern New York TapetiAndean tapetiSylvilagus andinus Venezuela south to PeruBogota tapetiSylvilagus apollinarisColombiaSwamp rabbitSylvilagus aquaticus southern United States Common tapetiSylvilagus brasiliensis Brazil (Venezuela to Argentina when the many unclassified populations are included)Ecuadorian tapetiSylvilagus daulensisEcuadorDice's cottontailSylvilagus dicei Costa Rica and PanamaFulvous tapetiSylvilagus fulvescensColombiaCentral American tapetiSylvilagus gabbiMexico to PanamaNorthern tapetiSylvilagus incitatusSan Miguel Island, PanamaOmilteme cottontailSylvilagus insonus Guerrero, MexicoNicefor's tapetiSylvilagus niceforiColombiaMarsh rabbitSylvilagus palustris southeastern United StatesSuriname tapetiSylvilagus parentum western SurinameColombian tapetiSylvilagus salentusColombiaSanta Marta tapetiSylvilagus sanctaemartaeColombiaWestern tapetiSylvilagus surdasterEcuador Coastal tapetiSylvilagus tapetillus Rio de Janeiro, BrazilVenezuelan lowland rabbitSylvilagus varynaensis western Venezuela