Кіріспе
Аңшы иттер, кейде құс иттері деп аталатын, аңды табу үшін қолданылатын мылтық иттерінің бір түрі. Мылтық иттері дәстүрлі түрде үш классқа бөлінеді: ретриверлер, қоздырғыш иттер және сілтеуші тұқымдар. "Пойнтер" атауы иттің аңға қарай тоқталып, тұмсығын бағыттау инстинктісінен шыққан. Бұл аңшыға олжаның орнын көрсетеді және оған оқ ату қашықтығына жақындауға мүмкіндік береді. Пойнтерлер мол сілтеу және кері жүгіру инстинктісі бар иттерден таңдап өсірілді. Олар әдетте 2 айлық шамасында аң аулау инстинктін дамыта бастайды.
Pointing dogs, sometimes called bird dogs, are a type of gundog typically used in finding game. Gundogs are traditionally divided into three classes: retrievers, flushing dogs, and pointing breeds. The name pointer comes from the dog's instinct to point, by stopping and aiming its muzzle towards game. This demonstrates to the hunter the location of their quarry and allows them to move into gun range. Pointers were selectively bred from dogs who had abundant pointing and backing instinct. They typically start to acquire their hunting instincts at about 2 months of age.
Тарих
Аңдаушы иттердің Испаниядан, әсіресе Ескі испандық пойнтерден (Furgus, 2002) тараған болуы мүмкін. Бастапқыда аң аулаушылар аңды желімен ұстау үшін осы иттерді пайдаланған. Ит қатты тоқталып немесе «сеттер» сияқты тік тұрып, аңшыға аңды қозғалмас бұрын желі тастауға мүмкіндік беретін. Ал, құс аулаушы иттерді көбінесе сұңқаршылар аңды қоздыру үшін қолданған. Көптеген континенттік Еуропа пойнтер тұқымдары көп мақсатты қарулы иттер немесе кейде HPR тұқымдары (аң аулау, көрсету және әкелу үшін) ретінде жіктеледі. Бұл айырмашылықтың себебі, олар барлық пойнтер тұқымдары сияқты аңды табу және көрсету үшін селекцияланған, бірақ басқа да аң аулау міндеттерін орындау үшін де өсірілген. Бұл айырмашылық, британдықтар көрсету, қуып шығару және құрлықтан немесе судан әкелу сияқты міндеттерде маманданған тұқымдарды дамытқан кезде, Континенттік Еуропада бір ит осы міндеттердің барлығын орындауға үйретілген (бірақ тиімділігі төмендеу). Солтүстік Американың көп мақсатты аңшы иттер қауымдастығы көп мақсаттылықты «иттің аңды сенімді түрде табуы, көрсетуі, құрлықта да, суда да әкелуі және құрлықта да, суда да жараланған аңды іздеуі» деп анықтайды. Мысалы, неміс қысқа жүнді пойнтерлері көбінесе құстарды, яғни үйрек аулау үшін қолданылады, ал пойнтерді осыған шақыру сирек кездеседі. Таза пойнтер және тік тұруға бейімделген тұқымдардан айырмашылығы, көптеген көп мақсатты иттер тығыз өсімдіктерде жұмыс істеу үшін өсірілген және дәстүрлі түрде олардың құйрықтары қысқартылған.
Сыртқы келбеті
Жақсы іздейтін иттердің түктері әртүрлі болады, қысқа түктілерінен бастап, сымтұғырлыларына, тіпті жібектей түкті сеттерлеріне дейін. Көптеген тұқымдарының денесінде дақтар кездеседі, олар кішкентай дөңгелек немесе үлкен сопақ пішінде болуы мүмкін.
Жалпы әдебиеттер
Фергус, Чарльз. Мылтықшы иттәрінің түрлері: Спаниельдер, ретриверлер және тұрған итттер туралы нұсқаулық, The Lyons Press, 2002.