Кіріспе

Швейцария астрономы (1718–1751)

Жан Филипп Лойс де Шезо (ʒɑ̃ filip lois də ʃezo; 4 мамыр 1718 – 30 қараша 1751) – швейцариялық астроном.

Өмірбаян

Лоис де Чезо 1718 жылдың 4 мамырында Лозанна қаласында, Во кантонында, Пауль Этьен Лоис де Чезо, баннерет, және Этьен Джудит де Крузад отбасында дүниеге келді. Оның інісі Шарль Луи Лой де Чезо болды. Ол "Комета туралы трактатын" жариялағаннан кейін Еуропада астроном ретінде танымал болды. 1746 жылы ол француз ғылым академиясына тұмандықтардың тізімін ұсынды, оның сегізі оның жаңа ашылымдары еді. Бұл тізімді 1759 жылы Ле Джентиль жекелеген жазбаларында атап өтті, бірақ 1892 жылы ғана Гийом Бигурдан жариялады. 1747 жылдан бастап Лой де Чезо Геттинген, Санкт-Петербург, Стокгольм ғылым академияларының, сондай-ақ Париж ғылым академиясының және Лондон Корольдік қоғамының корреспондент мүшесі болды. Оған Санкт-Петербург обсерваториясының директоры лауазымы ұсынылды, бірақ ол бұл шақырудан бас тартты. 1751 жылы Лоис де Чезо Парижге сапар шегіп, Ғылым академиясына таныстырылды. Ол қысқа аурудан кейін 1751 жылдың 30 қарашасында 33 жасында қайтыс болды. Астрономиядан басқа, Лой де Чезо Киелі кітаптардың хронологиясын зерттеді, Даниял кітабындағы сипаттамаларға сәйкес Күн мен Айдың қозғалысын есептеп шықты, сондай-ақ Ескі өсиеттегі оқиғалар кезінде Иерусалимде күн тұтылу мен күн мен түннің теңелуін анықтады. 1748 жылы жарияланған "Хронологиялық диссертациясында" Лой де Чезо Исаның айқышқа шегеленуінің күнін анықтау үшін "жазалау қараңғылығы" деп белгілі күннің тұтылу күнін анықтауға тырысты.