Кіріспе

Сатурн V-тің екінші сатысы, Солтүстік Америка авиациясымен салынды. S II (С екі деп айтылады) – Сатурн V зымыранының екінші сатысы болды. Оны Солтүстік Америка авиациясы жасады. Сұйық сутек (LH2) және сұйық оттегі (LOX) пайдалана отырып, бес J 2 қозғалтқышын квинкункс схемасында орналастырды. Екінші саты Сатурн V-ті жоғарғы атмосферада жылдамдатты, күшін пайдаланып.

Тарих

S II-нің бастауы 1959 жылдың желтоқсанында, бір комитет жоғары тягалы, сұйық сутегімен жұмыс ілейтін қозғалтқышты жобалау және құрылысын ұсынған кезде болды. Бұл қозғалтқышқа арналған келісім-шарт Rocketdyne компаниясына берілді және ол кейіннен J2 деп аталды. Сонымен бірге, S II сатысының дизайны қалыптаса бастады. Бастапқыда оның ұзындығы 74 фут (23 м) және диаметрі 23 метр болатын төрт J2 қозғалтқышы болуы керек еді. 1961 жылы Маршалл ғарыш орталығы сатыны салуға мердігер іздеуді бастады. Бастапқы талаптарды талқылаған конференцияға шақырылған 30 аэроғарыш компаниясының тек жетісі ғана бір айдан кейін ұсыныс берді. Олардың үшеуі ұсыныстары зерттелгеннен кейін іріктелмеді. Алайда, ракетаның бастапқы сипаттамалары тым кішкентай екендігі анықталды, сондықтан қолданылатын сатылардың мөлшерін ұлғайту туралы шешім қабылданды. Бұл қалған төрт компания үшін қиындық тудырды, себебі NASA әлі де сатының әртүрлі аспектілерін, оның ішінде мөлшерін және үстіне орналастырылатын жоғарғы сатыларды анықтамаған еді. 1961 жылдың 11 қыркүйегінде келісімшарт Солтүстік Америка авиациясына (ол Аполлон командалық/қызметтік модуліне де келісімшарт алған болатын) берілді, ал өндіріс орны Калифорния штатындағы Seal Beach қаласында үкімет салған зауытта салынды. 15 ұшу сатысы жасалуы тиіс еді. Сонымен қатар, 16-дан 25-ке дейінгі 10 кезекті сатыны салу жоспарлары жасалды, бірақ оларды құрастыруға қажетті қаржы ешқашан табылмады. Бұл сатылар кейінгі Аполлон миссияларын, соның ішінде Аполлон қолданбалы бағдарламасын қолдауға арналған еді.

Конфигурациясы

Толық отынмен толтырылған кезде S II-нің массасы шамамен болды, оның 7,6% ғана аппаратты құрады – 92,4% сұйық сутек және сұйық оттегі. Төменгі бөлігінде бес J2 қозғалтқышын орналастырған иілімдік құрылым болды. Ортаңғы қозғалтқыш бекітілген, ал қалған төртеуі төмендегі S IC сатысындағы қозғалтқыштар сияқты икемделмелі болды. S IC сияқты резервуарлар арасындағы бос кеңішті пайдаланудың орнына, S II ортақ қабырғаны (S IV және S IVB сатыларындағыдай) қолданды, ол LOX резервуарының жоғарғы және LH2 резервуарының төменгі бөлігін қамтыды. Ол фенол шайырынан жасалған ұяшық құрылыммен бөлінген екі алюминий парақтан тұрды. Бұл екі резервуар арасындағы температура айырмасын сақтады. Ортақ қабырғаны қолдану бір қабырғаны жою және сатының жалпы ұзындығын қысқарту арқасында 3,6 тонна салмақ үнемдеуге мүмкіндік берді. S II-нің ортақ қабырғалы конструкциясы 1965 жылы тек 2 LH2 цилиндрінен тұратын кіші масштабты Ортақ қабырғаны сынау резервуарында (CBTT) сыналып көрді. Ол 12 үлкен үшбұрышты бөліктерді және жоғарғы және төменгі бөліктерге арналған екі дөңгелек бөлікті дәнекерлеу арқылы жасалды. Бөліктердің пішінін келтіру үшін әр бөлікті судың 211 000 литрлік резервуарында үш рет мұқият жоспарланған су астындағы жарылыстар арқылы жасалды. LH2 резервуары алты цилиндрден тұрды: бесеуі 2,4 метр биіктікте, ал алтыншысы 0,69 метр биіктікте болды. Ең үлкен қиындық – жылу оқшаулау болды. Сұйық сутекті абсолюттік нөлден 20°C-тан төмен ұстау қажет болғандықтан, жақсы жылу оқшаулау өте маңызды. Алғашқы әрекеттер сәтті болмады: байланыс мәселелері мен ауа қалталары пайда болды. Бастапқыда саты бал ұялы материалмен жылу оқшауланды. Бұл панельдердің артқы жағында гелиймен тазартылатын ойыстар болды. Соңғы әдіс – оқшаулауды қолмен шашып, артық бөлігін кесіп тастау болды. Бұл өзгеріс салмақ пен уақытты үнемдеп, ауа қалталарының пайда болуын толығымен болдырмады. LH2 резервуарының көлемі сұйық сутекті сақтауға арналған. S II тік құрылысқа жиналды, бұл дәнекерлеуді жеңілдетті және үлкен дөңгелек бөліктерді дұрыс пішінде ұстауға көмектесті.

Салынған кезеңдер

Сериялық нөмірі Пайдалануы Іске қосылған күні Қазіргі орны Ескертулер Ортақ қалқалы сынақ резервуары (CBTT) S II-нің ортақ қалқалы бөлігі субскалалық резервуарда көрсетілді Белгісіз Субскалалық S II резервуар жиынтығы екі LH2 резервуар цилиндрінен, стандартты алдыңғы қалқадан, ортақ күмбезден және модификацияланған артқы қалқалы артқы бөліктен тұрады. 1965 жылы сынақтан өтті. S II S II S/D және S II T жойылғаннан кейін динамикалық сынақ сатысын алмастыру үшін пайдаланылды. АҚШ Ғарыш және зымыран орталығы, Хантсвилл, Алабама. 1966 жылы Кеннеди ғарыш орталығында SA 500F жиынтығының бөлігі ретінде жабдықты тексеру және отын құю сынақтары аяқталды. Ұшу кезінде жүк зақымдалғандықтан аралық сатылар бөлініп шықпады. S II 14 Аполлон 18 (күшін жойды) N/A Аполлон Сатурн V орталығы, Кеннеди ғарыш орталығы. Күшін жойған Аполлон 18 миссиясынан. S II 15 Аполлон 19, кейіннен Skylab 1 резервтік (ұшпады) N/A Джонсон ғарыш орталығы. SA 515-тен Skylab резервтік көлігі, NASA пайдаланбады. Сондай-ақ Аполлон-19 үшін арналған.